C.SAVCILIĞINA (HAKARET SUÇU İLE İLGİLİ) ŞİKAYET DİLEKÇESİ VE HAKARET SUÇUNA KARŞI SAVUNMA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
HAKARET SUÇU ve CEZASI
Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret suçu, TCK md. 125-131 arasında şerefe karşı suçlar başlığı altında düzenlenmiştir. Hakaret suçu iki farklı şekilde işlenebilir: a-) Belli somut bir durum ve olgunun isnat edilmesi suretiyle kişinin şeref ve saygınlığının zedelenmesi, b-) Genel ve soyut nitelikteki söz ve davranışlarla kişinin değersizleştirilmesi, rencide edilmesi. Hakaret suçu doğrudan kişinin birey olmaktan kaynaklanan kişilik haklarına saldırıdır. Hakaret suçu ile sosyal bir kavram olan “şeref” ve kişinin özsaygısı korunmaktadır.
Hakaret Suçu Nasıl İşlenir? Hangi Sözler Hakaret Suçunu Oluşturur?
Hakaret suçunun vücut bulması için kişinin onur, şeref veya saygınlığını rencide edecek somut bir fiil veya olgu isnat edilmeli veya sövme yoluyla kişinin onur, şeref veya saygınlığına saldırılmalıdır.Görüldüğü üzere, hakaret suçunda önemli olan kişiyi rencide eden, toplum içinde değersizleştiren fiillerin cezalandırılmasıdır.
Bir kişiye açık açık “şerefsiz”, “haysiyetsiz”, “geri zekalı”, “aptal”, “hayvan”, “müsvedde” vb. gibi sözler söylemenin hakaret suçunu oluşturacağı kuşkusuzdur.
Kişiye isnat edilen somut olgu kişinin mevcut fiziksel veya psikolojik bir özelliğine vurgu yapsa da hakaret suçunu oluşturur. Örneğin, aksayarak yürüyen birine “allahın topal adamı” demek, gözü görmeyen birine “kör herif” demek hakaret suçunun oluşmasına neden olur.
Hakarete uğrayanın kişisel özellikleri dışında kalmak şartıyla kendisine isnat edilen fiil veya olgu ispatlandığı takdirde hakaret suçu oluşmaz. Örneğin, “sen Ayşe’nin eşyalarını çaldın” denildiğinde, bu olgu ispatlanırsa hakaret suçu oluşmaz. Fakat, daha önce işlediği bir hırsızlık suçundan sabıkalı olan kişiye, “sen hırsızsın” demek hakaret suçudur. Hakaret suçunu teşkil eden fiiller, sözle işlenebileceği gibi yazı, şekil, görüntü, el işareti veya mimiklerle de işlenebilir. Örneğin, bir kişinin çalışma masasına insan dışkısı koymak.
Dilekçe hakkı ve eleştiri, basının haber yayımlama hakkı, iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamında söylenen söz ve yapılan davranışlar hakaret suçunu oluşturmaz.
Kaba ve nezaketsiz davranışlar hakaret suçunu oluşturmaz. Örneğin, kişinin ayakkabılarını çıkartıp ayaklarını masanın üzerine koyması veya bağırarak konuşması hakaret sayılmaz. Kıyafet alan birine, “bu kıyafet size olmaz, siz şişmansınız” demek hakaret değildir.
Beddua niteliğindeki sözler hakaret suçunu oluşturmaz. Örneğin, “allah seni bildiği gibi yapsın”, “allah belanı versin”, “cehenneme kadar yolun var” gibi sözler beddua niteliğinde sözler olduğundan Yargıtay tarafından hakaret suçu olarak kabul edilmemektedir.
Kamuoyu tarafından yaptıkları işler nedeniyle bilinen, tanınan kişilere (Örneğin, futbolcular, sanatçılar, özellikle politikacılar) yönelik eleştiriler, normal kişilere yöneltilen eleştirilerden daha sert ve ağır olabilir. Bu kişilerin normal kişilere göre eleştiriye daha açık olmaları ve eleştiriye tahammül etmeleri gerekir. Bir siyasetçiye, “senden bu memlekete hayır gelmez, bütün memleketi sattın” demek ancak ağır eleştiri olarak nitelenebilir, ama hakaret değildir.
Hakaret Suçunun Mağdurun Yüzüne Karşı veya Yokluğunda İşlenmesi
Mağdurun yüzüne karşı hakaret suçunda, mağdurun hakaret içeren söz veya davranışları o an öğrenmesi yeterlidir. Mağdura telefon, mail, mektup vb. gibi iletişim yöntemleri kullanılarak yapılan hakaret de mağdurun yüzüne karşı yapılmış sayılır. Mağdurun bu iletişim araçlarıyla kendisine yapılan hakareti öğrenmesi hakaret suçunun oluşması için yeterlidir.
Mağdurun yokluğunda hakaret suçu, hakaret edenin söz ve davranışlarını en az 3 kişinin öğrenmesiyle oluşabilir. Hakaret edilen ortamda mağdurun olmadığı hallerde kanun hakaret teşkil eden fiilin 3 kişiyle ihtilat halinde işlenmesi şartını aramaktadır. Söz konusu üç kişiye hakaret edenin kendisi dahil değildir. Üç kişinin aynı yerde olması şart değildir, önemli olan üç kişinin hakareti öğrenmesidir. Örneğin, apartman boşluğunda mağdura gıyabında, “o adam şerefsiz” diye bağıran bir kişinin sözlerini kendi evlerinde oturanı 3 komşu duyduğu takdirde hakaret suçu oluşmuştur. Hakaret içerikli aynı mailin mağdurun kendisine değil de kendisi dışındaki 3 kişiye gönderilmesi halinde de hakaret suçu oluşur. Mağdurun yokluğunda hakaret halinde, hakaret edenin sözlerini yalnızca 2 kişi veya 1 kişi öğrenirse hakaret suçu vücut bulmaz.
İnternet Yoluyla Hakaret Suçu
Günümüzde hakaret suçu en çok çağdaş iletişim araçlarıyla işlenmektedir. İnternet yoluyla hakaret, kolay ispatlanabilecek bir suç çeşididir. Bu nedenle, e-mail, facebook, skype, messenger, whatssup, twitter vb. gibi sosyal medya araçlarıyla doğrudan mağdurun hedef alınarak hakaret edilmesi de hakaret suçunu oluşturur.
Başkasından gelen hakaret içerikli bir e-mail mağdura “forward” edilerek gönderildiğinde dahi hakaret suçu oluşur.
Hakaret Suçunun Cezası Nedir?
1-) Hakaret Suçunun Basit Şekli
Hakaret suçunun cezası, suçun basit veya nitelikli şekillerinden hangisinin işlendiğine göre farklılık arz eder. Suçun basit şeklinde, yani kamu görevlisi olmayan bir kişinin yüzüne karşı hakaret halinde, hakaret suçunun cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suçun basit şeklindev hakim ya hapis cezası ya da adli para cezası verecektir. Her iki cezanın aynı anda verilmesi mümkün değildir. Hakim gerekçeli kararında neden hapis cezası veya adli para cezası verdiğini de açıkça gerekçelendirmek zorundadır.
2-) Hakaret Suçunun Nitelikli Şekli
Suçun nitelikli hallerinde hakaret suçunun cezası, 1 yıl ile 2 yıl arasındadır. Mağdurun kamu görevlisi olması (avukat, hakim, memur vs.) ve hakaretin görevinden dolayı yapılmış olması, kişinin mensup olduğu dinin kutsal değerlerine veya din özgürlüğünün kullanılmasına hakaret edilmesi hakaret suçunun cezası ağırlaştırılmış nitelikli şekli olarak kabul edilmektedir.
3-) Alenen Hakaret
Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza 1/6 oranında ayrıca arttırılacaktır. Örneğin, bir tv programında veya bir caddede bağırarak hakaret etmek hakaret suçunun aleni bir şekilde işlenmesine neden olur.
4-) Kurul Halinde Çalışan Kamu Görevlilerine Hakaret Suçu
Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret halinde zincirleme suç hükümleri gereği belirlenen cezanın miktarı ayrıca 1/4’ten 3/4’e kadar arttırılır. Örneğin, bilirkişi heyetine veya mahkeme heyetine hakaret suçlarında suçun nitelikli şeklinden belirlenen ceza arttırılacaktır.
Karşılıklı Hakaret Suçu ve Cezası
TCK md. 129/3’e göre hakaret suçunun iki kişi tarafından karşılıklı işlenmesi halinde “karşılıklı hakaret suçu” meydana gelir. Karşılıklı hakaretin aynı zaman diliminde gerçekleşmesi şart değildir. Örneğin, medya yoluyla kendisine “maymun” denildiğini öğrenen bir kişinin de karşı tarafa bir gün sonra “yarasa” demesi halinde karşılıklı hakaret suçu meydana gelir.
Karşılıklı hakaret suçunun işlenmesi halinde hakim, taraflardan birine veya her iki tarafa ceza vermeyebilir veya cezayı 1/3’üne indirebilir.
Hakaret Suçunun Haksız Fiile Bir Tepki Olarak İşlenmesi
TCK md. 129/1’e göre, hakaret suçunun bir haksız fiile tepki olarak işlenmesi halinde faile ceza verilmeyebilir veya cezası 1/3’üne indirilebilir. Örneğin, bahçesindeki ağaçlara zarar veren kişiye hakaret eden bahçe sahibi kendisine karşı işlenen bir haksız fiile tepki olarak hakaret suçu işlemiştir.
TCK md. 129/2’ye göre, hakaret suçunun yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde faile ceza verilmez. Örneğin, yüzüne tokat atarak burnun kanamasına neden olan kişiye hakaret edilmesi halinde faile ceza verilemez.
Hakaret Suçu ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanığın 5 yıl gözlenmesi ve sanık hakkında verilen hükmün bu süre boyunca hiçbir sonuç doğurmaması, sanığın bu sürede yeni bir suç işlememesi halinde hakkındaki davanın düşmesi olarak açıklanabilir. HAGB kararı verilmesinin önemli şartlarından biri mağdurun uğradığı zararın giderilmesi şartıdır. Hakaret suçu açısından dikkat edilmesi gereken nokta, HAGB kararı verilmesi için aranan şart suçtan kaynaklanan doğrudan bir maddi zarar yoksa, zararın giderilmesi şartının aranmaması gerektiğidir. HAGB için kişinin uğradığı manevi zarar dikkate alınmaz.
Hakaret Suçu ve Şikayet Süresi
Hakaret suçunun basit şekli şikayete tabidir. Mağdur hakaret edeni ve hakareti öğrendiği tarihten başlamak üzere 6 ay içerisinde şikayet hakkını kullanmak zorundadır. Aksi takdirde şikayet hakkını kaybeder.
Hakaret suçunun nitelikli halleri şikayete tabi değildir. Bu nedenle herhangi bir şikayet süresi sınırlaması yoktur. Suçun nitelikli hallerinin işlenmesi halinde cumhuriyet savcılığı resen soruşturma açar.
…………………………….CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
ŞİKAYETÇİ :Adı ve Soyadı. T.C-…………./Açık adresi.
ŞÜPHELİ :Adı ve Soyadı T.V-………../Açık Adresi.
SUÇ : Hakaret.
SUÇ TARİHİ : …/…/2018
AÇIKLAMALAR :
1-) Toplumda ve çevremde saygı gören bir bilim adamıyım. Halen ………….. Üniversitesi …………. Fakültesi’nde ……….. Bölümü başkanlığı yapmaktayım.
2-) …/…/……… tarihinde ………… televizyonundaki “……………..” programına katılmış. Bu programda ben ve diğer katılanlarla gayet seviyeli bir şekilde tartışmış ve görüşlerimi beyan etmiştim. Ancak ……………… isimli şahıs ile girdiğim bir tartışma sırasında ben sakin olmama rağmen karşı taraf saygısız bir şekilde “Senin gibi şerefsizler yüzünden bu ülke bu hale geldi.” şeklinde ifadeler kullanmak suretiyle Şahsıma hakaretlerde bulunmuştur.
3-) Şahsıma hakaret eden …………..’dan şikayetçiyim.
HUKUKİ NEDENLER : 5237 S. K. m. 125 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER :Televizyon Program kayıtları, tanık beyanları ve diğer delililer.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle şüphelinin Şahsıma karşı sarf etmiş olduğu sözler nedeniyle cezalandırılması için gerekli soruşturmanın yapılarak hakkında kamu davası açılmasını,saygıyla talep ederim. …/ …/ 2018
ŞİKAYETÇİ
Adı ve Soyadı
İmza

HAKERET SUÇU SAVUNMA DİLEKÇESİ
…….SAYIN HAKİMLİĞİNE,
DOSYA NO :…….
SAVUNMA SUNAN (SANIK) :…….
VEKİLİ :…….
ŞAHSİ DAVACI :…….
VEKİLİ :…….
SUÇ :…….
KONU : Savunma Beyanlarımızdır.
AÇIKLAMALAR :1-Davacı müvekkilimiz hakkında kendisine hakaret ettiği gerekçesi ile dava açmıştır. Müvekkilimiz davacıyı hayatında olay günü haricinde hiç görmemiştir. Olay günü benzinlikten aracına benzin doldurtan müvekkilimiz, ödemeyi Visa ile yapmak üzere yöneticinin ofisine girmiştir.
2-Davacıyı ilk ve son defa da orada görmüştür. Davacı marketten aldığı sigara ve bira ücretini ödemeye çalışmaktadır. Ayakta duramayacak kadar da sarhoştur. Müvekkilimiz ödemesini yapıp ofisten ayrıldığında, davacı müvekkilimizin üzerine yıkılmış ve bir miktar da kusmuştur. Kız arkadaşı ile buluşmaya giden ve en sevdiği takım elbisesi kirlenen müvekkilimiz, biraz da kaderine sinirlenerek “Allah kahretsin” demiştir. Bu söz asla davacıya karşı söylenmiş bir söz olmayıp, müvekkilimizin şahsi yakınmasıdır.
3-İçkili davacı bunun üzerine müvekkilime sinkaflı küfürler ederek üzerine yürümüştür. Müvekkilimiz profesyonel boksör olmasına ve ayık iken dahi davacıyı rahatlıkla saf dışı bırakabilecek olmasına karşın, alttan almış ve sadece davacıyı terbiyeli konuşmaya davet etmiştir. Davacı küfürlerini sürdürürken araya benzinliğin yöneticisi girmiş ve müvekkilimizi yatıştırarak arabasına kadar da eşlik etmiştir.
4-Olay yerinden ayrılan müvekkilimiz sonradan bu dava ile karşılaşmıştır. Haksız olan davacının bizzat kendisidir. Tüm benzinlik personeli de bu konuda tanıklık edecektir. Ayrıca kirlenen elbisesini temizleyen temizleyiciye ait fiş de ektedir. Müvekkilimizin suçu yoktur. Ayrıca uğradığı hakaretler ve mahvolan elbisesi ile ilgili olarak da dava açma hakkını saklı tutmaktadır.
İSTEM SONUCU : Açıklanan nedenler ile müvekkilimiz hakkında haksız açılan davanın red edilmesini talep ederiz. …/…./2018
SANIK
Adı ve Soyadı
İmza