Ceza Muhakemesi Hukukunda Sakatlıklar

Bedensel Zarar Maddi Manevi Tazminat Dava Dilekçesi

Ceza Muhakemesi Hukukunda Sakatlıklar

Yokluk

Bir işlemin temel (kurucu) unsurlarında bir eksiklik söz konusu olduğunda ağır ve önemli bir aykırılık var demektir ve bu aykırılığa uygulana­cak yaptırım da yokluktur. Yokluk yaptırımı, hu­kuk düzeninde sakat işlemler için öngörülmüş en ağır yaptırımdır; işlem hiç doğmamış kabul edilir. Örneğin Cumhuriyet savcısının tutuklama kararı vermesi, olağan hâkim ilkesine aykırı olarak ku­rulmuş bir mahkeme tarafından verilecek karar, imzasız işlemler yokluk yaptırımına tabi olacaktır.

Bir işlemin ortadan kaldırılması için bir ka­nun yolu olanağı tanınmışsa, o takdirde yokluk yaptırımı da söz konusu olamaz. Zira işlem ka­nun yolunda kaldırılabilir.

Yoklukla malul işlemlerin yokluğunun bir ka­rarla tespit edilmesi gerekir. Uygulamada da bu tespit temyiz incelemesinde Yargıtay tarafından yapılmaktadır.

Butlan (Hükümsüzlük)

İşlemin yapıldığı varsayılmak ve geçerli ol­makla beraber, hukuka aykırılığın bir başka iş­lemle tespit edilerek, yapılan işlemin iptal edilme­si anlamına gelmektedir. Butlan yaptırımı, yokluk yaptırımına kıyasla daha hafif aykırılıklarda uy­gulanır. Zira yokluk yaptırımından farklı olarak, işlemin kurucu unsurlarında değil, geçerlilik un­surlarında eksiklik var demektir.

Butlan yaptırımına tabi işlemler, iptal edilin­ceye kadar hüküm ifade ederler. İki şekilde kar­şımıza çıkabilir.

Mutlak Butlan

Yetkili makamın resen gözönünde bulundur­mak zorunda olduğu hükümsüzlüklerdir. Örneğin gaip sanık hakkında duruşma açılıp gıyabında mahkûm edilmesi durumunda CMK m. 244/2’ye aykırılık nedeniyle mutlak butlan söz konusu ola­caktır.

Nispi Butlan

Ancak ilgilisinin ileri sürmesi durumunda gö­zönünde bulundurulabilecek hükümsüzlüklerdir. CMK m. 176/4’te yer alan çağrı kağıdının tebliği ile duruşma günü arasında en az bir hafta bulun­durulmasına ilişkin kurala uyulmamasının yaptı­rımı bu türdendir.

Hak Düşümü

Bir işlemin yapılabilmesi için belli bir sürenin öngörüldüğü, sürenin yukarı sınırının belirlendiği hâllerde, bu süreye uyulmamasının yaptırımı hak düşümüdür. Örneğin, temyiz süresine uyulma­mışsa temyiz hakkı da düşmüş olacaktır.

Geri Çevrilebilme (Kabul Edilmezlik)

Yapılan işlemlerdeki diğer yaptırımların uy­gulanmasını gerektirecek düzeyde ağır olmayan eksikliklerin giderilmesi mümkün ise işlemin ka­bul edilmediği ve eksiklikler tamamlanarak yeni­den yapılması gerektiği yönünde verilen karar­lara “kabul edilmezlik” kararı adı verilir. Örneğin iddianamenin iadesi kararı bu türden bir karardır. Aynı şekilde, hâkimin reddi istenirken deliller ve sebepler de gösterilmelidir. Gösterilmediği takdir­de istemin geri çevrilmesi, reddedilmesi gerekir.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat