Hapis Hakkı İstemi Davası Nasıl Açılır?
(6098 s. TBK. 336, 337, 338, 6100 s. HMK. m. 4)
Görevli mahkeme
Sulh hukuk mahkemesi
Yetkili mahkeme
Taşınmazın bulunduğu yer Mahkemesi
Davacı
Kiralayan
Davalı
Kiracı
Açıklamalar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun, kiraya verenin hapis hakkını düzenleyen 336. Maddesi;
Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar.
Hapis hakkının, kiracının haczedilemeyen malları üzerinde kullanılamaz.
Hükmünü getirmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun, kiraya verenin hapis hakkını düzenleyen 337. Maddesi;
Üçüncü kişilerin, kiraya verenin kiracıya ait olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği eşya ile çalınmış, kaybolmuş veya başka bir biçimde malikinin elinden iradesi dışında çıkmış eşya üzerindeki hakları, kiraya verenin hapis hakkından önce gelir.
Kiraya veren, kiracı tarafından kiralanana getirilmiş olan taşınırların kiracının mülkiyetinde olmadığını kira sözleşmesi devam ederken öğrendiği hâlde, sözleşmeyi en yakın fesih döneminin sonu için feshetmezse, bu eşya üzerindeki hapis hakkını kaybeder.
Hükmünü getirmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun, kiraya verenin hapis hakkını düzenleyen 338. Maddesi;
Kiracı, taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediği takdirde, kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı, sulh hâkiminin veya icra müdürünün karanyla alıkoyabilir.
Alıkoyma kararının konusu olan eşya, gizlice veya zorla götürülürse, götürülmelerinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir.
Hükmünü getirmiştir.
İcra ve İflas Kanununun 270 ve 271 inci maddeleri, kira ve hasılat kirası alacağından dolayı mevcut hapis hakkı için uygulanır. Hapis hakkı sahibi alacaklılar, hapis hakkının konusunu teşkil eden menkul eşyanın zilyetliğine sahip sayılırlar.
Hapis hakkı ile teminat altına alınan alacaklar, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla tahsil olunurlar.
Kiralayan İİK.270. maddesi gereği hapis hakkı için defter tutulması talebinde bulunması halinde hapis hakkı için Sulh Hakiminden karar alınması gerekmeyecektir. İÎK., Borçlar Kanunundan daha yeni tarihli olduğu için yetkili merciin İİK.da belirtildiği şekilde İcra Müdürlüğü olacaktır.
Türk Borçlar Kanununun 336.maddesine göre, taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar.
Türk Borçlar Kanununun 338.maddesine göre, kiracı, taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediği takdirde, kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı, sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir.
Kiracının alacaklılan tarafından, daha önce hazzettirilmiş mallarda hapis hakkı defterine kaydedilecektir.
Hapis hakkı için defter yapma haciz işlemi değildir. Hapis hakkına tabi malların defterinin tutulması, takip hukuku ilişkin bin güvenlik tedbiridir.
Hapis hakkı için defter yapılması isteği üzerine, icra dairesinin ne şekilde hareket edeceğine ilişkin, kanunda özel hükümler bulunmadığından, icra memuru hacze ilişkin hükümleri kıyasen uygulayacaktır.
Hapis hakkına tabi olan eşya hakkında defter tutulduktan sonra, alacaklı haciz yoluyla takibi seçmişse, hapis hakkı ortadan kalkar ve tutulan defter hükümsüz hale gelir.
Hapis hakkı, taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesinden istenecektir.
Alacak, kira sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıl, kiracı kira sözleşmesi sona ermeden önce ve haksız olarak kiralananı boşaltmış ise on yıl sonra zamanaşımına uğrar.
Hapis Hakkı İstemi Davası Dilekçe Örneği
SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI : ………………………. (T.C. Kimlik no:…………. )
Adres:…………………………….
VEKİLİ : Av……………………………
Adres:…………………………….
DAVALI : ……………………………….
Adres:…………………………….
KONU : Kiracının eşyaları üzerinde hapis hakkı tanınması istemi
AÇIKLAMALAR : 1- Davalı …, mülkiyeti müvekkilime ait olan ve…………………………… adresinde
bulunan dairede tarihli kira sözleşmesi gereğince kiracı olarak oturmaktadır. (EK-1)
- Kiracı, son beş aya ait kira bedellerini ödememiş ve daireyi de terk ederek tüm eşyalarını da götürme hazırlığı içinde olduğunu öğrenmiş bulunmaktayız. Bu durumda, müvekkilimin kiracıdan olan beş aylık kira bedeli olan… Türk Lirası kira alacağı karşılıksız kalacaktır. (EK-2)
- Davalı hakkında, tedbir talepli olarak temerrüt ve iki haklı ihtar nedeniyle tahliye, kira ve su bedeli alacağı davası açılmış olup……………………………………………… Sulh Hukuk Mahkemesinin……….. /……
esas sayılı dosyası ile derdesttir.
Açıklanan nedenlerle, kiralayanın dairede bulunan eşyaları üzerinde müvekkilim lehine hapis hakkı tanınması için işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.
DELİLLER : Kira sözleşmesi, Banka kayıtları, Her tür delil.
HUKUKİ SEBEPLER : 6098 s. TBK. m. 336,338, 6100 s. HMK. m. 4 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Talebimizin kabulü ile müvekkilime ait taşınmazda kiracı olarak bulunan fakat son beş aylık kira bedelini ödemeyen davalının kiralananı terk etmek üzere olduğundan, kiracıya ait ev eşyaları üzerinde müvekkilim lehine hapis hakkı tanınmasına,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine,
Karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. …/…/…
Davacı Vekili
Av……………..
EKLER:
Ek-1 Kira sözleşmesi
Ek-2 Banka kayıtları
Ek-3 Onanmış vekâletname örneği
İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE
ALACAKLI
(KİRALAYAN) : ………………………………..
BORÇLU (KİRACI) : ………………………………………
KONU : Hapis hakkı için defter düzenlenmesi
Mülkiyeti tarafıma ait olan ve ………………………. adresinde bulunan taşınmazda borçlu
………………. başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olarak oturmaktadır.
Kiracı, kira sözleşmesi uyarınca ödemesi gereken…………………… aylarına ait toplam……….
- kira bedelini ödememiştir.
İcra ve İflas Kanununun 270 inci maddesi uyarınca cereyan etmekte olan altı aylık kira bedeli ile geçmiş aylara ait kira bedeli tutarı olan…………………………………………. TL.nı karşılamak üzere, kirala
nan içindeki kiracıya ait eşyalar üzerinde hapis hakkı kullanmam itibariyle hapsi eşya defteri düzenlenmesini arz ederim…………………………………………. /….. /……..
Alacaklı (Kiralayan)