Mirasın Resmen Yönetilmesi Nasıl Yapılır?
Mirasın yönetilmesi
MADDE 592- Aşağıdaki hâllerde sulh hâkimi re’sen mirasın resmen yönetilmesine karar verir:
- Mirasçılardan birinin uzun süreden beri bulunamaması ve temsilci de bırakmaması hâlinde menfaati gerektiriyorsa,
- Mirasta hak sahibi olduğunu ileri sürenlerden hiçbiri mirasçılık sıfatını yeterince ispatlayamazsa veya bir mirasçı bulunup bulunmadığı şüpheli olursa,
- Mirasçıların tamamı bilinmiyorsa,
- Kanunda özel olarak öngörülmüş
Mirasbırakan terekenin tamamı üzerinde yetkili olmak üzere vasiyeti yerine getirme görevlisi atamış ise, önemli bir engel bulunmadıkça terekenin yönetimi ona verilir.
Mirasbırakan velayet veya vesayet altında idiyse; veli veya vasi bir sakınca olmadıkça terekenin yönetimiyle görevlendirilir.
Sulh hâkimi, terekeyi yönetmekle görevlendirilen kimseye, istemi hâlinde terekeden karşılanmak üzere uygun bir ücret ödenmesine karar verir.
Aşağıdakilerde sulh hukuk yargıcı mirasın resmen yönetilmesine karar verir;
1-Mirasçılardan birisi uzun süreden beri bulunmaması, temsilcide bulundurmaması halinde yararı var ise;
2-Mirasçılardan hiçbiri mirasçılık sıfatını ispata yarar delil gösteremediği veya mirasbırakanın, mirasçısı olduğu şüpheli olursa (MY.594, 631),
3-Mirasçıların tamamı bilinemiyorsa,
4-Yasada özel olarak öngörülmüşse,
a-Nakil ile yükümlü mirasçı teminat göstermezse veya namzedin hakkını tehlikeye koyacak tasarruflarda bulunacaksa,
b-Yitik mirasçının hissessi söz konusu olursa,
c-Vasiyetnamenin açılmasından sonra mirasçıların mallara el koymalarının uygun olmadığı hallerde yargıç kalıtı idare eder.
Mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufla kalıtının idaresini bir başka birine bıra-kabilirse kalıt bunun tarafından idare edilir. (MY.550)
Mirasbırakan velayet veya vesayet altında ise ölümü halinde ise kalıtın vasi veya velisi tarafından idaresine mahkemece karar verilebilir.
Sulh hukuk yargıcı kalıtı yönetmekle görevlendirilen kimseye uygun bir ücret takdir edebilir. (BY. 386)
Kalıtın doğrudan doğruya idaresini gerektiren haller ortadan kalkınca idarede kendiliğinden son bulur. (Miras Tüzüğü. 34) Mahkeme bu yolda bir karar verebilir, kalıtın taksim edilmesi ile de kalıtın resmen idaresine son verilir.
Görev, temsil ve sorumluluk
MADDE 593.- Terekeyi resmen yöneten sulh hâkimi veya onun yönetimle görevlendirdiği kimse, resmen yönetme sebeplerinin ortadan kalkmasına ya da paylaştırmaya kadar, terekeyi hak sahiplerinin haklarının kaybına meydan vermeyecek biçimde iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek ve özellikle aşağıda yazılı işleri görmekle yükümlüdür:
- Henüz yapılmamışsa, terekenin yazımı,
- Gereken koruma önlemlerinin alınması,
- Mirasçıların menfaatlerine veya iyi bir yönetimin gereklerine uygun düştüğü takdirde terekedeki malların satılması,
- Mirasbırakanın alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesi,
- Mirasçıların yasal haklarını zedelemediği anlaşılan vasiyetlerin, sulh hâkiminin izni ve asliye hâkiminin onayı ile yerine getirilmesi,
- Terekeye ait paraların faiz getirmek üzere tüzükte belirtilen bir bankaya yatırılması veya bu paralarla Devlet tahvili alınması ve yeterli güvencesi bulunmayan yatırımların güvenceli yatırımlara dönüştürülmesi,
- Terekede ticarethane, imalâthane veya başka bir işletme varsa, bunların olduğu gibi sürdürülmesi; sürdürmede yarar yoksa, tasfiyesi için gerekli önlemlerin alınması.
Tereke yöneticisi, görevine giren hususlarda miras ortaklığının temsilcisi o-lup, ortaklık aleyhine açılan davalarda ve yapılan icra takiplerinde ortaklığı temsil eder ve gereken hâllerde ortaklık adına dava açmaya, icra takibinde bulunmaya, davadan feragate, kabule, sulh olmaya ve tahkime yetkilidir; davaları ve takipleri mirasçılara ihbar eder.
Terekenin resmen yönetilmesinde, sulh hâkimi ile yöneticinin işlemleri konusunda, niteliklerine uygun olduğu ölçüde, vesayete ilişkin hükümler uygulanır.
Mirasın yönetilmesi Açıklama
Kalıtı yöneten sulh hukuk yargıcı veya onun görevlendirdiği kişi resmen yönetme nedenlerinin ortadan kalkmasına veya paylaştırmaya kadar kalıtı Özenle yönetmek ve aşağıdaki işleri yapmakla yükümlüdür.
1-Kalıtın yazılmamış ise yazılması,
2-Koruma önlemlerinin alınması,
3-Gerekiyorsa, kalıt mallarının bir kısmının satılması,
4-Mirasbırakanın alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesi,
5-Vasiyetlerin, sulh hukuk yargıcının izni, asliye hukuk yargıcının onayı ile yerine getirilmesi,
6-Kalıta ait paraların tüzük gereği güvenli yatırımlara yönlendirilerek nemalandırılması,
7-Kalıtta ticarethane, imalathane veya başka bir işletme varsa bunların çalıştırılması, çalıştırmakta yarar yoksa tasfiye edilmesidir.
Kalıt yöneticisi görevine giren konularda miras ortaklığının temsilcisidir. Ortaklık aleyhine açılacak dava ve icra takiplerinde ortaklığı temsil eder. Gereken hallerde dava açabilir, icra takibinde bulunabilir. Davadan vazgeçmeye, kabule, sulh olmaya ve tahkime yetkili olup dava ve takipleri mirasçılara ihbar eder.
Kalıtın yönetiminde vesayete ilişkin kurallar uygulanır.