İhtiyati Tedbir Davası Nasıl Açılır?

0
1605

İhtiyati Tedbir Davası İlgili Yasa

HUKUK USULÜ YARGILAMALARI YASASI MADDE 101 – Hakim iki taraftan birinin talebiyle davanın ikamesinden evvel veya sonra aşağıda gösterilen hal ve Şekillerde ihtiyati tedbirler ittihazına karar verebilir:

  1. Menkul ve gayrimenkul malların aynı münazaalı ise bunun haciz veya yeddinde tevhidine,
  2. Münazaalı şeyin muhafazası için lazım gelen her türlü tedbirlerin ittihazına,
  3. Kanunu Medeni ile muayyen hallerde nafaka alınmasına,
  4. Ayrılık veya boşanma davası üzerine Kanunu Medeni mucibince icabeden muvafakat tedbirlerin ittihazına.

MADDE 103- 101 ve 102.nci maddelerde gösterilen hallerden başka tehirinde tehlike olan mühim bir zarar olacağı anlaşılan hallerde tehlike veya zararın defi için hakim icabeden ihtiyati tedbirlerin icrasına karar verebilir.

MADDE 104 – Haczi ihtiyatiden maada talep olunan ihtiyati tedbirlerin en az masrafla ve en çabuk nerede ifası mümkün ise işbu tedbirlere o mehal mahkemesi tarafından dahi karar verilebilir.

Dava ikamesinden sonra bilumum ihtiyati tedbirlere tahkikata memur hakim tarafından karar verilir. Şu kadar ki hakim ihtiyati tedbirlerin diğer bir mahelde daha az masrafla ve daha çabuk ifasını kabil görürse bu hususta karar verilmek üzere o mehal hakimini naip tayin edebilir.

MADDE 105 – Hakimden ihtiyati tedbire karar verilmesi arzuhal ile talep olunur. Bunun üzerine derhal ve müstacelen iki taraf davet edilip gelmeseler bile iktiza eden karar verilir.

Müstacel veya müddetinin hukukunu derhal muhafaza zaruri olan hellerde her iki taraf davet edilmeksizin dahi ihtiyati tedbire karar verilebilir.

MADDE 106 – İhtiyati tedbir kararı, icabı halinde kuvvet müsellaha istihabiyle icra dairesince tatbik olunur. Şu kadar ki haczi ihtiyetiden maada tedabirlerin tatbiki mahkeme başkatibine veye katiplerden birine de tevdi olunabilir.

Kararın sureti alakadarlarca icra esnasında ve bulunmazlarsa müteakiben tebliğ olunur.

MADDE 107 – Gıyaben verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz caizdir. İşbu itiraz icanın tehirine karar verilmedikçe icranın tehirini müstelzim değildir.

MADDE 108 – İtiraz arzuhal ile yapılır. Ve evrakı sûbutiyesi de arzuhale raptolunur.

İhtiyati tedbir kararına itirazden evvel dava ikame edilmiş ise itiraz arzuheli tehkikat hakimine verilir. 104.ncü maddenin son fıkrası hükmü mahfuzdur. İtiraz vukuunda hakim iki tarafı davet ve her birini istima ettikten sonra kararın tadil veya tebdil veya ref edebilir. Şu kadar ki iki taraftan biri veya ikisi gelmezlerse evrak üzerine tetkikat icrasiyle karar verilir.

MADDE 109- İhtiyati tedbir kararı dava ikamesinden evvel verilmiş bu tatbik edilmiş olsun olmasın kararın verildiği tarihten itibaren on gün zarfında esas hakkında dava ikamesi lazımdır. Bu müddette müddei davasını ikame eylediği müsbet evrakı, kararı tatbik eden memura ibrazla dosyaya vaz’ı ve kaydettirerek mukabilinde ilmühaber almağa mecburdur. Aksi takdirde ihtiyati tedbir bir güna merasime hacet kalmaksızın kendiliğinden kalkar ve iktizasına göre vaz olunan tedbirin fiilen kaldırılması ihtiyati tedbiri tatbik eden daire veya memurdan talep olunabilir.

MADDE 110 – İhtiyati tedbir kararını talep eden taraf bundan dolayı diğer tarafın ve üçüncü şahsın duçar olması muhtemel zarar ve ziyanlarına mukabil teminat iraesine mecburdur. İcabı hale göre hakim işbu mecburiyeti refedebilir ve ihtiyati tedbir kararını talep eden devlet veya müzahareti adliyeye nail kimse ise teminat iraesi lazım gelmez.

MADDE 111 – Aleyhine ihtiyati bir tedbire karar verilmiş olan taraf teminat gösterirse icap vaziyete göre bu tedbir tebdil veye ref i olunabileceği gibi vaziyet ve şeraitin tebeddülü sabit olursa ihtiyati tedbirin teminatsız tadii veya ref i de caizdir.

MADDE 112 – Esas hakkında mahkeme tarafından verilen kararın tefhim veya tebliğ olunmasına müteakip ihtiyaten icra kılınmış olan tedbir mürtefi olur.

Şu kadar ki mahkeme hükmün icrasını temin için işbu tedbirin tayin edeceği müddet zarfında devamına karar verebilir.

MADDE 113 – İhtiyati tedbirlerin ittihazına müteallik evrak dava dosyası ile birleştirilir.

İhtiyati Tedbir Davası Açıklama

İhtiyati (önlemler) tedbirler; taraflar arasında kavgalı olup, açılmış veya açılacak dava sonuna kadar yani uyuşmazlık çözümleninceye kadar taşınır veya taşınmaz üzerinde (bir tarafın isteği ile) hakim tarafından alınan geçici tedbirlerdir. HUYY’mn 101 ve devameden maddelerinde açıklanmıştır. Taşınmaz veya taşınır mal yerine göre güvenilir kişiye, teslim edilebilir, durmakla bozulacak mallar satılarak bedeli bankaya Yatırabilir.

İhtiyati Tedbir Davası Görevli Mahkeme

  1. ……. lira veya daha az değerli uyuşmazlıklarda Sulh hukuk mahkemesi.
  2. …… liradan fazla değerli uyuşmazlıklarda asliye hukuk mahkemesi. Ancak, bu değer ……’den itibaren ….. lira olacaktır.
  3. Tapulama Yasası ile ilgili uyuşmazlıklarda tapulama mahkemesi,
  4. İcra ve İflas Yasası ile ilgili anlaşmazlıklarda icra tetkik mercii,
  5. İş Yasasından doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemesi, yoksa kıymetine göre sulh veya asliye hukuk mahkemesi, görevlidir.

Her ne kadar HUYY.’nda görevli mahkeme açıkça belirlenmemişse de. uygulamada, her zaman her mahkeme yalnız kendi görevi içinde kalan hususlarda ihtiyati tedbir kararı vermeyi benimsemiştir. Örneğin: İş mahkemesine ait anlaşmazlıklara ilgili ihtiyati tedbirler iş mahkemesinde. Tapulama yasasından doğan ihtilaflarda da tapulama mahkemelerinde ihtiyati tedbir kararı verilmektedir. Bu usul işlerin daha çabuk sonuçlanması bakımından iyi sonuçlar vermektedir. Bizim görüşümüz de bu yoldadır.

İhtiyati Tedbir Davası Yetkili Mahkeme

İhtiyati tedbir isteklerinde yetki söz konusu değildir. Her mahkeme bu tür anlaşmazlıklarda karar verebilir. Ancak HUYY.’mn 104ncü maddesine göre: ihtiyati hacizden başka istenilen ihtiyati tedbirlerin en az masrafla ve en seri nerede ifâsı mümkün ise, o mahal mahkemesi tarafından karar verilebilmektedir. Örneğin Beyoğlu ilçesine bağlı bir mahalle Şişliye daha yakındır, tedbir isteğinde bulunan Şişli’de oturmaktadır. Şişli Asliye Hukuk Mahkemesine başvurarak ihtiyati tedbir aldığı takdirde tedbirin yerine getirilmesi daha kolay olacaktır. Bu husus hem zaman kazandıracak hem de az masrafın yapılmasını sağlayacaktır.

Dava açılmış ise; davanın açıldığı yer mahkemesi yani davalının konut mahkemesi ihtiyati tedbir kararı vermeğe yetkilidir. Hal böyle iken yine ihtiyati tedbirin ifası az zaman ve az masrafla başka bir yerde de yapılabiliyorsa, tedbir kararı için o yer mahkemesine talimat yazılabilecektir. 7.6.1965 gün ve 92-10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının kapsamı da bu yoldadır.

İhtiyati Tedbir Davası Tedbir İsteğinde Bulunacaklar

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu bulunan taşınır veya taşınmaz üzerinde bir hakkı olan veya olduğunu sanan gerçek veya tüzel kişiler ihtiyati tedbir kararı verilmesini isteyebilirler.

İhtiyati Tedbir Davası Hakkında Tedbir İstenilenler

Kavgalı taşınır veya taşinmaz elinde veya zilyedinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler hakkında ihtiyati tedbir istenebilir. .

İhtiyati Tedbir Davası Tedbir İsteği Ne Zaman İleri Sürülür

  1. Kavgalı taşınır veya taşınmaz hakkında elinde bulunduran hakkında dava açılmazdan önce,
  2. Dava açıldıktan sonra ve duruşma sırasında,
  3. Dava sonunda.

Mahkemeden ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenebilir.

İhtiyati Tedbir Davası İhtiyati Tedbir İsteğinde Bulunabilme Koşulları

  1. Tedbir isteyenin kavgalı taşınır veya taşınmaz üzerinde bir hakkı olmalı veya hakkı olduğunu sanmalı,
  2. Tedbir isteyenin, açılacak veya açılmış dava sonuna kadar kavgalı taşınır veya taşınmaz üzerinde hukukunun kaybolacağı ihtimal dahilinde bulunması,
  3. Kavgalı taşınır (mal) çabuk bozulur cinsten olmalı,
  4. Kavgalı taşımr ‘veya taşınmaz satış, bağış vesaire nedenlerle malik değiştirmesi imkan dahilinde bulunmalı,
  5. İhtiyati tedbir isteği dilekçe ile yapılmalı (bunun ayrıcası tedbir nafakasında görülür, bu nafaka duruşma sırasında sözlü olarak mahkemeden istenebilir).
  6. Tedbir isteğinde bulunan delillerini de dilekçesine eklemeli (Tapu kaydı, senet, vergi kaydı vesaire gibi).
  7. Tedbir talep eden ayrıca, hakkında tedbir istenen ilerde uğraması mümkün zarar ve ziyanına karşılık teminat gösterecektir. Teminatın miktarını mahkeme tayin eder, ancak devlet veya adli yardımdan faydalanan kimse ihtiyati tedbir talebinde bulunursa, teminat gösterilmesine gerek yoktur.

İhtiyati Tedbir Davası Gözönünde Tutulacak Hususlar

  1. 1. Hakim; kendisine verilecek tedbir isteğini kapsayan dilekçe üzerine iki biçimde hareket eder.
  2. Tedbir kararı isteği, geriye bırakılmasında zarar umulan hallerde ise, dilekçeyi hakkında tedbir istenene tebliğ etmeden ve duruşma yapmadan tedbir isteyenin dilekçesine eklediği delilleri inceleyerek evrak üzerinde tedbir kararma veya isteğin reddine karar verir. Tedbire karar vermişse kararın bir sureti, tedbir isteğini içeren dilekçenin bir suretiyle hakkında tedbir istenene tebliğ edilir. Bu takdirde hakkında tedbir istenenin ihtiyati tedbir kararma karşı itiraz hakkı vardır. İtiraz dilekçe ile olur; itiraz üzerine, itiraz dilekçesinin bir sureti tedbir isteyene tebliğ edilir. Gün bırakılır ve duruşma yapılarak taraflar gelmese bile itiraz yerinde görülürse tedbir karan kaldırılır. İtiraz yerinde görülmezse reddedilir, red veya kabule dair verilen karar kesindir. İkinci bir itiraz bahis konusu olamaz.
  3. Tedbir kararı isteği geriye bırakılmasında zarar umulan hallerden olmadığı takdirde, hakim dilekçesinin bir suretini hakkında tedbir kararı istenene tebliğ ettirir, duruşma günü bırakır, duruşma gününde taraflar gelmese bile dilekçeye ekli evrakları inceleyerek kararım verir; gıyapta verilen ihtiyati tedbir kararma karşı hakkında ihtiyati tedbir karan verilen itiraz hakkı vardır. İtiraz da dilekçe ile olur, ihtiyati tedbir kararı veren mahkemeye yapılır. Mahkemece her iki taraf çağrılarak gelmeseler bile itiraz tetkik edilerek duruma göre ihtiyati tedbir kararı ya tamamen kaldırılır, yahut değiştirilir veya itiraz reddedilir.
  4. Hakim, gerek evrak üzerinde, gerekse duruşma yaparak verdiği ihtiyati tedbir karan için tedbir isteyenden teminat göstermesini de isteyecektir. (HUYY.110). Teftvma&a miktarı tedbire konu taşınır veya taşınmazın değerine göre belirlenir. Teminat para, tahvil, banka kefaleti, esham ve taşınmaz rehni olabilir.
  5. Hakkında ihtiyati tedbir kararı verilen icabı hale göre teminat gösterdiği takdirde tedbir kararı kaldırılabilecektir. Ancak durum ve koşullann değişikliğini ve icabı hali hakim takdir edecek, ona göre ihtiyati tedbirin kaldınlıp kaldınlmayacağma karar verecektir.
  6. Hakim, ihtiyati, tedbir kararmda ihtiyati tedbiri infaz edecek mercii de gösterecektir. Bu merci icra müdürîüğü olduğu gibi mahkeme yazı İşleri Müdürü veya yazmanlanndan birisi de olabilir.
  7. Hakim, idari mercilerden verilen kararlar hakkında da ihtiyati tedbir kararı veremeyecektir (Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 2.8.1948 gün ve 67/109-10 savdı genelgesi).

İhtiyati Tedbir Kararının Kalkması

  1. Dava açılmadan önce istek üzerine verilen ihtiyati tedbir kararları tedbir kararının verildiği günden itibaren 10 gün içinde esas dava açılmazsa kendiliğinden ortadan kalkar.
  2. Esas hakkında açılan dava mahkemece karara bağlanıp kararın tefhim veya tebliğ olunmasiyle yine ihtiyati tedbir kararları kendiliğinden ortadan kalkacaktrr (Bu halde, hakim; kararda ihti);ati tedbirin bir süre devam edeceğini göstermiş ise o süre içinde ihtiyati tedbir devam eder. Kararda böyle bir açıklık yoksa, karar verilip. tefhim veya tebliğ edildiği andan itibaren ortadan kalkar.)
  3. Yapılan itiraz üzerine de ihtiyati tedbirin mahkemece kaldırılmasına karar (Bu halde verilen ihtiyati tedbir karannm nasıl kaldırılacağı yukarıda izah olunmuştur.)

İhtiyati Tedbir Kararının Hükmü

  1. İhtiyati tedbirlerin esas davaya etkileri yoktur.
  2. Dava niteliğinde değildir.
  3. Zamanaşımını kesmez.
  4. İhtiyati tedbir kararıyla hak kazınılmış sayılamaz.
  5. Kesin hüküm teşkil etmez.
  6. Yargıtay Yoluna başvurulamaz. (Ancak esas,kararla temyiz edilebilir.)
  7. İhtiyati tedbirlere müdahale edilemez, (yani bir ihtiyati.tedbir talebinin murafaasına müdahil olarak katılıp murafaa takip edilemez.)
  8. İhtiyati tedbir kararlarına karşı çıkma halinde, TCY.’nın 526.ncı maddesine göre suç işlenmiş olur

İhtiyati Tedbir Kararlarını Kim Yerine Getirir

  1. Esas itibariyle icra memurları,
  2. Mahkeme yazı işleri müdürü veya yazman yerine getirmeye memur tayin Hakim kararında bu durumu gösterecektir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here