4/a Kapsamındaki Sigortalılığın Sona Ermesi
5510 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların sigortalıları hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona ermekte olup sigortalılığı bu şekilde sona erenlerin işverenleri tarafından on gün içinde Kuruma sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile bildirilmesi gerekmektedir.
Sigortalı işten ayrılış bildirgesinin yasal süresinde verilip verilmediğinin tespiti sigortalının işten ayrılış tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine göre yapılacaktır.
Kamu İdarelerinde Çalışanlar
Kamu idarelerince;
- 4447 sayılı Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel,
- Yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alman personel,
- Dış temsilciliklerde istihdam edilmekte olup temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler,
- Dış temsilciliklerde istihdam edilen sözleşmeli personelden uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar,
hakkında işten ayrılış bildirgesi sigortalılığının sona ermesinden itibaren üç aylık süre içinde işverenler tarafından Kuruma bildirilir.
Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinin Verilmesi
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olanların sigortalı işten ayrılış bildirgesi sigortalı işe giriş bildirgesindeki zorunluluk esasına göre e-Sigorta yoluyla sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde Kuruma bildirilir.
Sigortalı işten ayrılış bildirgesinin meslek adı ve kodu, sigortalının işten ayrılış tarihi ve nedeni ile sigortalının işten ayrıldığı aydaki ve bir önceki aydaki kazancını işten ayrılış tarihi esas alınarak on günlük süre içerisinde, ÇSGB iş kolu, ÇSGB bölge müdürlüğü dosya numarası ve sigortalının adresini ise her zaman e-Sigorta yoluyla işverenler tarafından değiştirebilir.
Sigortalı işten ayrılış bildirgesinde sigortalının işten ayrılış tarihi ya da söz konusu bildirgenin iptali işverenler tarafından on gün içinde yapılması kaydıyla e-Sigorta yoluyla değiştirilebilir.
Sigortalı işten ayrılış bildirgesinde işten ayrılış tarihinden itibaren on günlük süre dışındaki düzeltmeler Kurumca yapılabilecektir. Ancak, işverenler İŞKUR’un talep etmesi halinde değişikliğe esas belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür.
Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi Düzenlenmesine İlişkin Hususlar
Sigortalı işten ayrılış bildirgesi Kurumumuzca sigortalının işten ayrılışının tespiti ve aylığının, İŞKUR’ca ise işsizlik ödeneğinin hesaplanmasında doğrudan kullanıldığından prime esas kazanç ve gün sayısı bilgilerinin yanlış veya noksan doldurularak sigortalıya hak etmediği halde aylık ve işsizlik ödeneği ödemesi yapılması halinde yersiz ödemeye sebep olan işveren bu durumdan sorumlu tutulacaktır.
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların naklen ve hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin aynı ya da başka ünitede tescil edilmiş diğer bir işyerinde çalışmak üzere işten ayrılan sigortalılar için sigortalı işten ayrılış bildirgesi verilecek ancak söz konusu bildirgenin geç verilmesinden dolayı idari para cezası uygulanmayacaktır.
5510 sayılı Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddeleri gereğince aynı işverenin başka bir işyerinde çalışmak üzere işyerinden ayrılan ve yine aynı işverenin başka bir işyerinde çalışmak üzere işe giren sigortalıların takibi işyeri numarası ile yapılmakta olup işyeri numarası değişmediği ÇSGB bölge müdürlüğü dosya numarasının değiştiği durumlarda nakil olarak değerlendirilecek, ancak bu durumda sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerine sadece değişen ÇSGB bölge müdürlüğü dosya numarası yazılması yeterli olacaktır.
Ay içinde işten ayrılan sigortalıların on günlük süre geçmeden tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlaması halinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi alınacaktır.
1/8/2009 tarihinden itibaren işten ayrılan sigortalılar için sigortalı işten ayrılış bildirgesinin doldurulmasında;
- “14” numaralı “meslek adı ve kodu” alanı bu bölümünde belirtildiği şekilde doldurulacaktır.
- “16” numaralı “Sigortalının işten ayrılış nedeni (kodu)” alanına hizmet akti sona eren sigortalının 5510 ve 4857 sayılı kanunlar ile 4447 sayılı Kanunun 51 inci maddesine uygun işten ayrılış nedeni işaretlenecektir.
- “17” numaralı alana işten ayrılan sigortalının sigortalı işten ayrılış bildirgesinin Kuruma verildiği tarih itibariyle işten ayrıldığı aya ve bir önceki aya ait bilgiler ile eksik gün nedeni yazılacak, sigortalı işlen ayrılış bildirgesinin doldurulmasında ve gün sayısının hesaplanmasında ilgili Tebliğ gereğince işlem yapılacaktır.
- “18” numaralı “ücret (yüzde usulü)” alanına ücreti 4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesi gereğince ödenenlerin gerçek ücretlerinin ay sonunda tahakkuk etmesi nedeniyle ay içinde işten ayrılanların gerçek kazancının tespit edilemediği durumlarda bu alan işaretlenecektir. Bu şekilde ücret alan sigortalılara aylık bağlandıktan sonra işten ayrıldıkları tarihteki aylık prim ve hizmet belgesine bakılarak kazançlarının değişip değişmediği hususu kontrol edilecektir.
Sigortalıların Kendilerini Bildirmesi
5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalı Bildirim Belgesi” ile Kuruma bildireceklerdir. Sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmeyecektir.