Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi Davaları Hakkında Önemli Bilgilendirme

Bu dava türü, uygulamada daha çok iştirak halindeki mülkiye­tin müşterek mülkiyete çevrilmesi davası olarak bilinir. TMK’nın 644. maddesinde bu dava türüne yer verilmiştir. Bir taşınmazın el­birliği mülkiyetten paylı mülkiyete dönüştürülmesi dava yoluyla yapılabileceği maliklerin başvurusu ile tapu sicil müdürlüğünce de yapılması mümkündür. Bu tercih hakkı maliklere aittir. Yani bu dö­nüştürmenin, idari bir işlemle yapılabiliyor olması sebebiyle açılan dava reddedilemez.

Davanın Konusu Ve Dava Dilekçesi

Tereke mirasçılarının en az biri tarafmdan, terekeye dahil olan ve üzerinde elbirliği mülkiyeti bulunan malların, paylı mülkiyete dönüştürülmesini, böylelikle miras kalan mal üzerinde, tüm miras­çıların paylarının belirli olmasını isteme hakkı vardır. İşte bu miras­çının istemi nedeniyle tüm mirasçılar tapu müdürlüğüne bizzat başvuru yaparak, mirasçının bu isteğine muvafakat etmeleri gerek­mektedir. Ancak bu çoğu zaman mümkün olmadığı için istemde bulunan mirasçmm tek başma bu davayı açmada hukuki yararı var­dır. Açılacak dava sonucunda, tapu kaydmda, murisin tüm mirasçı­ları payları ile birlikte yer alırlar.

Dava dilekçesinde ise davacı, hangi miras malı üzerinde ki el­birliği mülkiyetinin sona erdirilmesini istemişse bunu açıkça belirt­melidir. Üzerinde elbirliği mülkiyeti bulunan ilgili taşınmazın yer, ada ve parsel bilgileri dava dilekçesinde açıkça belirtilmelidir. Ayrica davacı, nüfus kayıt örneği ile birlikte murise ait veraset ilammı da mahkemeye sunmalıdır. Eksikliği tespit edilecek olursa tamam­laması için davacıya süre verilmelidir.

Yetkili Mahkeme Ve Gerekli İşlemler

Dava konusu taşınmazların bulunduğu yer mahkemesi bu da­vada yetkili mahkemedir.

Davaya Dâhil Edilmesi Gerekenler ve Yapılacak Tebligat

Elbirliği mülkiyetin müşterek mülkiyete çevrilmesi davasında davacı mirasçı, diğer tüm mirasçıları davalı olarak dilekçesinde gös­termesi gerekir. Davacının yatırmış olduğu avanstan karşılanarak diğer davalılara çıkarılacak tebligatlarda açıklama yazılması zorun­ludur. Mahkemenin tebligatlara yazacağı bu açıklama “iştirak ha­linde mülkiyetin devammı haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri tarafından tayin edilen süre içinde taksim davası açılmadığı takdirde o mal üzerinde ki iştirak halinde ki mül­kiyetin müşterek mülkiyete dönüştürüleceğine dair karar verileceği” şeklindedir.

Tebligatta yer verilecek süre – 1 aylık- bir sonraki verilecek du­ruşma günü açısından önem arz eder. Şöyle ki tebligat şerhinde da­valılara yönelik “bu tebligatı aldığınız tarihten itibaren 1 ay içinde …takdirde…ihtarı tebliğ olunur” şeklinde bir ihtar bulunduğundan tensip sonrası verilecek duruşma günü, tebligatın tüm davalılara muhtemel ulaşma süresi “+ 1 aylık” süre geçtikten sonra ki bir güne verilmelidir. Burada dikkat edilecek diğer husus, davalılardan biri için yurtdışı tebligat yapılacaksa yine muhtemel duruşma günü de buna göre -hali hazırda ki uygulamaya göre celsede yurtdışı tebligat çıka­rılacaksa, bir sonraki celse dört ay sonraya verilmektedir- verilmelidir.

Yazılacak Müzekkereler ve Dikkat Edilecek Hususlar

Tapu Müdürlüğü’ne yazılacak müzekkere ile üzerindeki elbirli­ği mülkiyetin sonlandırılması istenen taşınmazın tapu kayıt örnekle­ri istenecektir. Gelen müzekkere cevabı celse öncesinde incelenecek ve davacının talebi gibi üzerinde elbirliği mülkiyeti bulunan bir ta­şınmaz olup olmadığma bakılacaktır. Aynı zamanda dosya da ki veraset ilamı ile karşılaştırılarak taşınmazm tapuda, muris adına ya da davalıların tamamı adına ancak “veraseten iştirak⁷‘ şerhiyle bu­lunup bulunmadığı kontrol edilecektir.

Gelen müzekkere cevabı haricinde her ne kadar duruşma günü yukarda ki hususlar göz önüne alınarak bir güne verilmiş ise de; ta­raflara yapılan tebligatlar da ki tebliğ tarihleri tek tek incelenerek, itiraz ya da dava açmaları için verilen sürenin, duruşma tarihi itiba­riyle dolup dolmadığına bakılır. Şayet yazılan müzekkere cevabı dönmüş, tüm mirasçılar davaya dahil edilerek tebligat çıkarılarak, şerhli tebligatlar ikmal edilmiş ve gerekli süre de tamamlanmışsa dava ikmal olmuştur.

Dikkat edilmesi gereken bir husus da üçüncü kişi alacağma kar­şılık, borçlusu olan kişinin sahip olduğu iştirak halindeki mülkiyetle ilgili işlem yapabilmek için, onun adına bu davayı açmak da yararı vardır. Burada önemli olan bu kişin mutlaka icra mahkemesinden bu hakkına dair bir yetki almış olmasının gerekliliğidir.

Duruşma İşlemleri Ve Karar

İlk celse öncesinde yukarda anlatıldığı şekilde dosya incelenir. Eksik ya da tamamlanması gereken hususlar varsa bunlar du­ruşma zaptma geçilir. Tebligatlar açısından süre yönüyle bir ek­siklik varsa; belirtilen süre dolmamış olmasına rağmen celse açılmışsa bu husus zapta geçilerek celse kapatılır ve yeni duruş­ma günü verilir.

Tarafların Beyanlarının Alınması

Duruşmaya gelen davalılar o güne kadar geçerli bir itiraz da bu­lunmamış ve gerekli davayı da açmamışlarsa dava konusunda be­yanlarımı! almması yeterli olacaktır. Tebligatın ikmal edilmesine rağmen gelmeyen tarafların beklenmesi ya da yeniden tebligat çıka­rılmasına gerek yoktur.

Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi Kararı

Davacı ve davalı olan mirasçıların, tereke nedeniyle maliki ol­dukları taşınmazın tapu kaydında tek tek tüm mirasçılarının isimle­rinin yazması ve her birinin taşmmaz üzerinde ki payının belirli ol­ması için elbirliği mülkiyetinin müşterek mülkiyete çevrilmesi kara­rı verilir. Bu karara esas teşkil eden en önemli delil murise ait vera­set ilamıdır. Bunun hiçbir şekilde eksik olmaması gerekir. Kararda bu veraset ilamınm mahkemesi, esas ve karar numaralarından açık­ça bahsedilmelidir.