Hükmün Tashihi ve Tavzihi Nedir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Hükmün tashihi ve tavzihi başlıklı 304. maddesine göre;

MADDE 304 – (1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.
(2) Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir.

Tavzih müessesi ise, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 305 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

MADDE 305- (1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.

(2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.

6100 sayılı HMK’nın 305. maddesinin birinci fıkrasına göre tavzih, hükmün yeterince açıklık taşımaması, infazında tereddüt doğurması veya birbirine aykırı fıkralar içermesi halinde olanaklıdır. İkinci fıkraya göre de tavzih yoluyla hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez. Temyiz yoluyla incelenmesi mümkün olan bir husus yeniden yargılama yapılarak tavzih adı altında düzeltilemez.

Tavzih, kural olarak sadece hüküm fıkrası hakkında olur. Hükmün gerekçesinin açıklanması için, tavzih yoluna başvurulamaz. Ancak, hüküm fıkrası ile gerekçe arasında bir çelişki varsa, bu çelişkinin giderilmesi için tavzih yoluna başvurulabilir.

Bunun gibi, Yargıtay kararları hakkında da tavzih yoluna başvurulabilir. Tavzih kararı ile hükmün değiştirildiğini iddia eden temyiz yoluna başvurabilirse de, Yargıtay Dairesi’nin kendi kararlarının tavzihi ile ilgili verdiği kararlara karşı Hukuk Genel Kurulu’na temyiz yoluna başvurulamaz.

Tavzih yoluna başvurabilmek için hükmün kesinleşmesini beklemeye gerek yoktur. Kesinleşmemiş olan kararlar hakkında da hükmün icrasına (yerine getirilmesine) kadar tavzih istenebilir. Fakat tavzih talebinde bulunulmakla temyiz süresi durmaz. İlamın icraya konmasından sonra da, ilam tamamen icra edilinceye kadar hükmün tavzihinin istenilmesi mümkündür. İcra Müdürünün hükmü yorumlamak (tavzih etmek) yetkisi yoktur. Hüküm ancak onu vermiş olan mahkemece tavzih edilir.

Hakim, tavzih yolu ile hükümde unutmuş olduğu talepler hakkında karar verip bunu hükme ekleyemez. Bunun gibi hüküm verirken unutmuş olduğu vekalet ücreti veya faiz hakkında tavzih yolu ile bir karar verip bunu hükmüne dahil edemez. Aynı şekilde kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişki de tavzih yolu ile giderilemez.

Bütün bu anlatımlardan çıkan netice, tavzih yolu ile kesinleşmiş olan hüküm sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez. (Prof.Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Altıncı Baskı, 2001, cilt 5, sayfa 5270 vd.) Öte yandan, Yargıtay’ın istikrar kazanmış görüşüne göre maddi hata kazanılmış hak oluşturmaz. Madde 366, tavzihte usule ilişkindir.

MADDE 306- (1)Tavzih, dilekçeye tarafların sayısı kadar nüsha eklenmek suretiyle hükmü veren mahkemeden istenebilir. Dilekçenin bir nüshası, cevap süresi mahkemece belirlenerek karşı tarafa tebliğ edilir. Cevap, tavzih talebinde bulunan tarafa tebliğ olunur. (2) Mahkeme, cevap verilmemiş olsa bile dosya üzerinde inceleme yaparak karar verir; ancak gerekli görürse iki tarafı sözlü açıklamalarını yapabilmeleri için davet edebilir. (3) Mahkeme tavzih talebini yerinde gördüğü takdirde 304 üncü madde uyarınca işlem yapar. Aşağıdaki linklerden, hem tashih, hem de tavzih dilekçesine ait birer örnek yer almaktadır.

……………..AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: 2015/…. E

DAVACI :

DAVALI :

KONUSU : Hükmün tavzihi talebidir.

AÇIKLAMA ve TALEP : Sayın mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyası ile görülmekte olan dava dosyasında, müteveffa eşin sağlığında açmış olduğu boşanma davasına mirasçılarca devam olunmuş ve davalı eşin, boşanma davası açılmasında kusurlu olduğu hususu, sayın mahkemeye ispatlanmış ve davalı eşin kusuru sübut bulmuştur.

Ancak, tarafımıza tebliğ edilen gerekçeli kararda, her ne kadar ölüm nedeniyle boşanma hususunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, davalı eşin, boşanma davası açılmasında kusurlu olduğu hususu yer almamaktadır.

Tarafımızca, işbu karar ile birlikte, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne müracaat ile, murisin veraset ilamı çıkarılacak ise de, davalı eşin kusurlu olduğu hususunun gerekçeli kararda yer almıyor olması nedeniyle, miras dışı bırakılması söz konusu olamayacağından, mahkemeniz kararının tashihi ile, gerekçeli karara, “ Davalı eşin, boşanma davasında kusurlu olduğunun tespitine” ibaresinin eklenmesi suretiyle tavzihini HMK Madde 305 ve devamı maddeleri uyarınca vekaleten saygılarımla talep ederim. …/../2015

Davacı
Adı Ve Soyadı
İmza

……………ASLİYE HUKUK HAKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO :2015/…..

DAVACI : .

DAVACI VEKİLİ : Av. .

DAVALILAR :

1.) .
2.) .

DAVA KONUSU : Tavzih talebidir.

OLAYLAR :

1. Sayın mahkemenizde açılıp …/…./…… tarihinde karara bağlanan, yukarıda esas ve karar numarasını vermiş olduğumuz tapu tashih davasında, ……. ili …… ilçesi ……r köyü ….. ada …. parselde bulunan arazinin yanlışlıkla ……….. adına olan tapu kaydının düzeltilerek Müvekkilim …………. adına tesciline karar verilmesini talep etmiştik.

2. Yapılan yargılama sonucunda talebimiz doğrultusunda tapu kaydının düzeltilerek müvekkilim adına tescilin yapılmasına karar verilmiştir.

3. Ancak her ne kadar talebimiz doğrultusunda karar verilmekle beraber, kararın … numaralı hüküm fıkrasında ………. ili ….. ilçesi İkizler köyü sınırları içerisinde kırlangıç deresi mevkiinde ve tapunun ……..ada …./…. parselde bulunan arazi, maddi hata sonucunda …./….. parsel olarak gösterilmiştir. Maddi hata gözden kaçtığı için sayın mahkemenizce verilen karar da kesinleşmiş bulunmaktadır.

4. Kararın …… numaralı hüküm fıkrasında yer alan iş bu maddi hata nedeniyle müvekkilim adına tescilin yapılması mümkün olmadığından tavzih kararı verilmesi talebinde bulunma zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER : Medeni Kanun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat

SUBUT DELİLLER : Dava dosyası, tapu kayıtları, tanık ve diğer her türlü hukuki deliller.

SONUÇ ve TALEP : Yukarıdan sayılan nedenlerle iş bu talebimizin kabulü ile; yukarda esas ve karar numarası verilen davanın ….. numaralı hüküm fıkrasındaki maddi hatanın, “…/….. parsel numaralı” şeklinde düzeltilmesi hususunda tavzih kararı verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.……/……/….

Davacı Vekili
Av.

EK:
1.) Onanmış vekaletname örneği
2.) Tapu Kayıtları
3.) Tanık listesi