Geriye dönük olarak,  hangi numaranın  hangisi  ile hangi  sıklıkla görüştüğünün  listesinin  belirlenmesi  olan  iletişimin  tespitinde  (CMK 135/6), görüşmenin içeriği bilinmez. Ancak, iletişimin tespitinde adeta bir  sosyal  ilişkiler  ağı  çizilmektedir. Bir  kişinin  belli  bir  süreç  içerisinde en çok kiminle telefon trafiği yaşadığı belirlenirse, bundan yakın çevresi ve ilişkileri hakkında önemli bilgiler elde edilir.

Bu tür bilgiler kişiye ilişkin olduğu için kişisel veri niteliğindedir.

Bu tedbir kişi haklarına müdahale ettiği için, sulh ceza hakimliğinin kararı gerekli görülmüştür. İletişimin tespiti kararı, soruşturma evresinde hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet  savcısı,  kovuşturma  evresinde  ise  mahkeme  tarafından  verilir (CMK “2014-6572” 135/6)

İletişimin tespiti için başlangıç şüphesi yeterlidir

Özel hayatın konut dışındaki gizli alanını oluşturan iletişimin tespitinden elde edilen verilerin elde edilmesi için Ģüphenin kuvvet derecesi, basit başlangıç şüphesi olmalıdır.

CMK  yürürlüğe  girdiğinde  135. maddedeki  iletişimin  denetlenmesi yöntemleri  (dinleme, kayda alma, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ve iletişimin tespiti) açısından ortak bir düzenleme yapılmış ve tümü  açısından  “kuvvetli  Ģüphe  sebebi”  aranmıştı. Ancak 2014-6572 sK ile yapılan değişiklikle, maddede 6. fıkra ile iletişimin tespiti ayrıca düzenlendi ve soruşturmanın başlamış olması yeterli görüldü. CMK 135/1 de aranan “somut delillere dayanan kuvvetli Ģüphe sebeplerinin varlığı”  ile, “başka surette delil elde edilmesi  imkanının bulunmaması” koşullarından vazgeçildi.

İletişimin tespitinin delil olma değeri

ĠletiĢimin  tespitinden  elde  edilen,  kimin  kiminle  ne  kadar  süre konuĢtuğunu gösteren liste bir belirti delili niteliğindedir. Konuşmanın içeriği konusunda herhangi bir bilgi vermemekle birlikte, konuşmanın yapıldığı  zaman  kesin  olarak  öğrenilir. Buradan,  başka  delillerle  bütünleĢen bilgilerin desteklenmesi söz konusu olacaktır.

Mobil Telefonun Yerinin Tespit Edilmesi

Şüpheli  veya  sanığın  yakalanabilmesi  için, mobil  telefonun  yeri tespit edilebilir (CMK 135/5). Bu işlem sulh ceza hakiminin kararı ile yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı da karar  verebilir.  Kanun  savcının  kararının  hakime  onaylattırılmasını öngörmemiştir.

Kanun, tespit işleminin en çok iki ay için yapılabileceğini, bu sürenin bir ay daha uzatılabileceğini kabul etmiştir (CMK 135/5).

Mobil  telefonun  bulunduğu  yerin  tespiti  için  başlangıç şüphesi yeter

2014-6572 sK  ile yapılan değişiklikle, maddede 6.  fıkra  ile  iletişimin  tespiti ayrıca düzenlendi ve soruşturmanın başlamış olması yeterli görüldü. CMK 135/1 de aranan “somut delillere dayanan kuvvetli Ģüphe  sebeplerinin varlığı”  ile, “başka  surette delil elde edilmesi  imkanının bulunmaması” koşullarından vazgeçildi.

Delil olarak kullanılamama

“İletişimin  tespiti” kavramının, mobil  telefonun bulunduğu  yerin tespiti ile karıştırılmaması da gerekir. Zira mobil telefonun bulunduğu yerin  tespitinde  sadece  telekomünikasyon  hizmetlerinden  yararlanan son kullanıcının belirlenmesi  söz  konusudur. Ayrıca mobil  telefonun bulunduğu  yerin,  telefon  numarasının  tespiti,  “amaca  bağlı”  olarak yani sadece failin yakalanması için kullanılabilecek bir şekilde düzenlenmiştir.

Bundan, mobil telefondan elde edilen bilgilerin “delil” olarak kullanılamayacağı  sonucu çıkar. Zira 135/1. maddede Kanun  sınırlı olarak, “iletişimin  tespiti”, “dinleme”, “kayda alma” ve “sinyal bilgilerinin değerlendirilmesini” saymış, mobil telefonu zikretmemiştir.

Fakat mobil  telefon  hakkında  iletişimin  denetlenmesi  kararı  verilmişse, karar uyarınca iletişim kayda alınır, iletiĢim tespiti yapılır ve sinyal bilgileri değerlendirilirken elde edilen veriler, tabii ki delil olarak kullanılabilecektir.

CategoryMakale
Write a comment:

*

Your email address will not be published.

WhatsApp chat
Hemen Ara!