Tasarruf Özgürlüğü

  1. Kapsamı

TÜRK MEDENİ YASASI MADDE 505.- Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası, kardeşleri veya eşi bulunan mirasbırakan, mirasının saklı paylar dı­şında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.

Bu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında ta­sarruf edebilir.

  1. Saklı pay

MADDE 506.- Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir:

  1. Altsoy için yasal miras payının yarısı,
  2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
  3. Kardeşlerden her biri için yasal miras payının sekizde biridir.
  4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının dörtte üçü.

III.   Tasarruf edilebilir kısmın hesabı

  1. Borçların indirilmesi

MADDE 507.- Tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplanır.

Hesap yapılırken, mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri, mirasbırakan ile birlikte yaşayan ve onun tarafından bakılan kimselerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir.

  1. Sağlararası karşılıksız kazandırmalar

MADDE 508.- Mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tabi oldukları ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye eklenir.

  1. Sigorta alacakları

MADDE 509.- Mirasbırakanın kendi ölümünde ödenmek üzere üçüncü kişi lehine hayat sigortası sözleşmesi yapması veya böyle bir kişiyi sonradan lehdar olarak tayin etmesi ya da sigortacıya karşı olan istem hakkını sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufla karşılıksız olarak üçüncü kişiye dev­retmesi halinde, sigorta alacağının mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri terekeye eklenir.

Açıklama

Yeni Türk Medeni Yasasının ölüme bağlı tasarruflara ait ikinci ayırımında, 505. maddeden başlayan bölümü tasarruf özgürlüğü kurallarına ayrılmıştır.

Bu kurallara göre; ölüme bağlı tasarruflarda mirasbırakan, mirasçı olarak,

  1. Altsoyu,
  2. Ana ve babası,
  3. Kardeşleri,
  4. Eşi,

bulunuyorsa, mirasının saklı (eski deyimle mahfuz hisse) pay dışında kalan miras kısmında tasarrufta bulunabilecektir.

Saklı pay (mahfuz hisse) Yasanın 506. maddesinde açıklanmıştır. Bunlar;

  1. Aksoy için yasal miras payının yarısı,
  2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının 1/4’i,
  3. Kardeşlerden her biri için, yasal miras payının 1/8’i,
  4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı, diğer hallerde yasal miras payının 3/4’ü, saklı pay oranlarıdır.

Tasarruf edilebilir kısım, mirasbırakanın ölümü günündeki, terekenin du­rumuna göre hesaplanacaktır. Hesap yapılırken;

  1. Mirasbırakanın borçları,
  2. Mirasbırakanın cenaze giderleri,
  3. Terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri,

onun tarafından bakılan kimseleri 3 aylık geçim giderleri, mirasbırakanın terekesinden indirilecektir.

Mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkis edilebilir öl­çüde, tasarruf edilebilir kısmen hesabında terekeye eklenmesi gerekecektir.

Sigorta alacakları da yeni Türk Medeni Yasasının 509. maddesinde mirasbırakanın ölümü zamanındaki satın alma değeri göz Önünde tutularak mirasbırakanın terekesine eklenecektir.

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...