TÜRK MEDENİ YASASI MADDE 632.- Her mirasçı, mirası ret veya resmi deftere göre kabul edeceği yerde terekenin resmi tasfiyesini isteyebilir.

Bu istem, birlikte mirasçı olanlardan birinin mirası kabul etmesi halinde dikkate alınmaz.

Resmi tasfiye halinde mirasçılar, terekenin borçlarında sorumlu olmazlar.

MADDE 633.- Mirasbırakanının alacaklarını elde edemeyeceklerinden inandırıcı sebeplerle kuşku duyan alacaklıları, istedikleri halde alacakları ödenmediği veya kendilerine güvence verilmediği takdirde, mirasbırakanın ölümünden ya da vasiyetnamesinin açılmasından başlayarak üç ay içinde, terekenin resmi tasfiyesini isteyebilirler.

Aynı koşulların varlığı halinde vasiyet alacaklıları da, haklarının ko­runması için gerekli önlemlerin alınması isteyebilirler.

MADDE 634.- Resmi tasfiye, sulh mahkemesince veya atayacağı bir ya da birkaç tasfiye memuru tarafından yapılır.

Resmi tasfiyeye terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanır ve aynı zamanda yapılacak ilanla mirasbırakanın alacaklılarından ve borçlularından, belirtilen süre içinde alacaklarını ve borçlarını bildirmeleri istenir.

Terekenin daha önce resmi defteri düzenlenmiş ise resmi tasfiye bu def­tere göre yapılır.

Tasfiye memuru, göreviyle ilgili işlerini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yürütür. Mirasçılar ve tereke alacaklıları, sulh mahkemesine, tasfiye memuru tarafından yapılan veya tasarlanan işlemlerden dolayı bunu öğrendikleri tarihten başlayarak yedi gün içinde yazılı olarak şikayette buluna­bilirler.

MADDE 635.- Resmi tasfiye, mirasbırakanın yürüyen işlerinin tamam­lanmasını, borçlarının yerine getirilmesini, alacaklarının tahsilini, vasiyet borçlarının terekenin olanağı ölçüsünde yerine getirilmesini, zorunlu olduğu takdirde mirasbırakanın haklarının ve borçlarının mahkemece tespitini ve malların paraya çevrilmesini kapsar.

Tasfiye memuru, tereke ile ilgili dava, takip ve idari işlemler hakkında mirasçılara bilgi vermekle yükümlüdür.

Terekedeki taşınmazlar, açık artırma veya bütün mirasçıların kabulü halinde pazarlık yoluyla satılır.

Mirasçılar, tasfiye devam ederken tasfiye için gerekli olmayan tereke mallarının ve paranın kısmen veya tamamen kendilerine verilmesini isteyebi­lirler.

MADDE 636.- Mevcudu borçlarını ödemeye yetmeyen terekenin tasfi­yesi, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır.

Açıklama

Her mirasçı, mirası ret veya resmi deftere göre kabul edeceği yerde, tere­kenin resmi tasfiyesini isteyebilir. Tereke mallarının paraya çevrilerek alacaklı alacakları verildikten sonra geriye kalanın mirasçılara verilmesi, borca yetmediği takdirde iflas usulü ile tasfiye edilmesi Resmi Tasfiyedir. Mirasçılardan birisinin mirası kesin olarak kabul etmesi halinde resmi tasfiye yapılamayacaktır. Resmi tasfiye halinde mirasçılar, terekenin borçlarında sorumlu olmayacaklardır.

Mirasbırakanın alacaklıları, mirasbırakanın,

  1. Ölümünden,
  2. Veya vasiyetnamenin açıldığı günden itibaren (3) ay içinde, terekenin resmi tasfiyesini isteyebileceklerdir. Ancak bunun için, alacaklarını alamayacak­larından kuşku duymaları yanında;
  3. İstedikleri halde alacaklarının ödenmemesi veya,
  4. Kendilerine (teminat) güvence verilmemesi,
    halinin tahakkuk etmesi gerekecektir.

Bunun gibi vasiyet alacaklıları da gerekli önlemlerin alınmasını isteyebile­ceklerdir.

Resmi tasfiye. Sulh Hukuk Mahkemesince yapılabileceği gibi, mahkeme tarafından atanacak bir veya birkaç tasfiye memuru tarafından da yapılabilir.

Resmi tasfiyeye, terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanacak ve ivedi olarak mirasbırakanın alacaklıları ve borçluları ilanla çağrılarak alacak ve borçlarını bildirmeleri istenecek, ilanda belirli (örneğin 20 gün gibi) bir süre bunun için verilmiş olacaktır.

Ancak, mirasbırakanın terekesinin daha önce defteri düzenlenmiş ise Resmi Tasfiye bu deftere göre yapılacaktır. Yani bu defter gözönünde tutulacaktır.

Tasfiye memuru veya memurları Sulh Hukuk Mahkemesinin gözetim ve denetimine tabidir. Yaptıkları işlemlerine karşı, mirasçılar ve tereke alacaklıları, bu işlemleri öğrendikleri günden itibaren (7) gün içinde yazılı olarak Sulh Hukuk Mahkemesine itiraz ve şikayette bulunabilirler. Bu kural Yeni kabul edilen Yasa­nın 634. maddesinde öngörülmüştür.

Resmi Tasfiye;

  1. Olağan usul ile tasfiye,
  2. İflas usulü ile tasfiye,

olmak üzere iki türde yapılmaktadır. Olağan usul ile tasfiyede; Resmi Tasfiye;

  1. Mirasbırakanın yürüyen işlerinin tamamlanmasını,
  2. Borçlarının ödenmesini,
  3. Alacaklarının alınmasını,
  4. Vesayet borçlarının terekenin olanağı ölçüsünde yerine getirilmesini,
  5. Zorunlu olduğu takdirde mirasbırakanın haklarının ve borçlarının mah­kemece tespitini ve mallarının paraya çevrilmesini,

kapsayacaktır. Ayrıca tasfiye memuru;

  1. Tereke ile ilgili dava,
  2. Takip (icra takipleri)
  3. İdari işlemler,

hakkında, mirasçılara bilgi vermek zorundadır. Terekedeki taşınmazlar, açık artırma veya bütün mirasçıların kabulü ile pazarlık yoluyla satılır. Tasfiyeye devam ederken mirasçılar; tasfiyeyle ilgili olmayan yani tasfiye için gerekli bulunmayan tereke malları ve paranın bir kısmın yahut hepsinin kendilerine tesli­mini talep edebileceklerdir.

İflas Usulü ile tasfiyede ise; mevcudu (varlığı) borçlarını ödemeye yetme­yen terekenin tasfiyesinde göz önünde tutulacak ve tasfiye de Sulh Hukuk Mah­kemesince iflas hükümlerine göre yapılacaktır.

Görevli Mahkeme

Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Yetkili Mahkeme

Mirasbırakanm yerleşim yeri mahkemesi yetkili mahkemedir.

İstekte Bulunacaklar

  1. Mirasçılardan biri,
  2. Tereke alacaklıları,
  3. Mirasçılardan birinin isteği ile:

Mirasçı, mirası ret veya tutulan defter gereğince mirası kabul edeceği yerde resmi tasfiye isteğinde bulunabilir. Ancak, mirasçılardan birinin mirası kesin kabulü durumunda resmi tasfiye talebi kabul edilmeyecektir.

Sorumluluk Durumu

Resmi tasfiye halinde mirasçılar, terekenin borçiarmdan sorumlu değildirler.

Alacaklıların isteği üzerine: Alacaklılar müracaatla haklarını alamaz veya güvence temin edemezlerse terekenin resmen tasfiyesini isteyebilirler (MY. 633).

İstek Süresi

Alacaklılar mirasbırakanm ölüm gününden veya vasiyetnamenin açılma­sından itibaren üç ay içinde resmi tasfiye talebinde bulunabilirler (MY. 633).

Göz Önünde Tutulacak Hususlar
  1. Resmi tasfiyeyi Sulh Hukuk Hakimi yerine getirir.
  2. Tasfiye önemli ise, tasfiye memuru atamak suretiyle yapar.
  3. Tasfiye önemli değilse bizzat kendisi icra eder.

Tasfiye memuru Sulh Hukuk Hakiminin kontrolü altında çalışır. İlgililer memurun yaptığı işlerden dolayı Sulh Hukuk Hakimine şikayette bulunabilirler (MY. 634).

Şikayet süresi öğrenilme gününden itibaren 7 gündür.

  1. Resmi tasfiyeye defter tutma ile başlanır.
  2. Sulh Hukuk Hakimi alacaklı ve borçluları ilan ile çağırır.
  3. Defter önceden mirasçıların isteği ile tutulmuşsa ayrıca yeniden tutulmaz.
  4. Tasfiye memuru terekenin mümessilidir (Temsilcisidir). Taşınmazı idare etmek, dava açmak yetkisi vardır.
Resmi Tasfiye Çeşitleri
  1. Olağan usul ile tasfiye,
  2. İflas usulü ile tasfiye, olmak üzere iki şekli vardır.
  3. (Alelade) Olağan Tasfiye:

Terekenin borca yeteceği anlaşılırsa bu yola başvurulur. Bu usulde:

  1. Ölenin işleri tasfiye edilir.
  2. Borçlan ödenir.
  3. Alacakları tahsil edilir.
  4. Vasiyeti varsa yerine getirilir.
  5. Hak ve (edimleri) mahkemece tespit edilir.
  6. Mallar paraya çevrilir.

Malların paraya çevrilmesini Sulh Hukuk Hakimi yapar, mallar açık ar­tırma suretiyle satılır. Ancak mirasçıların hepsi anlaşırsa pazarlık suretiyle de satış yapılabilir. Borçlar ödendikten sonra kalan taşınır ve taşınmaz paraya çevri­lir ve mirasçıların paylarına düşen orana göre taksim edilir.

Terekede ayrıca manevi değeri haiz eşyalar bulunduğu takdirde, hakim en ziyade alâkalı mirasçıya bu eşyaları tevdi eder.

İflas Usulü ile Tasfiye:

Terekenin mevcudu borca kafi gelmezse ve borç tereke mevcudundan fazla ise, tereke iflâs usulü ile tasfiye edilir.

Defter tutma neticesinde, terekenin mevcudiyetinin borçlarına yetmediği anlaşılırsa, Sulh Hukuk Mahkemesi iflâs kuralınca tasfiyeye karar verir.

Bu şekil tasfiyede alacaklılar iflâs masasındaki sıraya göre alacaklarını alırlar. İpotekli taşınmaz masaya girmez, evvela paraya çevrilir, ipotek bedeli ödenir, artan masaya alınır.

İflâs usulü ile tasfiyede İcra ve İflâs Yasasının 124, 125, 129, 131, 132, 134, 136, 184, 186, 195, 196, 203, 206, 207, 232, 241, 242, 249, 250, 251, 254, 255, 256. maddeleri uygulanır.

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...