Gizli Soruşturmacı (ml39)

Kanunda sayılan bazı suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka türlü delil elde etmenin mümkün olmaması halinde özellikle örgütlü suçların soruşturulması ve delil elde edilmesi maksadıyla bir kamu görevlisinin kanuna uygun bir kararla gizli olarak o soruşturmada görevlendirilmesidir.

Gizli Soruşturmacı Şartları Nelerdir?

madde gizli    soruşturmacı    kullanmayı    düzenlemiştir.    Sizli soruşturmacı kullanabilmenin şartları:
Soruşturma konusu  suçun   139/7  maddede   belirtilen  suçlardan   birisi olmalıdır. Bu suçlar: Türk Ceza Kanununda yer alan;

  1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
  2. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),
  3. Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315).
  4. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.
  5. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.
  6. Soruşturma konusu suçun işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe bulunmalıdır,
  7. Başka surette delil elde edilmesi imkanı bulunmamalıdır.
  8. Bu koruma tedbirine ancak soruşturma evresinde başvurulabilir.

Bu şartlar birlikte gerçekleşmiş ise, hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde C.Savcısının kararı ile kamu görevlileri gizli soruşturmacı olarak görevlendirilebilirler.

Gizli Soruşturmacı Usulü ve Sonuçları

Gizli soruşturmacının kimliği gizli tutulur. Gerektiğinde kimliği değiştirilebilir. Bu kimlikle hukuki işlemler yapabilir. Kimliğinin oluşturulması ve devamı için gerekli belgeler hazırlanabilir.

Soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin karar ve diğer belgeler ilgili Cumhuriyet Başsavcılığında muhafaza edilir. Soruşturmacının kimliği görevinin sona ermesinden sonra da gizli tutulur. Buna göre gizli soruşturmacı görevlendirmede hakim onayına gerek yoktur.

Soruşturmacı görevlendirilmesi suretiyle elde edilen kişisel bilgiler görevlendirildiği ceza soruşturması ve kovuşturması dışında kullanılamaz

Soruşturmacı faaliyetlerini izlemekle görevlendirildiği örgüte ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve bu örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili delilleri toplamak zorundadır.

Gizli soruşturmacının, içine girdiği örgüt içerisinde uzun süre kalabilmesi, onun “uydurma kimlik” sahibi olması ve bu kimlik altında bazı işlemlerde bulunabilmesine de bağlıdır. Bu nedenle soruşturmacının kimliği değiştirilebilir. Bu kimlikle hukuki işlemler yapılabilir. Kimliğin oluşturulması ve devam ettirilmesi için zorunlu olması durumunda gerekli belgeler hazırlanabilir, değiştirilebilir ve kullanılabilir. Soruşturmacı, faaliyetlerini izlemekle görevlendirildiği örgüte ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve bu örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili delilleri toplamakla yükümlüdür. Soruşturmacı bu faaliyeti sırasında suç işleyemez, görevlendirildiği örgütün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu tutulamaz.

Kanun gizli soruşturmacı görevlendirmesinde herhangi bir süre kısıtlaması getirmemiştir. Örgütsel suçun aydınlatılması maksadına hizmet eden bir düzenlemedir. Gizli görevli o örgütte suçların açığa çıkarılması maksadıyla ne kadar kalması gerekiyorsa görevi devam edecektir. Bu yine de örgütün yapısı, işlenen suçların ağırlığı, çokluğu, karmaşıklığı delil elde etmenin zorluğu gibi unsurlar dikkate alınarak somut durumla orantılı bir süre olmalıdır.

Teknik Araçlarla İzleme (m.140) Nasıl Yapılır?

Kanunda sayılan bazı suçların ilendiği hususunda kuvvetli şüphelerin bulunması ve başka türlü delil elde etmenin mümkün olmaması halinde şüphelinin veya sanığın kamuya açık yerlerdeki faaliyetleri ve işyerinin teknik araçlarla takip edilmesi ses ve görüntü kaydı alınmasıdır.

Teknik Araçlarla İzleme Şartları Nelerdir?
  1. madde teknik araçlarla izlemeye ilişkin kurallar getirmiştir. Teknik araçlarla izlemenin şartları:

140/1 maddesine yer alan suçlar söz konusu olmalıdır. Bu suçlar:  Türk Ceza Kanununda yer alan;

  1. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80),
  2. Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),
  3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
  4. Parada sahtecilik (madde 197),
  5. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),
  6. Fuhuş (madde 227, fıkra 3)
  7. İhaleye fesat karıştırma (madde 235),
  8. Rüşvet (madde 252),
  9. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (madde 282),
  10. Silahlı örgüt (madde 3143 veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315), suçları.
  11. Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.
  12. Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.
  13. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.
  14. Suçun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunmalıdır,
  15. Başka suretle delil elde edilmesi imkanı bulunmamalıdır.

Bu şartlar birlikte gerçekleşmiş ise; şüpheli veya sanığın kamuya açık yerlerdeki faaliyetleri ve işyeri teknik araçlarla izlenebilir, ses veya görüntü kaydı alınabilir.

Kişinin konutunun gizli olarak izlenmesi, ses ve görüntü kaydı yapılması bu maddeye uyarınca mümkün değildir.(m.140/5) Diğer gizli tedbirlere konutta da başvurulabilirken Örneğin: Telefon dinleme teknik araçlarla izleme konutta yapılamaz. Bunun bir amacı vardır; örnekte belirtilen telefon dinleme durumunda kişinin başka bir üçüncü kişiye açtığı giz alanına girme söz konusudur. Oysa teknik araçla izleme durumunda kişinin başkasına asla açmayacağı giz alanına dahi müdahale söz konusu olabilir ki bu özel hayat hakkının en ileri düzeyde ihlali sonucunu doğurabilir. Örneğin bir kişinin evde kendi başına olduğu anlarının dahi kamera ile izlenmesi Bu sebeple kanun konutta teknik araçla izlemeye izin vermemiştir.

Usul ve Sonuçları

Teknik araçlarla izleme kararını hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde C. Savcısı verir. C. Savcısı tarafından verilen kararlar 24 saat içinde hakim onayına sunulur.

Teknik araçla izleme kararı en çok 4 hafta için verilir. Bu süre gerektiğinde bir defaya mahsus uzatılabilir. Yani uzatma ile birlikte teknik araçla izleme süresi 8 haftayı geçemez.

Ancak, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi halinde, hakim 1 haftadan fazla olmamak üzere sürenin müteaddit defalar uzatılmasına karar verebilir.

Elde edilen bulgular soruşturma konusu dışında kullanılamaz. Diğer tekniklerde olduğu gibi amaca bağlılık kuralı geçerlidir. Hangi suç nedeniyle alınmış ise o suçlan aydınlatılması amacıyla kullanılabilir.

Ceza kovuşturması bakımından gerekli olmayan bulgular Cumhuriyet savcısının gözetiminde derhal yok edilir.

Yorum Yazın:

*

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Call Now Button
WhatsApp chat