Arabuluculuk İnceleme / Araştırma Aşaması

Arabuluculuğun bu aşamasında amaç, mevcut uyuşmazlıkla  ilgili olayları, duyguları ve diğer önemli hususları ortaya çıkarmak, anlaşmaya yönelik başlıkları tespit etmek ve bir sonraki aşamanın gündemini hazırlamaktır.

İnceleme / araştırma aşamasında arabulucu, tarafara sırasıyla söz verir. Arabuluculukta yargı sürecindeki gibi davacı-davalı yoktur. Sürecin başında kimin başlamak  istediği tarafara sorulur.

Bu özelliği  ile arabuluculuk, normal şartlar ve kurallar gereği   davacının  (müşteki) söz almasıyla başlayan mahkeme veya tahkim duruşmalarından farklıdır Tarafar sırasıyla söz alır ve kendi anlatımlarıyla uyuşmazlık hakkında bilgi verir. Bu arada arabulucu ve diğer katılımcılar tarafarın sözünü kesmez, herhangi bir müdahalede bulunmaz veya soru sormaz, yorum yapmaz.

Daha  sonra  arabulucu,  bazı  hususların  açıklığa  kavuşması  ve  bilgi  boşluklarının  tamamlanması için sorular sorar; elde ettiği bilgileri ve gözlemlediği duyguları yansıtır ve tarafarla bir güven ilişkisi kurar. Böylelikle tarafar birbirleriyle görüşlerini paylaşabilir ve birbirlerinin kaygı ve korkularını anlayabilirler. Bu noktada, pozisyonların altında yatan menfaatler ve ihtiyaçlar da tespit edilebilir. Tarafarın birbirlerine olan yaklaşımları, çekişmeli bir yaklaşımdan işbirlikçi bir yaklaşıma doğru yönlendirilir. Ortak bir anlayışa varılması ve bir sonraki aşamaya geçmek  için hazır olunması hâlinde, arabulucu bir anlaşma sağlanması amacıyla ele alınması gereken konuları  içeren bir  liste oluşturmaları yönünde tarafarı teşvik eder. Kâğıt, kâğıtlı tahta veya diğer gösterim araçları bu amaçla kullanılabilir.