Ölü Olduğunun Tespiti (Saptanması) Davası (Nüfustaki Sağ Kaydının Ölü Olarak Tespiti Davası) Nasıl Açılır?

4721 sayılı TMK. madde 6, 7, 29, 30, 31, 44, 580, 581, 5490 s. NHK.. m. 31,33, 35,
36,6100 s. HMK. 382-388, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
m. 60, 69

Görevli Mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesi

Yetkili Mahkeme

1-Davacının yerleşim yeri mahkemesi veya, (5490 s. NHK. m.36)

2-Ölenin nüfusa kayıtlı olunan yer mahkemesi

Davacı

Sağ kaydının ölü olarak düzeltilmesi isteyen kimsenin veya kimselerin mirasçıları

Davalı

1-Nüfus Müdürlüğü ve,

2-Ölenin mirasçıları,

3-Şehitliğin ispatı davasında Hazine

Açıklamalar

Ölmüş olduğu halde aile kütüklerinde sağ görülenlere ait ölüm tutanakları, ölüm ola­yını gösterir belge ile başvurulması halinde nüfus müdürlüklerince düzenlenir ve gerekli işlem yapılır. Herhangi bir belge ibraz edilememesi durumunda ölüm beyanının doğruluğu nüfus müdürlüklerince tahkik ettirildikten sonra düzenlenecek ölüm tutanağı, mülki idare amirinin emri ile işleme konulur.

Ölümü belirten resmi belge olarak; sağlık kuruluşları veya özel hastanelerce düzen­lenen kayıtlara dayanılarak kamu kuruluşlarınca verilmiş yazı veya raporlar, trafik kaza­larıyla ilgili raporlar, mahkeme kayıtları, mahkeme kararları veya benzeri belgeler kabul edilir.

Ölümle birlikte kişilikte sona erer. Bu nedenle ölümün saptanmasının önemi büyük­tür. Bir hakkın kullanılması veya kazanılması için, ölü ya da sağ olduğunu ya da belli bir zamanda yaşamış, ya da başka bir kimseden daha uzun süre yaşamış olduğunu iddia eden bunu ispat etmekle yükümlüdür.

Nüfus sicilindeki sağ kaydı, ölenin mirasçıları tarafından iptal ettirilebilir. Bu tür dava­lar her türlü delille ispat edilebilir.

Kural olarak ölüm nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde kayıt bu­lunmaz veya mevcut kaydın doğru olmadığı tahakkuk ederse keyfiyet her hangi bir delil ile ispat olunabilir.

Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, ce­sedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır.(Uçak kazası, fırtınalı bir havada yüzer­ken kaybolma ve cesedin bütün aramalara rağmen bulunamaması, çığ altında kalma, maden ocağı çökmesi neticesine ölüm, deprem, sel baskını vs. gibi) Bu gibi durumlarda ölümü iddia edenler sadece olayı ispatla yetinirler. Bu gibi durumlara da, o yerin en büyük mülkî amirinin emriyle kütüğe ölü kaydı düşürülür. Bununla birlikte her ilgili, bu kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebilir.

Burada önemli olan husus, kişinin cesedinin bulunmamasına sebep olan olayın kesin olarak ölüm sonucunu doğuracak nitelikte olmasıdır. Sadece ölüm tehlikesinin bulunması, ölüm karinesi için yeterli değildir.

Ölüm kaydının nüfus siciline tescili ile birlikte kişi, olayın meydana geldiği andan itiba­ren ölmüş sayılır ve ölümün tüm sonuçları doğar. Örneğin; evli ise evlilik sona erer, tere­kesi mirasçılarına geçer vs.

Ölüm, kişiliği sona erdirdiğinden, ölümün kesinlikle ne zaman olduğunun belirlenmesi önem taşır. Çünkü ölüme bağlı bazı hakların doğabilmesi için, bu haklara sahip olacak kişilerin, kişinin ölümünde sağ olmaları gerekir. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır. Burada önemli olan husus cesedi bulunup bulunamaması değil, ölüm anının saptanamamasıdır. Daha doğrusu birlikte ölüm karinesinde, hangisinin daha önce öldüğü tespit edilemeyen birden çok ölü vardır. Hangisinin daha önce öldüğü tespit edilemeyen kişiler, aynı anda ölmüş sayılırlar.

Birlikte ölüm halinin en önemli sonucu, ölenlerin birbirlerine mirasçı olamamalarıdır.

Kişinin şehit olduğunun ispatı davasında Nüfus Müdürlüğü ile birlikte Hazine de dava­da hasım gösterilir.

Şehitliğin ispatının istenmesi durumunda Askerlik Şubesi kayıtları getirtilir.

Ölüme muhakkak nazarıyla bakılacak olayla ilgili her türlü belge ve kayıtlar getirtile­cektir.

Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesi, çekişmesiz yargı işidir (6100 S. K. m. 382/II-a-5).

Çekişmesiz yargıda eğer özel bir düzenleme bulunmuyorsa, görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme de talepte bulunanın veya ilgilerden birinin oturduğu yer mahkemesidir (6100 S. K. m. 383, 384). Ancak mahkeme kararı ile yapılan nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi daire­nin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır (5490 S. K. m. 36).

Basit yargılama usulü uygulanır.

Çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi ge- çerlidir.

Kanunlarda aksine hüküm olmadıkça, çekişmesiz yargı kararları maddî anlamda kesin hüküm oluşturmaz.

Çekişmesiz yargı işleri adli tatilde de görülür (6100 S. K. m. 103).

Bölge adliye mahkemelerinin çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlarına karşı tem­yiz yoluna başvurulamaz (6100 S. K. m. 362, Geç. m.3).

Dava her türlü delille ispat olunabilir.

Ölü Olduğunun Tespiti (Saptanması) Davası (Nüfustaki Sağ Kaydının Ölü Olarak Tespiti Davası) Dilekçe Örneği

ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE

DAVACI         :…………………………… (T.C. Kimlik no:……………….. )

Adres            :………………………

DAVALILAR : 1-…………. Nüfus Müdürlüğü

Adres            :………………………

2-Ölenin mirasçıları

Adres            :………………………

KONU            : Ölümün     tespiti

AÇIKLAMALAR :1-……………….. îli,……… İlçesi,…….. Cilt…….. Kütük sıra no……….. Aile sıra

no …. da nüfusa kayıtlı murisim ……………….. , ………….. tarihinde iş yerinde meydana gelen

patlamada vefat etmiştir. (EK-1)

2-Durum böyle olmasına rağmen, halen nüfus sicilinde sağ görünmektedir. Şimdiye kadar ölüm kaydı nüfus kütüğüne işlenmemiştir.

3-Murisim …………..  nın …………….  tarihinde vefat ettiğini yargılama şamasında ibraz

edeceğim deliller ve tanık beyanları ile ispat edeceğim.(EK-2)

4-Öldüğü halde, nüfusta sağ olarak gözüken murisimin ölü olduğunun tespiti için da­va açmak zorunluluğu doğmuştur.

DELİLLER : Nüfus kaydı, otopsi raporu, hazırlık evrakı, tanık beyanı ve sair deliller.

HUKUKİ SEBEPLER : 4721 sayılı TMK. madde 6, 7, 29, 30, 31, 44, 580, 581, 5490 s. NHK.. m. 31, 33, 35, 36,6100 s. NHK. 382-388, ve ilgili yasal mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,

Davanın kabulü ile,…….. İli,………… İlçesi,…….. Cilt…….. Kütük sıra no……….. Aile sıra no

…. da nüfusa kayıtlı murisim………………. ,……………. tarihinde iş yerinde meydana gelen pat­

lamada vefat ettiğinden, nüfusta sağ olarak görünen kaydının ölü olarak düzeltilmesine,

Karar verilmesini arz ederim… /… /…

Davacı

EKLER:

Ek-1 Nüfus kaydı

Ek-2 Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri konuları

gösterir tanık listesi

Ek-3 Otopsi raporu,

Ek-4 Hazırlık evrakı