Dul ve yetim kavramı – kapsamı – oranla­rı

“Dul ve yetim” ifadesiyle kimlerin kastedildiği 5434 sayılı Kanu­nun 67 ve 73 üncü maddelerinde belirtilmiştir.

Madde 67: 66’ncı maddede sözü geçen dul ve yetimler şunlardır;

1. Karı
2. Koca
3. Çocuklar
4. Ana
5. Baba

Madde 73: 67’nci maddede yazılı çocuklardan, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre:

1. Nesebi sahili,
2. Nesebi tashih edilmiş,
3. Evlat edinilmiş,
4. Nesebi sahih olmayan; (Anadan aylığa müstahak olması halinde
5. Tanınmış,
6. Babalık davası ile hükmen tanınmış;

çocuklar anlaşılır.

Hükmüne amirdir.

Diğer taraftan, Kanunun 76’ncı maddesiyle, 73’üncü madded, belirtilen çocuklara ilave olarak,

1. Ölüm tarihinde gebe olan kadının sonradan doğurduğu çocuk
2. Ölüm tarihinden sonra mahkemece babalığa hükmolunaıı çocuk aylık bağlanacak kapsama dâhil edilmiştir.

Maddede belirtilen deyimlerin Medeni Kanundaki tanımları aşağıya çıkarılmıştır.

1. Nesebi Sahih Çocuk: Evlilik devam ederken veya evliliğin so­na ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan,
2. Nesebi Tashih Edilmiş Çocuk: Evlilik haricinde doğmuş olup, doğumdan sonra anne babası birbirleriyle evlenmiş,
3. Evlat Edinilmiş Çocuk: Evladı olmayan bir şahıs tarafından alınmış, evlat edinilmiş,
4. Nesebi Sahih Olmayan : (Anadan aylığa müstahak olma) 1826 sayılı yasaya göre evlilik dışı, gayri meşru birleşmelerden doğan ço­cukların anne ve baba adları gösterilmek suretiyle nüfusa tescil edil­miş olması şartıyla,
5. Tanınmış Çocuk: Evlilik haricinde doğmuş ve babası tarafın­dan tanınmış,
6. Babalık Davası İle Hükmen Tanınmış Çocuk: Evlilik haricinde doğan çocuğun anası veya kendisi tarafından açılan dava sonucunda babası tespit edilen çocuk demektir.

Dul Ve Yetim Aylığı Oranları

Madde 68:

Dul ve yetim aylıkları:

Ölenin bağlanmış veya bu kanun hükümlerine göre hesaplanacak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylıklarının;

1. Dul karı ve koca için %50’si, aylık alan yetimi bulunmayanla­rın dul eşlerine %75’i,
2. Çocuklarla ana veya babanın her biri için %25’i oranında bağ­lanır.

Ölenin aylığa müstahak bir dul karı veya kocası ile bir yetimi bu­lunması halinde, dul karı veya kocaya %60, yetimine %30 oranı uygu­lanır.

Ölenin önceki eşinden olan çocukları ile, hem anadan hem baba­dan yetim olan veya af kanunlarına göre tescil edilmiş bulunan çocuk­larına %30 oranında aylık bağlanır.