Adın Değiştirilmesi (İsim Tashihi) Davası Nasıl Açılır?
(4721 sayılı TMK. m. 27 ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 35, 36, 6100 sayılı HMK.
- 382- 388, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 64)
Görevli Mahkeme
Asliye Hukuk Mahkemesi
Yetkili Mahkeme
1-Davacının yerleşim yeri mahkemesi,
2-Davacının nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesi
Davacı
1-Adın değiştirilmesini isteyen kimse,
2-Adın değiştirilmesi istenen kimse reşit değilse veli, vasi veya kanuni temsilcisi
3-İlgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcısı
Davalı
Dava açılan yerin Nüfus idaresine izafeten Nüfus Müdürü
Zamanaşımı
Zamanaşımı ya da hak düşürücü süreye bağlı değildir. Her zaman açılabilir.
Açıklamalar
Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesi, çekişmesiz yargı işidir (6100 sayılı HMK. m. 382/II-a-5).
Çekişmesiz yargıda eğer özel bir düzenleme bulunmuyorsa, görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme de talepte bulunanın veya ilgilerden birinin oturduğu yer mahkemesidir (6100 S. K. m. 383, 384).
Ancak mahkeme kararı ile yapılan nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır (5490 sayılı kanun m. 36).
Çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usulü uygulanır.
Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililer, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, istinaf yoluna başvurabilirler. (6100 S. K. 387, Geç. m. 3)
Çekişmesiz yargı işleri adli tatilde de görülür. (6100 S. K. m. 103)
Ad, kişileri toplum içinde diğer kişilerden ayıran ve toplumsal ilişkilerde onu belirleyen hukuki bir araç, bir işarettir. Evvelce bir şahsa konulmuş olan ismin değişmezliği söz konusu olamaz. Eski isim yerine yenisi konulmakla isim değiştirilmiş olur.
Türk hukuku yönünden ana kural, adın değişmezliği prensibidir. Ancak haklı bir sebep varsa kişi, adın değiştirilmesini haklı sebebe dayanılarak hâkimden istenebilir.
Madde metninde belirtilen haklı sebebi yasa açıklamamıştır. Haklı sebebin var olup olmadığını hakim takdir edecektir.
Davanın miras hukukunu ilgilendirmesi halinde mirasçılarında davalı gösterilmesi gerekir.
Adın değiştirilmesi istemi, kişiye sıkı surette bağlı haklardan olduğu için doğrudan doğruya hak sahibi tarafından yapılması gerekir.
Davacının davasını avukat aracılığı ile açması halinde, vekâletnamede bu hususta özel yetki bulunması gerekir.
Aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir.
Ad değişikliğinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı, soyadı değişikliğinde ise eş ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir. (5490 S. K. m. 36).
Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar kamu düzeniyle yakından ilgili bulunduğundan hâkim istemle bağlı kalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği kanıtları esas alıp öteki kayıtlarla çelişki meydana getirmeyecek şekilde karar vermek durumundadır.
Belgelere dayalı nüfus kayıtlarının aksi somut ve kesin delillerle kanıtlanmadan bunlarda değişiklik yapılamaz.
Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.
Adın değiştirilmesi ile ilgili mahkeme kararları kesinleştikten sonra nüfus siciline kayıt ve ilan olunur.
Adın değiştirilmesi için ileri sürülen sebebin haklı olup olmadığının takdiri hâkime aittir.
Ad değişmekle kişisel durum değişmez.
Davacının adının değiştirilmesinde menfaati olması gerekir.
Adın, gülünç, çirkin, iğrenç, manasız, ahlak ve edebe aykırı isimlerden olması ya da kişiyi küçük düşürecek nitelikte bulunması, adın değiştirilmesi için haklı sebep sayılmaktadır.
Adın değiştirilmesi davasının kabul edilmesi halinde, hüküm özeti en çok okunan gazetelerden birisinde ilan edilecektir. İlandan gaye adın değişikliğinden üçüncü kişilerin haberdar edilmesidir.
Bir kimsenin ölümünden sonra adının değiştirilmesine olanak yoktur.
Ancak düzeltme isteminin aynı zamanda tespiti de içeriğinden tespit kararı verilmesine engel oluşturmaz.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve nüfus müdürlükleri kanuni harç ve her türlü mahkeme masraflarından muaftır.
Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.
Adın Değiştirilmesi (İsim Tashihi) Davası Dilekçe Örneği
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI :………………………. (T.C…. Kimlik numarası:……… )
Adres :…………………………………………………
VEKİLİ : Av……………………..
Adres …………………………………….
DAVALI :……….. İli / İlçesi Nüfus Müdürlüğü’ne izafeten,… Nüfus Müdürü
KONU : Haklı Nedenle İsmin Değiştirilmesi
AÇIKLAMALAR :1-Müvekkilemiz…………………. , Vietnam vatandaşı iken …/…/… tarihinde
……. ile evlenmiştir. (EK 1)
2-Müvekkilemiz Türk vatandaşlığına geçtiği sırada <Chee> olan adını <Ayşe> olarak idari işlemle değiştirilmiştir. Söz konusu idari işlemin yer aldığı aile nüfus kaydı örneği, dilekçemiz ekinde sunulmuştur. (EK 2)
3-Müvekkilemiz bu idari isim değişikliğinden sonra da <Chee> adını kullanma ya devam etmiş, gerek aile gerekse iş çevresinde bu isimle tanınmıştır.
4-Ancak geçen süre içerisinde, müvekkilemizin sosyal çevresinde kullandığı isimle nüfus kaydındaki ismin farklılık arz etmesi zaman zaman sorunlara neden olmakta, mevcut durumun değiştirilmesi ve kayıtların gerçeğe uydurulması zorunluluk haline gelmektedir. Bu husus, mahkemenizce uygun görülmesi halinde, müvekkilemizin gerek aile gerekse iş çevresinden tanıkların anlatımları ile yargılama aşamasında açıkça ortaya konacaktır. (EK 3)
5-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre, kişinin toplum içinde (aile bireyleri arasında ve çevresinde) bilinip tanındığı adını kayden de taşıması ve bu bağlamda nüfus kaydında gerekli değişikliliğin yapılması konusunda dava açabilmesi için haklı neden sayılmaktadır (18.HD 2007/3215 E. 2007/3939 K.) (EK-4).
Açıklanan nedenlerle, müvekkilemizin nüfus kayıtlarında <Ayşe> olarak geçen isminin <Chee> olarak değiştirilebilmesi için mahkemenize başvurulması zorunluluğu doğmuştur.
DELİLLER : Aile Nüfus Kaydı Örneği, Uluslar Arası Aile Cüzdanı Örneği, Yargıtay kararları örnekleri ve Tanık Anlatımları.
HUKUKİ SEBEPLER : 4721 s. TMK. m. 27 ve 5490 s. NHK. m. 35, 36, 6100 s. HMK. m. 382- 388, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 64.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davamızın kabulü ile, nüfusta <Ayşe> ismiyle kayıtlı olan müvekkilemizin adının <Chee> olarak değiştirilmesini ve bu ad değişikliğinin müvekkilemizin çocuğunun nüfus kayıtlarına anne adı olarak teşmiline, karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz…………………………………………………………. / …./ ….
Davacı Vekili
Av……………….
EKLER :
Ek-1 Uluslararası Aile Cüzdanı Örneği
Ek-2 Aile nüfus kaydı örneği,
Ek-3 Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri
konuları gösterir tanık listesi,
Ek-4 Yargıtay Kararları
Ek-5 Özel yetkiyi içeren onaylı vekâletname örneği.