Kira Borcu Nedeniyle İcra Takibi

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçu Nedir? Cezası Ne Kadar?

MADDE 289.- Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmıış olan mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kişinin bu malın sahibi olması halinde, verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Birinci fıkrada tanımlanan suçun konusunu oluşturan eşyayı kovuşturma başlamadan önce geri veren veya bunun mümkün olmaması halinde bedelini ödeyen kişi hakkında verilecek cezaların beşte dördü indirilir.

Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya ha­cizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan malın dikkat ve özen yükümlü­lüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olan kişi, adli para cezası ile cezalandırılır.

Bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulan eşyayı amacı dışında kullanan kimse, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU SUÇLA KORUNAN HUKUKSAL DEĞER:

Maddede tanımlanan suçlar, esas itibarıyla güveni kötüye kullanma suçunun özel bir şeklini oluşturmaktadır. Ancak, malın kişiye özel bir görevin gereği olarak teslim edilmiş ve kişinin bunları olduğu gibi muhafaza ile ödevlendirilmiş olması nedeniyle fiil, aynı zamanda bir görevin kötüye kullanılmasını da ifade etmektedir.

Bu suçlarla korunmak istenilen hukuksal yarar, kamu idaresinin otoritesi ile adaletin sağlanması, dolayısıyla adliyenin korunmasıdır.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU SUÇUN KONUSU:

Maddede tanımlanan suçların maddi konusu, muhafaza edilmek üzere resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan mal­lardır.

Suça konu olan taşınır malın değerinin azlığı veya fazlalığı cezanın tayininde önem taşımaz.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU SUÇUN FAİLİ

Bu suçlar fail bakımından özgü suç niteliğindedir. Suçun faili, 1. ve 3. fıkraların­daki suçlarda muhafaza edilmek üzere kendisine rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan malın resmen teslim edildiği kişidir. Kesmen teslim­den maksat, mevzuat hükümleri gereğince yapılan teslimdir. Resmen teslim, eş­yanın kişiye fiilen teslimi anlamına da gelir. Faile yedieminliğin hukuki ve cezai sonuçlarının anlatılmamış olması, suçun oluşumunu etkilemez.maddenin 4. fıkra­sındaki suçun faili kamu görevlisi (örneğin adli emanet memuru) veya soruşturma ve kovuşturma kapsamındaki eşyayı amacı dışutda kullanan herhangi bir kimse olabilir.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU SUÇUN MADDİ UNSURU:

a) Fıkradaki Suçun Maddi Unsuru: Maddenin 1.fıkrasındaki suçun maddi un­suru, suçun konusunu oluşturan muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan mal üzerin­de failin teslim amacı dışında tasarrufta bulunması ile oluşmaktadır. Teslim amacı muhafaza olduğuna göre, suçun konusunu oluşturan malın örneğin satılması, baş­kasına verilmesi gibi, bu amaçla bağdaşmayan davranışlar, bu suçun oluşumuna
neden olacaktır.

b) Fıkradaki Suçun Maddi Unsuru: Bu fıkrada, birinci fıkranın konusunu oluşturan eşya ile ilgili olarak bir taksirli suç tanımına yer verilmiştir. Bu suçun maddi unsuru, failin, muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim edilen re­hinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan malın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olması ile oluşmaktadır. Suçun failinin malın sahibi olması bu taksirli suç bakımından cezada indirim nedeni sayılmamıştır. Taksirli hareket yapma (icra) biçiminde olabileceği gibi yapmama (ihmal) biçiminde de olabilir. Failin sorumlu­luğu için suça konu olan malın kaybolması veya bozulması şeklindeki netice ile icrai veya ihmali şekildeki hareketi arasında neden-sonuç ilişkisinin (nedensellik bağının) bulunması, yani neticenin öngörülmemesinin “gerekli dikkat ve özen” yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla ortaya çıkması gerekir. Bu itibarla, failin suç tipindeki neticeye yönelik bir irade ile hareket etmemesine rağmen, uyulması gerek­li kurallara karşı zorunlu olan ve beklenen dikkat ve özenin gösterilmemiş olması failin sorumluluğunun esasım oluşturmaktadır.

c) Fıkradaki Suçun Maddi Unsuru: Bir suça ilişkin soruşturma veya kovuş­turma kapsamında el konulan eşyanın amacı dışında kullanılması, bu suçun maddi unsurunu oluşturmaktadır. Suça konu olan eşyaya TCK veya özel bir kanunda (örneğin 6831 sayılı Orman Kanununda) suç olarak tanımlanmış bir fiilden dolayı soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulmuş olabilir. Örneğin kaçak or­man emvali taşıma suçunda kullanılan merkebin elkonulmasından sonra özel bir işte kullanılması halinde bu suçun oluştuğundan söz edilebilir.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU SUÇUN MANEVİ UNSURU:

Maddenin 1. ve 4.fıkrasındaki suçlar doğrudan kastla işlenebilir. Bu suçların ola­sı kastla işlenmeleri mümkün değildir.

3.fıkradaki taksirli suçun manevi unsurun oluşabilmesi için, failin somut olayda kusurlu bir biçimde hareket etmiş olması gerekir. Failin gerekli objektif dikkat ve özeni gösterip göstermediği, manevi unsur açısından araştırılacaktır.

MUHAFAZA GÖREVİNİN KÖTÜYE KULLANMA SUÇU KOVUŞTURMA, GÖREVLİ MAHKEME, SUÇUN YAPTIRIMI VE DAVA ZAMANAŞIMI:

Kovuşturma: Bu suçların soruşturma ve kovuşturması C.savcılığınca genel hükümlere göre re’sen yapılır. Maddenin 3.fıkrasındaki suç önödeme (75.md.) kap­samındadır.

Görevli Mahkeme: 5235 sayılı Kanunun 10.maddesi uyarınca, bu suçlar do­layısıyla açılan davalara bakma görevi sulh ceza mahkemesine aittir.

Suçun Yaptırımı: Maddenin 1.fıkrasındaki suçun yaptırımı üç aydan iki yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adli para cezasıdır. Adli para cezası TCK 52. ve 61 .madde hükümleri gözetilerek tayin edilecektir. Failin suç konusu eşyanın sahibi olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecektir. Maddenin 2.fıkrasındaki etkin pişmanlık koşullarının gerçekleşmesi halinde ise bu cezaların beşte dördü indirilecektir.

Maddenin 3.fıkrasındaki suçun yaptırımı adli para cezasıdır. Alt ve üst sınırı be­lirtilmeyen adli para cezasının gün sayısı beş gün ile yediyüzotuz gün sırasında takdir edilerek TCK’nun 52.maddesi uyarınca tayin edilmesi gerekir. 4.fıkradaki suçun yaptırımı ise bir aydan (49/1.md.) bir yıla kadar hapis cezasıdır.

d) Dava Zamanaşımı: Maddede tanımlanan suçların dava zamanaşımı süresi TCK’nun 66/1-e bendi uyarınca sekiz yıldır.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat