Vasiyetnamenin Açılması Hakkında Önemli Bilgilendirme

Kişiler, öldükten sonra geçerli olmak üzere mirasçılarına hita­ben vasiyetname düzenleyebilmektedirler. Bu vasiyetnamenin ku­rucu şartı olarak sulh hâkimi tarafmdan duruşmada açılıp okunması gerekir. İlgili Noterlik tarafmdan düzenleme şeklinde düzenlenen bu vasiyetname, murisin ölümü ile birlikte sulh hukuk mahkemesi­ne gönderilir. Mahkemenin buna dair yapacağı işlemler, 10.06.2003 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Türk Medeni Kanununun Ve­layet, Vesayet ve Miras hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tü­zük’e göre yapılacak işlemler belirlenmiştir.

Davanın Konusu

Bu davanın konusu, murisin ölümünden önce bıraktığı ve ilgili noterlik tarafından mahkemeye gönderilen vasiyetnamenin mirasçı­lar huzurunda açılıp okunmasmdan ibarettir.

Yetkili Mahkeme Ve Gerekli İşlemler

TMK 596. maddesinde yetkili mahkemenin murisin yerleşim yeri Sulh hukuk mahkemesi olduğunu belirtmiştir. Bu yer, murisin ölüm tarihinde ki yerleşim yeri mahkemesidir. Bu konuda bir tered­düt oluşursa, uyap kayıtlarından ölüm tarihindeki mernis adresi esas alınır. Mahkeme kendisine gelen bu bildirim esas almır ve nü­fus kayıtlarından belirlenebilen tüm mirasçılara tebligat gönderilir. Bu tebligatta özellikle “müteveffa tarafmdan düzenlenen ve zarf içinde mahkememize gönderilen vasiyetnameyi kabul edip etmedi­ğiniz hususlarında beyanda bulunmak için bizzat duruşmaya gel­meniz, duruşmaya gelip de vasiyetnameyi kabul etmediğinizi beyan etmediğiniz ve buna dair bir ay içinde gerekli davayı açarak mah­kememize bildirmediğiniz takdirde vasiyetnameyi kabul etmiş sayı­lacağınız ihtar olunur” şerhini eklemek gerekir. Yine tebligatla bir­likte TMK.nun 597.maddesine göre, mirasta hak sahibi olanların her birine gideri terekeye ait olmak üzere, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneğinin tebliğ edilmesi gerektiği hü­küm altına alınmıştır. Bu usul kuralma aykırılık ile görülen dava eksik görülmüş olur. Vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tespit edilmesinin amacı, mirasçıları ve lehine kazandırma yapılan kişileri bilgilendirme ve yasal haklarını kullanmayı temine yönelik bir iş­lemdir. Bu nedenle, sulh hâkiminin görevi, TMK.nun 596.maddesine uygun olarak vasiyetnameleri açarak lehine kazandırma yapılan kişi ile yasal mirasçılarına vasiyetnamenin onaylı bir örneğini tebliğ ede­rek, vasiyetnamenin açılması sırasında hazır bulunmak üzere çağ­rılmasını sağlamaktır.¹⁷⁵ Sulh hukuk hâkimi, tüm mirasçılara bu şe­kilde gerekli tebligatı yapması gerekir. Adresi belli olmayanlar için Kanunun 597. maddesinde, bu kişilere de ilanen tebligat yapılmasını kararlaştırmıştır. İlanen tebligat nasıl yapılacağı ise Tebligat Kanu­nunun 28 ve devamı maddelerinde açıklanmıştır. Bu tebligat adresi meçhul olanlara yapılır ve son çare olarak düşünülmüştür. Mahke­me gerekli tüm adres araştırmalarmı yaptıktan sonra bu yola baş­vurmalıdır.

Duruşma İşlemleri Ve Karar

Duruşmada, hazır olan mirasçılar önünde vasiyetname açılarak okunur. Ve mirasçılardan okunan vasiyetnameye bir itirazlarının olup olmadığı sorulur. İmzaları alınarak duruşmaya son verilir. Vasiyetname geçersiz dahi olsa tüm bu işlemler yapılır. O halde sulh hâkiminin görevi, vasiyetnameyi belirlenen günde açarak, açı­lıp okunduğunu tutanağa geçirilmesini ve tutanağın altının hazır bulunanlar tarafından imzalanmasmı sağlamak ve böylece açılma ve okunma işleminin tespitine karar vermek ve kararla birlikte açı­lan vasiyetnamenin örneğini ilgililere tebliğ etmek, mirasçılara is­tekleri halinde bir mirasçılık belgesi vermek ve terekeye dahil mal­ları yasal mirasçılara geçici olarak teslim etmek yahut resmi yöne­timi emretmekten ibarettir. Vasiyetname ile ilgili olan çekişmeler ait olduğu mahkemede ayrıca dava konusu olacağından vasiyet­namenin açılmasına engel oluşturmaz. Vasiyetnamenin itiraza uğ­ramadığının tespitine vasiyetnamenin açılması davasma bakan mahkeme değil vasiyetnamenin tenfizine bakan mahkeme tarafın­dan karar verilir. Mahkeme yapılan işlemleri kararının gerekçe­sinde açıklar.