GENEL BİLGİ

Yabancı ülke vatandaşının Türk Mahkemesinde boşanma, ayrılık, evlenmenin iptali davası açıp açamayacağı, Türk Mahkemelerinin bu havalardaki uluslararası yetkisi, hangi ülke hukukunun uygulanacağı, yargılama usulünün ne olduğu gibi konular 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile çeşitli uluslararası sözleşmelerde düzenlenmiştir.

Yabancı bir ülkede verilen boşanma, ayrılık evlenmenin iptali, vela­yet nafaka, çocuk teslimi gibi konulardaki kararların Türkiye’de uygu­lanmasını sağlamak amacıyla istenen «Tenfiz» ve «Tanıma» kararla­rının özelliği, koşulları da aynı kanunumuzda açıklanmıştır.

TÜRK MAHKEMELERİNDE YABANCILIK UNSURU TANIYAN BOŞANMA DAVALARININ GÖRÜLMESİ

  1. GÖREV VE YETKİ

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usul­lerine, Dair Kanunun 4. maddesine göre görevli mahkeme Aile Mahke­mesidir.

Ülke içi yetki kuralları bir davanın hangi yerdeki mahkemede açıla­bileceğini düzenler.

Uluslararası Yetki ise yabancı unsurlu bir davada örneğin bir Türk vatandaşının yabancı bir devlet vatandaşı olan eşi aleyhine Türkiye’de dava açmak istemesi halinde; Türk mahkemesinin bu dava için yetkili olup olmadığını ifade eder.

Yabana unsur taşıyan özel hukuka ilişkin bir davada yetkili mah­keme belirlenirken:

  • Türk Mahkemesinin o davaya bakmaya yetkisinin bulunup bu­lunmadığı,
  • Yetkili ise Türkiye’de hangi yerdeki mahkemede davanın açılabi­leceği saptanacaktır.

Boşanma ve ayrılık davası gibi davalar Türklerin kişi hallerine iliş­kin olduklarından bu davalara bakmaya Türk Mahkemeleri de yetkilidir.

Yerleşim yeri yabancı bir ülkede bulunan Türk vatandaşı boşanma davasının bulunduğu ülkede açabileceği gibi, Türkiye’de de açabilir.

Yerleşim yeri (İkamet) Türkiye’de olduğu halde çalışma, eğitim v. b. nedenlerle yabancı ülkede bulunan Türk vatandaşı da Türk Mahkeme­sinde boşanma davası açabilecektir.

Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan Türk vatandaşı boşanma veya ayrılık davasını Türkiye’de yer itibariyle bu davalarda yetkili bulunan Aile Mahkemesinde açabilir. Boşanma ve ayrılık davalarında Türkiye’de yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. (T.M.K. md.168)

Eşlerin yerleşim yerleri yabancı ülkede bulunuyor ve son defa altı aydan beri Türkiye dışında yaşıyorlarsa ilgilinin sakin olduğu yerde, Türkiye’de sakin değilse (oturmuyorsa) Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir Mahkemelerinden birinde görülecektir. (M. Ö. H. U. K. md. 28)

UYGULANACAK HUKUK

Boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri eşlerin müşterek milli hukukuna tabidir. Eşler ayrı vatandaşlıkta iseler müşterek ikametgah hukuku, bulunmadığı takdirde müşterek mutad meskenleri hukuku, bunun da bulunmaması halinde Türk hukuku uygulanır.

Geçici tedbir niteliğinde olmayan boşanma ve ayrılıkla ilgili nafaka talepleri, boşanma ve ayrılık hakkında yetkili olan hukuka tabidir. (M. Ö. H. U. K. md. 13)

CategoryMakale
Yorum Yazın:

*

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Call Now Button
WhatsApp chat