İstinaf mahkemesi kararına itiraz nasıl ve nereye yapılır?

Çekten Cayma Talep Dilekçesi

İstinaf mahkemesi kararına itiraz nasıl ve nereye yapılır?

İstinaf mahkemesi kararına itiraz

İstinaf mahkemesi kararına itiraz nasıl ve nereye yapılır? Bu yazımızda istinaf mahkemesi kararlarına itiraz usulü hakkında sizleri kısaca bilgilendireceğiz. İstinaf mahkemesi kararlarına itiraz edilir mi?

Ceza Muhakemesi Kanunu‘nun (CMK) 267. maddesine göre; hakim kararları ile kanunun gösterdiği hallerde, mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.

İstinaf mahkemesi kararlarına itiraz süresi ne kadar

İstinaf mahkemesi kararına itiraz süresi ve yapılma şekli CMK’nın 268. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre; hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren 7 gün içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır.

Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. Tutuklu olan sanık hakkında başvuru şekli CMK’nın 263. maddesinde gösterilmiştir.

İstinaf mahkemesi kararlarına itiraz kanun yoluna başvurulması, kararın yerine getirilmesi bakımından herhangi bir engel oluşturmaz. Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir.

İstinaf mahkemesi olarak görev yapan bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinden gelen dosya üzerinde öncelikle bir ön inceleme yapar. Ön incelemede değerlendirilecek konular CMK’nın 279. maddesinde açıklanmıştır.

CMK’nın 279. maddesinde yer verilen usul kurallarına uyulmaması nedeniyle istinaf başvurusu reddedilen tarafın istinaf mahkemesi kararlarına karşı itiraz etme olanağı bulunmaktadır. İstinaf mahkemesine yapılan itirazın hangi mahkeme tarafında inceleneceği hususu CMK’nın 268/3-e bendinde belirlenmiştir.

İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Bu nedenle kararına itiraz olunan makam, itiraz merciinin vermiş olduğu karara uymak zorundadır. İtiraz üzerine verilecek karar için kanun koyucu belirli bir süre koymamış ancak CMK’nın 271. maddesi ile kararın en kısa sürede verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

İtiraz yerinde görülmezse ret kararı verilir. İtirazı inceleyen merci kural olarak duruşma yapmadan karar verir. Ancak, gerekli gördüğünde Cumhuriyet savcısı ve sonra müdafii veya vekili dinleyebilir.

Ayrıca, CMK’nın 308/A maddesine göre temyiz yolu kapalı olan istinaf mahkemesi kararlarına karşı istinaf mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi bulunmaktadır. İtiraz yetkisi resen ya da tarafların talebi üzerine kullanılabilir. Kesinleşen istinaf kararına karşı sanık lehine yapılacak itiraz başvurularında süre sınırı bulunmamaktadır.

İstinaf mahkemesi kararına itiraz süresi ne kadar? İtiraz nasıl ve nereye yapılır?

İstinaf mahkemesi kararları nelerdir

İstinaf mahkemesi kararları nelerdir

İstinaf mahkemesi kararları nelerdir? Bu yazımızda; istinaf mahkemesi kararlarına karşı kanun yoluna gidilebilir mi? istinaf mahkemesi kararları kesin midir? temyiz edilebilir mi? sorularına kısaca yanıt vereceğiz.

İstinaf mahkemelerinin hangi tür kararlar verebileceği Ceza Muhakemesi Kanunu‘nda (CMK) belirlenmiştir.

İstinaf başvurusunda bölge adliye mahkemesi yapacağı inceleme sonucunda sanığın daha fazla cezayla cezalandırılması yönünde bir karar veremez, ceza miktarını artıramaz. Buna “aleyhe bozma yasağı” denir.

CMK’ya göre istinaf mahkemesinin verebileceği kararlar kısaca şunlardır:

  1. İstinaf başvurusunun “esastan reddi” kararı,
  2. İstinaf başvurusunun “düzeltilerek esastan reddi” (düzelterek onama) kararı,
  3. İstinaf başvurusunda hukuka aykırılık (CMK 289) tespit edilmesi durumunda “hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesi” kararı,
  4. “Davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi” kararı.

“Esastan ret” ya da “Düzelterek esastan ret” (düzelterek onama) kararı

İstinaf mahkemesi kararlarından ilki esastan ret ya da düzelterek ret kararıdır. İstinaf başvurusunun dosya üzerinden inceleme neticesinde esastan reddi, ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğunu bölge adliye mahkemesi tarafından tespiti anlamına gelir. İlk derece ceza mahkemesinin kararında usul ve esasa ilişkin bir hukuka aykırılık bulunmuyorsa istinaf başvurusu esastan reddedilir.

İstinaf başvurusunun esastan reddi halinde istinaf talebinde bulunan taraf eğer koşulları sağlamakta ise temyiz başvurusunda bulunabilir. Dolayısıyla istinaf mahkemesi kararlarına karşı koşullarını sağlıyorsa kanun yolu açıktır. Ancak temyiz başvurunda bulunabilmek için istinaf mahkemesi kararının temyiz edilemeyecek kararlardan olmaması gerekir.

İkinci durum, istinaf başvurusunun derece mahkemesinin kararının dosya üzerinden düzeltilerek esastan reddi durumudur. Bu durumda bölge adliye mahkemesi, ilk derece ceza mahkemesinin kararında bazı hukuka aykırılıklar tespit etmiş olmaktadır.

Ancak, bölge adliye mahkemesince tespit edilen hukuka aykırılıklar, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyecek ölçüde basit ve düzeltilebilir niteliktedir. Bu koşullar altında bölge adliye mahkemesi ilk derece mahkemesinin kararını düzeltir ve istinaf başvurusunu esastan reddeder. Bölge adliye mahkemesinin düzeltebileceği hukuka aykırılıklar CMK 280/1-a fıkrasında belirtilmiştir.

Hükmün bozularak dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesi kararı

İstinaf mahkemesi kararlarından ikincisi ise bozma kararıdır. İstinaf başvurusunun istinaf mahkemesi tarafından incelenmesi neticesinde ilk derece mahkemesi kararında önemli hukuka aykırılıklar olduğu belirlenirse derece mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın yerel mahkemede yeniden görülmesine karar verilir. Bozma nedeni olarak kabul edilecek önemli hukuka aykırılıklar ve CMK’nın 289. maddesinde sayılmıştır.

Bozma üzerine derece mahkemesi yeniden yargılama yapar. CMK’nın 284. maddesine göre derece mahkemesi bozma kararına direnemez. İlk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesinin bozma kararında belirttiği hususlara uygun olarak yeniden yargılama yapar.

Ceza davasının istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi kararı

İstinaf mahkemesi kararlarından bir diğeri hükmün bozulmaksızın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi kararıdır. CMK’nın 280/1-c maddesine göre istinaf mahkemesi ceza davasının istinaf mahkemesinde yeniden görülmesine karar verebilir. İstinaf mahkemesi yeniden yargılamaya karar verdiğinde kovuşturma işlemlerini yeniden yapabilir (tutuklama, adli kontrol, el koyma vb.).

İstinaf mahkemesi yeniden yargılama neticesinde istinaf başvurusu hakkında “esastan ret” veya ilk derece ceza mahkemesinin hükmünün yerine “yeniden hüküm” verecektir. Esastan ret ya da yeniden hüküm kurulması durumunda istinaf mahkemesi kararına karşı temyize gidilebilmektedir.

İstinaf mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu (temyiz)

İstinaf mahkemesi kararları kesin midir? İstinaf mahkemesi kararları aleyhine eğer koşulları mevcutsa temyize başvurulabilir. Temyiz, istinaf mahkemesi kararlarının denetiminin sağlandığı kanun yoludur. Ancak bazı istinaf mahkemesi kararları kesin olduklarından bu kararlara karşı temyize başvurulamaz. Dolayısıyla istinaf mahkemesi kararlarının bazıları kesinken bazıları hakkında kanun yolu açıktır.

Kanun yoluna başvurulabilecek istinaf mahkemesi kararları

CMK 286/1 fıkrasına göre istinaf mahkemesince verilen bozma kararı hariç tüm hükümleri temyiz edilebilir. CMK 287 maddesine göre ise hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararları da hükümle beraber temyiz edilebilir.

Kanun yoluna başvurulamayan istinaf mahkemesi kararları

CMK’nın 286. maddesine göre bozma dışındaki tüm istinaf mahkemesi kararları ile ilgili temyiz başvurusu yapılabilir. Ancak, bazı istinaf mahkemesi kararları aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulamaz.

Temyiz kanun yoluna başvurulabilecek istinaf mahkemesi kararları şunlardır:

  1. CMK 286/2-a bendine göre adli para cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddi kararlar temyiz edilemez.
  2. CMK 286/2-a bendine göre 5 yıl veya daha az hapis cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine kararlar temyiz edilemez.
  3. CMK 286/2-h bendine göre aynı hükümde yer alan hapis cezalarının toplamı 5 yılı geçse dahi, istinaf mahkemesinin bu kararlarına karşı da temyiz kanun yoluna başvurulamaz.
  4. CMK 286/2 fıkrasında açıklanan diğer durumlar.

Peki istinaf mahkemesi inceleme süresi ne kadardır?

İstinaf mahkemesindeki incelemenin ne kadar süreceği konusunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat