Delil Tespiti Davası Nasıl Açılır?

(6100 s. HMK. m. 400, 401, 402, 403, 404, 405, 406)

Görev ve Yetki

• Henüz dava açılmamış olan hâllerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bu­lunduğu veya tanık olarak dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh mahkemesinden istenir. (HMK. m. 401/1)
• Noterlerin, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca yapacağı va­kıa tespitine ilişkin hükümler saklıdır. (HMK. m. 401/2)
• Esas hakkında açılan davada, delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ileri sürülemez. (HMK. m. 401/3)
• Dava açıldıktan sonra yapılan her türlü delil tespiti talebi hakkında sadece davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkili ve görevlidir. (HMK. m. 401/4)

Açıklamalar

Delil tespiti, ileride açılacak veya açılmış olan bir dava ile ilgili delilin zamanından ön­ce toplanıp güvence altına alınmasıdır.

Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş ya­hut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirki­şi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir (HMK. m. 400/1).

Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörü­len hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülme­sinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.

Delil tespiti talebi dilekçeyle yapılır. Dilekçede, tespiti istenen vakıa, tanıklara veya bi­lirkişilere sorulması istenen soruları ile aleyhine delil tespiti istenen kişinin ad, soyadı ve adresi yer alır. Tespit talebinde bulunan, durum ve koşulların imkân vermemesi nedeniyle, aleyhine tespit yapılacak kişiyi gösteremiyorsa talebi geçerli sayılır.

Tespit talebi mahkemece kabule değer görülürse delillerin tespiti için bir gün tayin edilir. Karar, dilekçeyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Kararda ayrıca, delil tespitinin nasıl ve ne zaman yapılacağı, tespitin icrası esnasında karşı tarafın da hazır bulunabileceği, varsa itiraz ve ilave soruların bir hafta içinde bildirilmesi gerektiği belirtilir.

Delil tespiti isteyen tarafın haklarının korunması için zorunlu görüldüğü veyahut ivedi­lik gerektiren durumlarda karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Tes­pitin yapılmasından sonra, tespit dilekçesi, tespit kararı, tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporunun bir örneği mahkemece kendiliğinden diğer tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf teb­liğden itibaren bir hafta içinde delil tespiti kararına itiraz edebilir.

Talebin kabulü veya reddi yolunda mahkemece verilen kararlar temyiz edilemez.

Görülen bir dava ile ilgili olarak davaya bakan mahkeme dışında başka bir mahkeme­ce yapılan tespit davaya bakan mahkemece verilecek hükme esas alınamaz. (YHG Kurulu­nun 10.4.1963 tarih 2/67-34 nolu kararı)

Delil tespiti kararı temyiz edilemez. İtirazı kabil karardır. İtirazın delil tespitini yapan mahkemeye yapılması gerekir. Ancak itirazdan önce dava açılmışsa, itirazın davaya bakan mahkemeye yapılması gerekir.

Delil tespiti dosyası esas dava dosyasının eki sayılır. Bu nedenle delil tespiti masrafları esas dava dosyası masraflarıyla birlikte yargılama masrafları olarak değerlendirilir. Delil tespiti masrafları ayrıca talep edilmemiş olsa dahi esas davaya bakan mahkemece yargı­lama masrafları gibi resen hüküm altına alınır.

Delil tespiti masrafları ayrı bir dava konusu yapılamayacağı gibi müstakil olarak icra takibi yapılarak ta takibe konu yapılamaz.

Delil tespiti yaptıran kimse, yaptırdığı delil tespitini, ancak delil tespiti talebinde karşı taraf olarak gösterdiği kimseye karşı açacağı davada delil olarak kullanabilir. Başka üçüncü kişilere karşı açacağı davada delil olarak kullanamaz.

Delil Tespiti Davası Dilekçe Örneği

SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

DELİL TESPİTİ

TALEP EDEN : ……………………………. TC… Kimlik No:…………….. )

Adres:……………………………………………

VEKİLİ                       : Av…………………….

Adres:………………………………………………….

KARŞI TARAF             : ……………………………………………………..

Adres:……………………………………………

KONU                        : Delil Tespiti Talebimizden İbarettir.

AÇIKLAMALAR : 1- Müvekkilim, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Pafta, …

Parselde tapuya kayıtlı olan, … adresinde bulunan taşınmazın malikidir. Davalı kendi ba­ğımsız bölümünde tamir, bakım ve onarım yaparken müvekkilime ait bağımsız bölüme önemli ölçüde zarar vermiştir.

2- Müvekkilime ait bağımsız bölümde meydana gelen hasar karşı tarafa anlatılmış ve giderilmesi istenmiş, olumlu bir yaklaşım görememiştir. Bunun üzerine Ankara… Noterliği­nin Gün ve… Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar edilmesine rağmen olumlu bir sonuç alınamadığından, ileride açacağım davaya esas olmak üzere iş bu tespiti talep etme zarureti hâsıl olmuştur.

DELİLLER                  : Tapu kaydı, ihtarname, keşif ve bilirkişi incelemesi ve her tür delil.

HUKUKİ SEBEPLER : HMK. m. 400 – 406 ve İlgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahallinde yapılacak inceleme neti­cesinde kiraya verilmiş olan taşınmazda, kiracı tarafından meydana getirilen zararın, mal­zeme ve işçilik dâhil olmak üzere tespitine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederim.         /              A…

Tespit İsteyen Vekili

Av………………………..

EKLER:

Ek-1 Tapu kaydı

Ek-2 İhtarname

Ek-3 Onanmış vekâletname örneği