Yargılamanın Yenilenmesi (İade-İ Muhakeme) Davası Nasıl Açılır?

(6100 s. Hukuk Muhakemeli Kanunu m. 374-381)

Yetkili ve görevli mahkeme

Yargılamanın iadesi istenen kararı veren mahkeme

Açıklamalar

Yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı iste­nebilir. (6100 s. HMK. m. 374/1)

Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir. (6100 s. HMK. m. 375/1)

1. Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.
2. Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.
3. Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağ­lanmış olması.

ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle el­de edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması.

1. Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğu­nun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.
2. İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması.
3. Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması.
4. Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması.

ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması.

1. Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş ol­ması.

ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve se­bebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesin­leşmiş olması.

1. Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması.

Birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde yargılamanın iadesinin istenebil­mesi, bu sebeplerin kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararı ile belirlenmiş olması şartına bağlıdır. Delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturmasına başlanamamış veya mahkûmiyet kararı verilememiş ise ceza mahkemesi kararı aranmaz. Bu takdirde dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gere­kir. (6100 s. HMK. m. 375/2)

Davanın taraflarından birisinin alacaklıları veya aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçenler, borçluları veya yerine geçmiş oldukları kimselerin aralarında anlaşarak, kendile­rine karşı hile yapmaları nedeniyle, üçüncü kişiler de hükmün iptalini isteyebilirler. (6100 s. HMK. m. 376/1)

Yargılamanın iadesi süresi;

1. Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olduğunun öğrenildiği,
2. 375 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörülen hâllerde, ka­rarın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğ edildiği; alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdar olduğu,
3. Yeni belgenin elde edildiği veya hilenin farkına varıldığı,

ç) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği veya ceza kovuşturmasına başlanamadığı yahut soruşturmanın sonuçsuz kaldığı,

1. Karara esas alınan ilamın bozularak kesin hüküm şeklinde tamamen ortadan kalk­masından haberdar olunduğu,
2. 375 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendinde yazılı sebepten dolayı, Avrupa İn­san Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği,

Tarihten itibaren üç ay ve her hâlde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesin­den itibaren on yıldır. (6100 s. HMK. m. 377/2)

375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde yazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır. (6100 s. HMK. m. 377/2)

Yargılamanın iadesi talebini içeren dilekçe, kararı veren mahkemece incelenir. (6100 s. HMK. m. 378/1)

Mahkeme, dayanılan sebebin niteliğine göre yargılamanın iadesi talebinde bulunan­dan karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılayacak uygun bir miktar teminat göstermesini isteyebilir.(6100 s. HMK. m. 378/2)

Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra;

1. Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını,
2. Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını,
3. İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olma­dığını,

Kendiliğinden inceler. (6100 s. HMK. m. 379/1)

Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder. (6100 s. HMK. m. 379/2)

İnceleme sonunda, dayanılan yargılamanın iadesi sebebi sabit görülürse, yeniden yargılama yapılarak ortaya çıkacak duruma göre verilmiş olan karar onanır veya kısmen yahut tamamen değiştirilir. Ancak, davacının açık veya zımni muvafakati olmaksızın vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması yahut 375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendine dayalı olarak yargılamanın iadesi dilekçesi kabul olunursa, başka bir inceleme yapılmaksızın hüküm iptal edilir. (6100 s. HMK. m. 380/1)

Bu husus, iade yoluyla incelenmesi istenen hükmün bütün nüshalannda gösterilir. (6100 s. HMK. m. 380/2)

Yargılamanın iadesi davası, hükmün icrasını durdurmaz. Ancak dava veya hükmün ni­teliğine ve diğer hâllere göre talep üzerine icranın durdurulmasına ihtiyaç duyulursa, yargı­lamanın iadesi talebinde bulunan kimseden teminat alınmak şartıyla iade talebini inceleyen mahkemece icranın durdurulması kararı verilebilir. Yargılamanın iadesi sebebi bir mahke­me kararına dayanıyorsa bu takdirde teminat istenmez. (6100 s. HMK. m. 381/1)

Yargılamanın Yenilenmesi (İade-İ Muhakeme) Davası Dilekçe Örneği

SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE

DOSYA NO : ………………… /…..

YARGILAMANIN

YENİLENMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : (T.C………………… Kimlik no:…………. )

Adres:…………………………………..

VEKİLİ                        : Av………………………….

Adres:…………………………………..

KARŞI TARAF (DAVACI)……………………….. :

Adres:…………………………………..

KONU                         : Mahkemenizin tarih ve …/… E. …/… K. sayılı kararı hakkın­da yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi istemimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR : 1- Davacı tarafından müvekkilimiz aleyhine mahkemenizde esas ile tarihinde açılan        davası, dava dayanağı olan senet geçerli sayıla­

rak, aleyhimize sonuçlanmış ve bu karar kesinleşmiştir.

• Ancak dayanak senedin sahte olduğu, ………………… Mahkemesi’nin tarih,

1. ve K. sayılı kararıyla tespit edilmiş ve bu karar da kesinleşmiştir.

• Böylece mahkemenizin aleyhimize verdiği kararın dayanağı ortadan kalkmış ve onu tamamen değiştirecek nitelikte bir durum ortaya çıkmıştır.
• Bu sebeple, Yargılamanın Yenilenmesini talep zarureti hasıl olmuştur. Müvekkilim, mahkemenizce takdir edilecek teminatı da yatırmaya hazırdır.

DELİLLER                   : …. Mahkemesi’nin E. sayılı dosyası, Dava dosyası, tebligat­

lar, tanıklar ve sair deliller.

HUKUKİ SEBEPLER : 6100 s. Hukuk Muhakemeli Kanunu m. 374 vd. ve sair mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle;

• Müvekkilim aleyhine evvelce mahkemeniz tarafından verilen ve kesinleşen …/…/… tarih ve …/… E. …/… K. sayılı kararın icrasının durdurulmasına,
• Yargılamanın yenilenmesi talebimiz kabul edilerek, yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararınızın ortadan kaldırılmasına, hakkında yargılamanın yenilenmesine karar verilmesine, yapılacak yargılama sonunda ilk davadaki istemlerimizin hüküm altına alınmasına,
• Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, Karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.

Yargılanmanın yenilenmesini
talep eden vekili

Av………………..

Eki: Onanmış vekaletname örneği