Borçlunun Kambiyo Hukuku Bakımından Şikayeti

Çekten Cayma Talep Dilekçesi

Borçlunun Kambiyo Hukuku Bakımından Şikayeti

Madde 170/a -(Ek: 18.2.1965-538/85 md.)

Borçlu, alacaklının bu fasıl hükümlerine göre takip hakkı olmadığını 168 inci maddenin 3 üncü bendine göre şikâyet yolu ile ileri sürebilir.

Tetkik mercii müddetinde yapılan şikâyet veya itiraz dolayısıyle, usulü dairesinde kendisine intikal eden işlerde takibin müstenidi olan kambiyo senedinin bu vasfı haiz olmadığı veya alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı hususlarını re’sen nazara alarak bu fasla göre yapılan takibi iptal edebilir.

(Ek: 9.11.1988-3494/34 md.) Her ne suretle olursa olsun, imza inkarı itirazı geri alınmış veya borç kısmen veya tamamen kabul edilmiş ise bu madde hükmü uygulanmaz. (İİK. m. 170)

Borçlu, ödeme emrinin tebliği üzerine borca itiraz edebileceği gibi (İİK. 169,169/a) şikayet hakkını da kullanabilir. (İİK.170/a/I). Şikayet hakkının beş gün içinde yapılması gerekmektedir.

Borçlunun şikayet nedenleri

Takip konusu senedin kambiyo senedi niteliğinde olup olmadığı, icra takibi isteminde bulunanın takip yetkisinin bulunup bulunmadığı, icra takibi yapanın alacaklı sıfatına sahip olup olmadığı, aleyhine takip yapılan borçlu sıfatına sahip olup olmadığı, aleyhine takip yapılan borçlu sıfatına sahip bulunup bulunmadığı ve ödeme emrindeki usulsüzlükler olarak başlıklar altında sıralanabilir.

Borçlu, alacaklının kambiyo senetlerine mahsus takip yoluna baş vuramayacağını ileri sürmek istiyorsa, bu husus şikayetin konusu olduğundan, süresinde tetkik merciine başvurması gerekir. Sözgelimi, bononun veya çekin keşide yerini içermediği veya düzenleme tarihini taşımadığı gibi hususlar, ancak borçlunun şikayeti ile tetkik merciine arz olunur. Şikayet, alacaklı tarafından yapılan icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Borçlunun, tetkik merciinden, icra takibinindurdurulmasını istemek hakkı vardır. Tetkik mercii, evrak üzerinde veya gerektiğinde duruşmalı olarak bu istemi inceler ve takibin durdurulmasına veya istemin reddine karar verir.

Alacaklının veya borçlunun İİK.nun 16’ncı maddesine göre, yedi günlük süre içinde kullanabileceği şikayet hakkı ile süresiz şikayet hakkının İİK.nun 168/3 maddesindeki şikayetle ilgisi yoktur.

Alacaklı, takip istemine dayanak yaptığı kambiyo senedinin aslını takip istemiyle birlikte icra dairesine vermediği takdirde, borçlu bu işlemi için İİK.nun 16’ncı maddesi uyarınca yedi günlük sürede şikayet hakkını kullanabilir.

Borçlunun yaptığı şikayet yazılı olabileceği gibi sözlü de olabilir. (İİK. 18/2) Fakat, kambiyo senetlerine mahsus iflas yolunda şikayetin yazılı olması zorunludur. (İİK. 171/3,172)

Yetkili İcra Tetkik Mercii ve Usul

Yetkili tetkik mercii, şikayete konu olan işlemi yapan icra dairesinin tetkik merciidir. Tetkik mercii, şikayeti basit yargılama usulüne göre inceler. (İİK. 18/1, HUMK. 507-511) yasada açıklık bulunmayan hallerde iki taraf arasında duruşma yapmasına gerek olup olmadığı tetkik merciince karar verilir.

Tetkik mercii, duruşma yapılmasına karar verdiği takdirde, tarafları en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve taraflar gelmese bile gerekli kararı verir.

Duruşma yapılmayan işlerde tetkik mercii, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde karar vermelidir. Duruşmalar, ancak zorunlu hallerde ve on beş günü geçmemek üzere talik olunabilir.

Şikayet, bir dava değildir. Ancak, kendine özgü bir yasa yoludur. Şikayette, şikayet eden ve şikayet edilen olmak üzere iki taraf vardır. Şikayet eden, icra dairesinin bir işleminin yasaya aykırı olduğunu ileri sürmesine karşın, icra dairesi şikayette taraf değildir. Çünkü, yasaya aykırı işlem yapıldığını ileri sürenin, şikâyetçi olduğu ve icra dairesinin işleminden yararlananların ise, diğer taraf sayılması gerekmektedir.

Tetkik mercii, şikayetin yapılması üzerine bu şikayeti inceleyerek ya kabul veya red eder. Şikayetin kabulü halinde, şikayet konusu işleminin iptaline veya düzeltilmesine yahut yapılmayan ve geciktirilen işlemlerin yapılmasının gerektiğine karar verir. Şikayetin reddi ise, usulden ve esastan olmak üzere karara bağlanır.

Maddeye eklenen son fıkra nedeniyle, borçlu imza inkarını geri almış veya borcu kısmen veya tamamen kabul etmiş ise, artık kambiyo senedinin bu niteliği taşınmamasının herhangi bir etkisi olmayacaktır.

İcra tetkik merciin İİK.nun 170/a maddesi uyarınca verdiği kararların temyiz edilemeyeceği öğretide öne sürülmüştür. Ancak, Yargıtay aksi görüşte olup İİK.nun 170/a maddesi uyarınca verilen kararların temyizini incelemektedir. Bizce de, bu maddeye ilişkin olarak verilen kararlar, İİK.nun 363/3 maddesi kapsamına girdiğinden temyizi olanaklıdır.’   Yargıtay’ın görüşünün yerinde olduğu kanatindeyim.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat