Vasilikten Kaçınma Hakkının Kullanılması Davası Nasıl Açılır?
(4721 s. TMK. m. 417, 422, 423, 6100 s. HMK. m. 382-388)
Görevli mahkeme
Vasinin sıfatına karşı yapılan itirazları veya vasinin ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesi, onun kabul etmemesi halinde denetim makamı olan asliye mahkemesi. (6100 s. HMK. m. 383, 384)
Yetkili mahkeme
Talepte bulunanın veya ilgilerden birinin oturduğu yer mahkemesidir.(6100 s. HMK. m. 383, 384)
Davacı
Vasi
Açıklamalar
Vesayet işleri, çekişmesiz yargı işidir. (6100 s. HMK. m. 382/II-b-19)
Çekişmesiz yargıda eğer özel bir düzenleme bulunmuyorsa, görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme de talepte bulunanın veya ilgilerden birinin oturduğu yer mahkemesidir. (6100 s. HMK. m. 383, 384)
Ancak vasinin sıfatına karşı yapılan itirazları veya vasinin ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini (özürleri) inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesine, onun kabul etmemesi halinde denetim makamı olan asliye mahkemesine aittir.
Basit yargılama usulü uygulanır.
Resen araştırma ilkesi geçerlidir.
Kanunlarda aksine hüküm olmadıkça, çekişmesiz yargı kararları maddî anlamda kesin hüküm oluşturmaz.
Çekişmesiz yargı işleri adli tatilde de görülür. (6100 s. HMK. m. 103)
Aşağıdaki kişiler vasiliği kabul etmeyebilirler:
- Altmış yaşını doldurmuş olanlar,
- Bedensel özürleri veya sürekli hastalıkları sebebiyle bu görevi güçlükle yapabilecek olanlar,
- Dörtten çok çocuğun velisi olanlar,
- Üzerinde vasilik görevi olanlar,
- Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, hâkimlik ve savcılık mesleği mensupları.
Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.
İlgili olan herkes, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir.
Vesayet makamı, vasilikten kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görürse yeni bir vasi atar; yerinde görmediği takdirde, bu konudaki görüşü ile birlikte gerekli kararı vermek üzere durumu denetim makamına bildirir.
Vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Vasi, kural olarak iki yıl için atanır. Vesayet makamı, bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. (4721 s. TMK. m. 456)
Vasi, vasiliğe engel bir sebebin ortaya çıkması halinde görevinden çekilmek zorundadır. Vasi, bir kaçınma sebebi ortaya çıktığı takdirde sürenin bitiminden önce görevinden alınmasını isteyebilir; ancak, önemli sebeplerin varlığı halinde görevine devam etmek zorundadır. (4721 s. TMK. m. 481)
Vekil, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez. (6100 s. HMK. m. 74)
Vasilikten Kaçınma Hakkının Kullanılması Davası Dilekçe Örneği
SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI : ………………. (T.C. Kimlik no:…………. )
Adres:………………………
VEKİLİ : Av…………………………….
Adres:………………………
KONU : Vasilikten kaçınma hakkının kullanılması istemidir.
AÇIKLAMALAR : 1- Müvekkilimiz,…………. Sulh Hukuk Mahkemesinin …/ …/ … tarih ve
…/ … E. …/ … K. sayılı kararı ile vesayet altına alınan………. ‘ya vasi olarak atanmıştır. (EK 1)
- Ancak müvekkilimiz, ailesinin …/ …/ … tarihinde geçirdiği trafik kazasında vefat etmiş olması (EK-2) nedeni ile … Sulh Hukuk Mahkemesi’nin …/ …/ … tarih ve …/ … E. …/ … K. sayılı kararı ile kardeşi ‘nın vasisi (EK-3) olarak atanmıştır ve vasilik görevi karde
şi üzerinde halen devam etmektedir. Kardeşine vasi atandığına dair … Sulh Hukuk Mahkemesinin …/… E. …/… K. sayılı ilamı (EK-4) ekte olup ayrıca bu durumla ilgili olarak dilekçemiz ekinde sunulmuş tanık listesinde (EK-5) isimleri yer alan ilgililer de, mahkemenizce uygun görülmesi halinde, duruma ilişkin izahat verecektir.
- Müvekkilimizin açıklanan sebepler uyarınca halihazırda mevcut bulunan vasiliğinden dolayı vasilikten kaçınması için işbu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olmuştur. DELİLLER : Nüfus kayıtları, Sulh Hukuk Mahkemesi’nin …/… E. …/ … K.
sayılı kararı, tarihli trafik kazası tespit tutanağı, ………………………. Sulh hukuk Mahkemesinin
…/…/… E.,K. sayılı ilamı ve Tanık anlatımları.
HUKUKİ SEBEPLER : 4721 s. TMK. m. 417, 422, 423, 6100 s.HMK. m. 382-388
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle, müvekkilimizin vasilikten kaçınma hakkının kullanılması isteminin kabulüne karar verilmesini, müvekkilimiz adına saygıyla talep ederiz. …/ …/ …
İstem Sahibi Vekili
Av…………………….
EKLER :
- …Sulh hukuk Mahkemesinin Esas Karar sayılı ilamı.
- …/…/… tarihli trafik kazası tespit tutanağı
- Aile nüfus kaydı örneği,
- Sulh hukuk Mahkemesinin Esas Karar sayılı ilamı.
- Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri konuları gösterir liste
- Özel yetki içerir onaylı vekâletname örneği.