YEDİEMİNLİK ÜCRETİNİN SATIŞ BEDELİNDEN ÖNCELİKLE ÖDENMESİNİN MÜMKÜN OLMADIĞI – SATIŞ BEDELİNİN TAMAMININ SIRA CETVELİ YAPILMAK ÜZERE İLK HACZİ KOYAN İCRA DOSYASINA GÖNDERİLMESİ GEREĞİ

T.C YARGITAY
12.Hukuk Dairesi
Esas: 2015 / 33086
Karar: 2016 / 175
Karar Tarihi: 11.01.2016

ÖZET: İcra müdürünün kesinleşen alacak miktarını değiştirmesi mümkün olmayıp, alacak miktarına ilişkin sıra cetvelinin yapılmasından sonra ilgilerin itiraz etmeleri halinde mahkemece inceleneceği tabidir. Bu durumda, yedieminlik ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi mümkün olmayıp, satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmeyeceğinin anlaşılması nedeni ile sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesi gerekir. Mahkemece şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünün dosya alacağının Adalet Bakanlığı Resmi Depo ve Garajlarda Uygulanacak Ücret Tarifesine göre hesaplanması işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, aksi gerekçe ile şikayetin reddi ve aleyhe hüküm yasağına aykırı olarak, satış bedelinin tamamının sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dosyasına gönderilmesi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

(2004 S. K. m. 88, 138, 366)

Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi …. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine başlandığı ve takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, alacaklının takip konusu alacağı yediemin ücreti olması nedeniyle sıra cetveline konu edilmeksizin kendilerine ödenmesini talep ettiği, icra müdürlüğünce Adalet Bakanlığı Resmi Depo ve Garajlarda Uygulanacak Ücret Tarifesine göre yediemin ücretinin hesaplanarak bu miktarın ödenmesine karar verilmesi üzerine, alacaklının memurluk işleminin iptali talebiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece icra müdürlüğünün yediemin ücretini hesaplama yetkisinin olduğu ancak satış bedelinin tamamının sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dosyasına gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle, şikayetin reddedilerek memurluk işlemin kaldırılmasına karar verildiği, kararın alacaklı vekilince temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK’nun mahcuz malların muhafazası hakkındaki 88. maddesi uyarınca taşınır mallar, masrafı peşinen alacaklıdan alınarak muhafaza altına alınır. Aynı Kanunun 59.maddesi uyarınca ise takip masrafları borçluya ait olup, alacaklı ilk ödenen paradan yaptığı masrafları alır.

Paranın paylaştırılmasına ilişkin İİK’nun 138/2. maddesi gereğince haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır.

Yediemin ücretinin ise satış talep tarihine kadar olanı takip masrafı, bu tarihten satış tarihine kadar olanı ise satış masrafı olup, satış masrafı olan yedieminlik ücretinin satış tutarından öncelikle ödenmesi gerekir.

Buna göre yedieminin alacağını muhafazanın yapıldığı, bir diğer anlatımla yediemin ücretinin doğduğu icra takip dosyasından talep etmesi gerekip, bunun için yeni bir takip başlatmasında hukuki yararı bulunmadığından, böyle bir takip başlatması mümkün değildir. Bu nedenle de yediemin ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi hususu, muhafazanın uygulandığı ve yediemin ücretinin doğduğu icra takip dosyasından satışın yapılması halinde söz konusu olup, icra müdürlüğünce İİK’nun 88. maddesine göre yediemin ücretinin hesaplanarak ödeme yapılacağı tabidir.

Yedieminin, ücret alacağı için yeni bir takip başlatması ve bu dosyadan taşınırın satılması halinde ise artık İİK’nun 138/2. maddesinin uygulanması mümkün olmayıp, satış bedelinden öncelikle bu dosya alacağının ödenmesi söz konusu olamaz. Bu durumda yapılacak iş satış bedelinin sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesinden ya da ilk haciz satışın yapıldığı dosyadan konulmuş ise sıra cetveli yapmaktan ibarettir.

Somut olayda, tahsili istenen yedieminlik ücreti, muhafaza tedbirinin uygulandığı takip dosyasından değil müstakil bir takibin konusu yapılmış, takip itiraz edilmeksizin kesinleşmiş ve paraya çevirme aşaması tamamlanmıştır. İcra müdürünün kesinleşen alacak miktarını değiştirmesi mümkün olmayıp, alacak miktarına ilişkin sıra cetvelinin yapılmasından sonra ilgilerin itiraz etmeleri halinde mahkemece inceleneceği tabidir. Bu durumda, yedieminlik ücretinin satış bedelinden öncelikle ödenmesi mümkün olmayıp, satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmeyeceğinin anlaşılması nedeni ile sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dairesine gönderilmesi gerekir.

Şu hale göre icra müdürlüğünce Adalet Bakanlığı Resmi Depo ve Garajlarda Uygulanacak Ücret Tarifesine göre hesap yapılarak dosya alacağının belirlenmesi doğru değildir.

O halde mahkemece şikayetin kabulü ile icra müdürlüğünün dosya alacağının Adalet Bakanlığı Resmi Depo ve Garajlarda Uygulanacak Ücret Tarifesine göre hesaplanması işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile şikayetin reddi ve aleyhe hüküm yasağına aykırı olarak, satış bedelinin tamamının sıra cetveli yapılmak üzere ilk haczi koyan icra dosyasına gönderilmesi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

Sonuç: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.01.2016 gününde oybirliği ile, karar verildi.

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...