İş Kanununa Göre Yıllık İzin Uygulaması

Avukatların vergilendirilmesi

İş Kanununa Göre Yıllık İzin Uygulaması

İşçinin, iş yerinde çalışması sonucu emeği karşılığında ücret alacağı dışında, 4857 sayılı İş Kanunu ile sağlanan çeşitli hak ve alacakları mevcuttur. Bu haklardan biri de yıllık ücretli izin hakkıdır.

Yıllık Ücretli İzine Hak Kazanma

Yıllık ücretli izin hakkı İş Kanununa tabi olarak çalışan işçilere uygulanır. Bunun için;

  • İşçinin iş sözleşmesine dayanarak bir işte ücret karşılığı çalışması gerekir.
  • Yıllık izne hak kazanabilmesi için, işçinin işe girdiği tarihten başlayarak deneme süresi de dahil olmak üzere 1 yıl çalışması gerekmektedir.
  • İzne hak kazanmak için, gerekli sürenin hesabında işçinin aynı işverene ait iş yerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir.

Yıllık Ücretli İznin Uygulanması

  1. Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Fakat, izin süreleri, taraf­ların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere, en çok üçe bölünebilir.
  2. İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izin­ler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
  3. Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Diğer bir ifadeyle yıllık izin iş günü olarak verilir.
  4. Yıllık ücretli izinleri iş yerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara talepte bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile, gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere, işveren toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır.
  5. İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, bildirim süresi ile işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.
  6. İşçinin yıllık ücretli izin kullandığını işveren kanıtlamak zorundadır. Bu nedenle işverenler, işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belge­si düzenlemelidir.

İzin Süresinin Tespiti

İşçinin izin süresi, iznini hak ettiği tarihteki hizmet süresine ve İş Kanunu hükümle­rine göre belirlenir. İş yerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

  1. Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) olanlara on dört günden,
  2. Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden,
  3. on beş yıl (dâhil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden,
  4. ancak, on sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle, elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

İşveren, İşçilerin Birikmiş Yıllık İzinlerini Kullandırmak Zorundadır

İş Kanununda kullandırılmayan izinlerin yanacağına dair bir hüküm yoktur. Aksine, kullandırılmayan izinlerin iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle son bulması halin­de ücretinin ödeneceği, hatta işçinin son ücreti üzerinden ödeneceği hükmü vardır.

İş Kanunu, izin kullandırmayan işverenliğe yaptırım getirdiği gibi, işçi lehine izin hakkını saklı tutmuştur. İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren zamanaşımı sü­resi 5 yıldır. İş sözleşmesi feshedilen işçi, 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açmak şartıyla, kullanmadığı yıllık izinlerin tümünün karşılığını alacaktır.

İşverenlerin geçmiş yıllara ait işçilerin birikmiş izinlerini iç yönetmelik, genelge vb. işlemlerle kaldırmaya yönelik eylemleri yasal uygulamaya aykırıdır.

Kanundaki Diğer İzin Süreleri

Evlenme İzni: İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar izin verilir (İş Kanunu Md.46,55).

Ölüm İzni: İşçilerin ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde 3 güne kadar izin verilir (İş Kanunu Md. 46,55).

Yıllık İzin: “İş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde ol­mak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir” (İş Kanunu Md.53).

Yol İzni: “Yıllık ücretli izinleri, iş yerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere, işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır” (İş Kanunu Md.56).

Yeni İş Arama İzni: “Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini, iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan ver­meye mecburdur. İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır” (İş Kanunu Md.27).

Doğum İzni: “Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere, toplam 16 haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde, doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre ekle­nir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi is­terse doğumdan önceki üç haftaya kadar iş yerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın İşçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir” (İş Kanunu Md.74).

Periyodik Kontrol İzni: “Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir” (İş Kanunu Md.74).

Süt İzni: “Kadın işçilere, bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bö­lünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır” (İş Kanunu Md.74).

Hastalık ve Dinlenme İzni: “Bir haftalık süre içinde kalmak üzere, hekim raporuy­la verilen hastalık ve dinlenme izinleri” (İş Kanunu Md.46).

Diğer İzinler: “Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinleri” (İş Kanunu Md.46).

Röntgen Muayenehanelerinde Çalışanlara Verilecek İzin: 3153 saydı Kanuna dayanılarak çıkarılan Radyoloji, Radyum ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Tüzük hükümlerine göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinlerdir.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat