Sigorta Prim Oranları Nasıl Belirlenir?

5510 sayılı Kanunun 81. maddesine göre, alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

1. Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20’sidir. Bunun % 9’u sigortalı hissesi, % 11 ‘i işveren hissesidir.
2. Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet süresi zammı uygulanan iş­lerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

• (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak ma­lûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) ben­dinde belirtilen % 20 oranına; 40 inci maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklene­cek işlerde 1,5 puan, 180 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan,
• (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için ise uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 40 inci maddeye göre 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3,33 puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 5 puan 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 10 puan,

eklenmesi suretiyle belirlenir ve bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait pri­min tamamı işveren tarafından ödenir.

1. Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Ku- rumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

Ancak 6385 sayılı Kanun gereğince 01/09/2013 tarihinden itiba­ren uygulanmak üzere söz konusu prim oranı %2 olarak sabitlenmiştir.

1. 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme uyarınca; 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirti­lenler için prim oranı, prime esas kazançlarının % 6’sidir. Bu prim oranının % l’i kısa vadeli sigorta kolları, % 5’i genel sağlık sigortası primidir. Aynı maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen kur­siyerler için prim oranı, prime esas kazançlarının % 13,5’idir. Bu prim oranının % l’i kısa vadeli sigorta kolları, % 12,5’i genel sağlık sigor­tası primidir.
2. f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kolla­rına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5’idir. Bu primin % 5’i sigortalı, % 7,5’i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanlar ile 60 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi ve bu Kanunun geçici 13 üncü maddesinde belirtilenlerin genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12’sidir.
3. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki si­gortalılar (a), (c) ve (f) bentlerindeki prim oranlarının toplamı üzerin­den primlerini öderler.
4. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki si­gortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malûllüğü aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınır. Ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödenir. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ DÜZENLEN­MESİ

(4/a) Kapsamında Sigortalı Sayılanlar Yönünden Aylık Prim Ve Hizmet Belgesinin Düzenlenmesi

Düzenlenme Usulü

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıranlar,aylık prim ve hizmet belgesine;

İşveren/aracı/sigortalıyı geçici olarak devralanın;

• Adı soyadı/unvanını,
• İşyerinin adresini,
• İşyeri telefon numarasını ve e-Posta adresini,
• Vergi kimlik numarasını,

Çalıştırdıkları sigortalıların;

• Sosyal güvenlik sicil numaralarını,
• Ad ve soyadları ile ikinci soyadı almış olan sigortalıların ilk so­yadlarını,
• Prim ödeme gün sayılarını,
• Prime esas kazançlar tutarlarını,
• Ay içinde yıllık ücretli izinli olması halinde, yıllık ücretli izin sürelerini ve bu sürelere ilişkin prime esas kazanç tutarlarını,
• İşe başlama ve işten çıkış tarihlerini,
• Ayın bazı günlerinde çalışmamış olmaları halinde, eksik çalış­ma nedenlerini,
• Ay içinde işten ayrılmış olmaları halinde, işten çıkış nedenleri­ni,
• Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve aylık sosyal güvenlik destek primlerini,

Belgenin;

• İlişkin olduğu yılı ve ayını,
• Mahiyetini (asıl, ek veya iptal nitelikte olduğunu),
• Türünü,
• Varsa düzenlenmesine esas kanun numarasını,
• Toplam sayfa sayısını.

Belgeyi düzenleyen kişinin;

• Varsa 3568 sayılı Kanuna tabi olan meslek mensubunun adı ve soyadı ile bunların meslekî oda kayıt numarasını,
• İşverenin kamu idaresi olması hâlinde tahakkuk veya tediye gö­revlisinin adı, soyadını, kaydetmeleri gerekmektedir.

Aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla Kuruma gönderilmesi sırasında, belgeyi gönderecek olan işveren/aracı/ sigorta­lıyı geçici olarak devralanlara ilişkin ad soyad/unvan, işyeri adresi, te­lefon numarası, e-posta adresi ve vergi kimlik numarası bilgileri, Kurumumuz işyeri tescil kütüklerindeki kayıtlarına bakılarak, sistem ta­rafından aylık prim ve hizmet belgelerine kaydedilmekte olup, sözkonusu bilgilerde herhangi bir değişiklik olması halinde, durumun işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Îl/Merkez Müdürlüğüne müracaat edilmek suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.

Aylık prim ve hizmet belgelerinin kağıt ortamında düzenlenerek Kuruma elden verilecek veya posta kanalıyla gönderilecek olması ha­linde ise, işyerine ilişkin bilgiler, ilgililerce yazılacaktır.

1/10/2008 tarihinden itibaren sosyal güvenlik numarası olarak si­gortalıların Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları esas alınacağın­dan, aylık prim ve hizmet belgesinin “Sosyal Güvenlik Sicil Numara­sı” bölümüne, sigortalıların 11 haneli TC kimlik numaraları kaydedi­lecektir. Sigortalının yabancı uyruklu olması halinde ise, sözkonusu bölüme, bu kişiler için İçişleri Bakanlığınca verilecek olan kimlik nu­marası sisteme girilecektir.

Yabancı uyruklu sigortalıların aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilmesi sırasında bu kişilerin kimlik numaralarının Kurum veri tabanında kayıtlı bulunmaması halinde, öncelikle kimlik numaraları­nın İçişleri Bakanlığından öğrenilmesi, ardından sözkonusu numarala­rın sigortalı tescil kütüklerine kaydedilmesi amacıyla işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Îl/Merkez Müdürlüğüne müracaat edilme­si gerekmektedir.

Aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla gönderil­mesinde, sosyal güvenlik sicil numarasının kullanıcı tarafından siste­me girilmesinin ardından, sigortalının ad/soyad ve varsa ilk soyad bilgisi sigortalı tescil kütüklerine bakılarak sistem tarafından ekrana getirilecek olup, sosyal güvenlik sicil numarası girilen sigortalının ad soyad bilgisinin doğru olup olmadığı kullanıcılar tarafından kontrol edilecek, sosyal güvenlik sicil numarasının hatalı girilmiş olduğunun anlaşılması halinde, doğru sicil numarası sisteme yeniden girilecektir.

Aylık prim ve hizmet belgesinin kağıt ortamında düzenlenerek Kuruma elden verildiği veya posta kanalıyla gönderildiği durumlarda ise, sigortalıların sosyal güvenlik sicil numaraları ve ad/soyad/ilk so­yadı bilgileri aylık prim ve hizmet belgesine ilgililerce yazılacaktır.

Prim Ödeme Gün Sayısının Hesaplanması

 Ay/Dönem İçindeki Çalışmaları Tam Olan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması

Ay/dönem içindeki çalışmaları tam olan sigortalıların prim öde­me gün sayıları, ay/dönemin kaç gün olduğuna bakılmaksızın (ay/dönemin 28, 29, 30 veya 31 gün çektiği üzerinde durulmaksızın) 30 gün olarak sisteme girilecektir.

Ay/Dönem İçinde İşe Başlayan Sigortalıların Prim Öde­me Gün Sayılarının Hesaplanması

Ay/dönemin ilk gününde işe giren ve o ayda tam çalışan sigortalı­lar hariç, ay/dönem içinde işe giren sigortalıların prim ödeme gün sa­yıları, işe giriş tarihleri ve ay/dönemin kaç gün olduğuna bakılarak parmak hesabı yapılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Ay/dönemin ilk gününde işe başlamış ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan sigortalıların, ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları, (a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.

Ay/Dönem İçinde İşten Ayrılan Sigortalıların Prim Öde­me Gün Sayılarının Hesaplanması

Ay/dönemin son gününde çalıştıktan sonra işten ayrılan sigortalı­lar hariç olmak üzere, ay içinde işten ayrılan sigortalıların prim ödeme gün sayıları, işten çıkış tarihleri ve ay/dönemin kaç gün olduğuna ba­kılarak parmak hesabı yapılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Ay/dönemin son gününde çalıştıktan sonra işten ayrılmış ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları ise, (a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.

İşe Başladığı Ay/Dönem İçinde İşten Ayrılan Sigortalıla­rın Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması

İşe başladığı ay/dönem içinde işten ayrılan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları(ay/dönemin ilk günü işe baş­layıp son günü işlen ayrılanlar hariç), sigortalının işe giriş tarihi ve iş­len çıkış tarihleri dahil kaç gün olduğuna bakılarak, parmak hesabı yapılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Ay/dönemin ilk günü işe başlayıp son günü işten ayrılan ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları ise,(a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.

Ay/Dönem İçinde Bazı Günlerde Çalışmamış ve Çalışma­dığı Günler İçin Ücret Almamış Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması

Ay/Dönem İçinde İşe Girişi veya İşten Çıkışı Bulunmayan Sigortalılar Yönünden

Ay/dönem içinde işe girişi veya işten çıkışı bulunmayan, çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi) ay/dönemin ba­zı günlerinde çalışmayan ve çalışmadığı günler için de ücret almayan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları, ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, ücret almaya hak kazanılmamış gün sayısı çıkartılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Ay/Dönem İçinde İşe Girişi veya İşten Çıkışı Bulunan Sigor­talılar Yönünden

Ay/dönem içinde işe başlayan veya işten ayrılan sigortalıların, aynı zamanda çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi) av/dönem içinde hak kazanılmış hafta tatili dışında ve çalışmadığı günler içerisinde ücret almadığı günlerin bulunması du­rumunda, ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayısı, ücret alman gün sayısı esas alınmak suretiyle, başka bir ifade ile ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, işe başladığı tarihten önceki gün sayısı, işten ayrıldığı tarihten sonraki gün sayısı ve ücret alınmayan gün sayı­sı çıkartılmak suretiyle hesaplanacaktır.

Hak kazanılmadığı halde kullanılmış olan hafta tatili için ücret ödenmesi halinde, bu sürelere ilişkin ücretler de prime esas kazanca dahil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayısına dahil edilecektir.

İşverenlerce Kurumumuzdan Geçici İş Göremezlik Öde­neği Alan Sigortalılara İstirahatli Oldukları Süreler İçin Ücret Ödenmesi Halinde Prim Ödeme Gün Sayısının Hesaplanması

İşverenlerce Kurumumuzdan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara, Kurumumuzca ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile normal günlük kazançları arasındaki fark ücretleri veya Kurumumuz­ca ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın ayrıca normal günlük ücretlerinin ödendiği durumlarda, geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara istirahatlı bulundukları süreler için işveren­lerince yapılan bu ödemeler, Kanunun 80 inci maddesinin birinci fık­rasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında değerlendirile­rek prime tabi tutulacaktır.

Kurumumuzdan geçici iş göremezlik ödeneği alan (ay/dönem içinde istirahatli olan) sigortalıların prim ödeme gün sayıları, “2.1.2.3” bölümünde açıklandığı üzere ücret aldığı günler dikkate alınmak sure­tiyle hesaplanmaktadır.

Dolayısıyla prime tabi tutulan bu ödemelerin sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının altında kalması halinde,Kanunun 82 nci maddesi gereğince prime esas günlük kazanca tamamlanarak, iş kaza­sı ve meslek hastalığı sigortası primi de dahil olmak üzere prime tabi tutulması ve bu primlerin ilişkin olduğu sürelerin aylık prim ve hizmet belgesinde prim ödeme gün sayısına ilave edilmesi gerekmektedir.

Hafta Tatili Ücretine Hak Kazanıp Kazanılmamasına Göre Prim Ödeme Gün Sayısının Hesaplanması

394 sayılı Hafta Tatili Kanununda, hafta içindeki çalışma süresi altı gün olarak belirlenmiş ve her altı günlük çalışma sonucu işçinin yirmidört saatten az olmamak üzere dinlendirileceği,

4857 sayılı İş Kanununda ise, genel bakımdan haftalık çalışma süresinin haftada en çok kırkbeş saat olduğu, aksi kararlaştırılmamış ise bu sürenin işyerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölü­nerek uygulanacağı, 4857 sayılı Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günle­rinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği, çalı­şılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmak­sızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği,

öngörülmüştür.

Buna göre, sigortalıların işe başladığı ay/dönemdeki prim ödeme gün sayılarının ve prime esas kazanç tutarlarının hesaplanması sıra­sında, 394 ve 4857 sayılı Kanunlarda öngörülen hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu da göz önüne alınacak ve hak kaza­nılan hafta tatili prim ödeme gün sayısına dahil edilecektir.

Diğer taraftan, hafta tatiline hak kazanmadıkları halde hafta tatili yapan sigortalılara, kullanmış oldukları hafta tatili için ücret ödenmesi zorunlu olmadığından, bu sürelerin prim ödeme gün sayısının hesap­lanması sırasında dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda Kanunun 86’ncı maddesinin dördüncü fıkrasına istinaden, ay içindeki eksik çalışmaya (hafta tatiline) ilişkin puantaj kaydının ya­sal süresi içinde Kurumumuza verilmesi gerekmektedir. Buna karşın, hak kazanılmadığı halde kullanılmış olan hafta tatili için ücret öden­mesi halinde, bu sürelere ilişkin ücretler de prime esas kazanca dahil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayı­sına dahil edilecektir.

Eksik Gün Nedenleri

Sigortalının eksik çalışma nedenleri Sosyal Sigorta İşlemleri Yö­netmeliğinin 9 nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmış olup,

eksik gün nedenleri olarak sayılmıştır.

Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve çalıştırılmadığı günler için ücret de ödenmeyen sigortalıların eksik çalışma nedenleri­nin aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve çalış­tırılmadığı günler için de ücret ödenmediği beyan edilen sigortalılara ilişkin olarak, aylık prim ve hizmet belgesinde kavıtlı eksik oîin npdp.

açıklayan kod numarası aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilecek­tir.

Diğer taraftan, kamu işyerleri ve toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerleri hariç olmak üzere, ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadı­ğı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların eksik çalıştıklarını ispatlayan belgelerin Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 10 nolu ekinde yer alan belge ile aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi ge­reken süre içinde işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne elden verilmesi veya aynı süre içinde posta ile gönderilmesi gerekmektedir.

6111 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önceki düzenlemeye gö­re; kamu işyerleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerleri, sigortalı­ların eksik çalışma nedenlerini aylık prim ve hizmet belgelerinde be­yan etmeleri yeterli olup, bu durumu kanıtlayıcı belge ibraz etmeleri zorunlu bulunmamaktaydı. Söz konusu kanun ile bu hükümdeki “ka­mu işyerleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerleri” ibaresi kaldı­rılmış ve “Kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz” hükmü getirilmiştir.

Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgele­rin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca ge­çerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait prim­ler Kurumca re’sen tahakkuk ettirilerek tahsil edilecektir.

Kanunun bu hükmüne istinaden, eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilmesine rağmen Ku­rumca geçerli sayılmaması halinde, işveren/aracılardan eksik bildirilen günlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin bir ay­lık süre içinde verilmesi, 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ edilecek yazı ile istenilecek, ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin söz ko­nusu yazının tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde verilmemesi ha­linde, bahse konu prim belgeleri ilgili ünitece re’sen düzenlenerek, ta­hakkuk eden primler yine 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ edilecek yazı ile işveren/aracılara bildirilecektir.

Dolayısıyla, eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgelerin Ku­ruma verilmemesi veya Kurumca geçerli sayılmaması halinde, 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ edilecek yazı ile işveren/aracılardan eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belge değil, sigortalıların eksik bildiri­len sürelerine ilişkin ek nitelikteki aylık pim ve hizmet belgelerinin verilmesi istenilecektir.

Diğer taraftan, eksik bildirilen günlere ilişkin ek nitelilikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma verilmesine ilişkin yapılan tebli­gat üzerine, işveren/aracılarca, ek nitelikte aylık prim ve hizmet belge­si yerine, söz konusu belgede kayıtlı sigortalıların eksik çalışma ne­denlerine ilişkin her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan belge ib­raz edilmesi halinde (belgelerin noter tasdikli veya resmi nitelikte ol­ması kaydıyla), söz konusu belgelere de itibar edilecektir.

Eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma vermeyen veya vermelerine rağmen Kurumca geçerli sayılmayan işve- ren/aracılara gönderilecek olan tebligatlarda, ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin hangi sigortalılar için düzenlenmesi gerektiği, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazanç tutarı da belirtilecektir.

İşveren/aracılardan istenilecek olan ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesindeki prime esas kazanç tutarının ne kadar olacağı, si­gortalının ilgili ayda daha önce Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazanç tutarının prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunan günlük kazanç tutarının eksik bildirilen gün sayısı ile çarpılması sure­tiyle hesaplanacaktır.

Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilme Şekli ve Süresi

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran;

• Özel nitelikteki işyeri işverenleri, cari aya ilişkin olarak düzen­leyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgele­rini, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde,
• Resmi nitelikteki işyeri işverenleri ise, cari aya ilişkin olarak düzenleyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerini, en geç belgenin ilişkin olduğu dönemi izleyen takvim ayı­nın 7’sinde,

saat 23.59’a kadar e-Sigorta kanalıyla Kuruma göndermek zorun­dadırlar. Belgenin gönderilmesi gereken sürenin son gününün resmi tatile rastlaması halinde, aylık prim ve hizmet belgesi, son günü izle­yen ilk iş günü saat 23:59 a kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönde­rilebilecektir.

Diğer taraftan, bazı özel nitelikteki işyeri işverenleri ayın 15’i ila müteakip ayın 14’ü arasında; bazı resmi nitelikteki işyeri işverenleri ise ayın l’i ila 30’u arasında ücret alan sigortalılar çalıştırdığından, bu nitelikteki işyeri işverenlerince;

• Ayın l’i ila 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan si­gortalılar için düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgeleri, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen aym 23’ünde,
• Aynı I5’i ila müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı belgeleri, en geç belgenin ilişkin olduğu dönemi izleyen takvim ayının 7’sinde,

Kuruma gönderilecektir.

Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilme Süresi Açısından İstisnai Durumlar

• Toplu iş sözleşmeleri uyarınca geriye yönelik olarak ödenmesi­ne karar verilen ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi,
• Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan sigortalılar ile özel sektöre ait işyerlerinde sendikalara üye olmamaları sebebiyle toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında kalan sigortalılara, geriye dönük ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, alman karar ta­rihini,
• Ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olan personele öde­nen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının tarihini,
• Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen ge­çici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra istirahatlı bulunulan süre için işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak ücret ödenmesi hâ­linde, bu ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgeleri­nin istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
• 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mah­kemelerince veya özel hakem tarafından verilen kararların tebliğinden sonra, on iş günü içinde sigortalı, işe başlamak üzere işverene başvur­duğu takdirde, iş mahkemeleri veya özel hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin kesinleşen mahkeme kararının sigortalıya tebliğ edildiği tarihi izleyen onuncu iş gününün içinde bulunduğu ay/dönemi,
• İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen sigor aylık prim ve hizmet belgelerinin mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi,
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında bulunanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörü­lenlere enflasyon farkı veya başka ad altında geriye yönelik olarak ya­pılan ödemelere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgeleri­nin, ödemenin yapıldığı tarihi,
• Toplu iş sözleşmelerine tabi işyeri işverenlerince veya kamu idarelerince ya da yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, hiz­met akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son ayın kazancına dahil edilecektir.) yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihlerini,
• Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçları, aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilme süresi içinde Türkiye’ye dönme­mişse, bu araçlarda çalıştırılan sigortalıya ait aylık prim ve hizmet belgesi, bu Tebliğde belirtilen verilme süresinin sona erdiği tarihten itibaren bir ayı geçmemek şartıyla araçların Türkiye’ye dönüş tarihini,
• Kamu kuramlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkra­sının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi ta­kip eden günden veya idarenin karar tarihini,

takip eden ay/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23’üne, resmi nitelikte olması halinde 7’sine kadar, Kurama, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş kabul edilecek ve Kanunun 102 nci maddesinde belirtilen idari para cezası uygulanmayacaktır.

Yasal süresi dışında verilen aylık prim ve hizmet belgelerinin Yönetmeliğin 103 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen açık­lamalar uyarınca incelemeye sevk edilmesi ve işverenlerce inceleme sonucu beklenilmeksizin tahakkuk eden primlerin gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek istenilmesi halinde, incelemeye sevk edilen aylık prim ve hizmet belgelerinin tahakkuk kısmı, incele­me sonucu beklenilmeksizin işleme alınacak, hizmet kısmı (sigortalı­ların yer aldığı bölüm) ise yapılacak incelemenin ardından uygun gö­rülmesi halinde işleme alınacaktır.

Yasal Süresi Dışında Kuruma Verilecek/Gönderilecek Olan Asıl ve Ek Nitelikteki Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri

Diğer Kanunlara göre defter tutmakla yükümlü bulunan işveren, alt işveren ve sigortalıyı devir alanlar tarafından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanla­ra ilişkin yasal süresi geçirildikten sonra Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgeleri, doğruluğu, fiilen yapılan denetimler sonucu veya iş­yeri kayıtlarından yapılan tespitlerden anlaşılması hâlinde işleme ko­nulur. Aylık prim ve hizmet belgesinin fiilen yapılan tespitler sonu­cunda işleme alınmasında, tespitin yapıldığı tarihten geriye doğru en fazla bir yıllık süreye ilişkin olan kısmı dikkate alınır. Diğer Kanunla­ra göre defter tutmakla yükümlü olmayan işveren, alt işveren ile sigor­talıyı devir alanlar tarafından belirtilen süreler dışında verilen belgeler işleme alınmaz.

Yasal olarak verilmesi gereken son günü takip eden günden baş­lanarak takip eden üçüncü ayın sonuna kadar Kuruma verilen asıl veya ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesi, aksine bir tespit veya şüp­heli bir durum yoksa ve aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı olan sigortalıların sigortalı işe giriş bildirgelerinin yasal süresi içinde veya aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan önceki bir tarihte Kuruma verilmiş olması hâlinde, söz konusu belge, ayrıca incelemeye gidilmeksizin işleme alınır.

Daha önce Kuruma belge türü veya kanun numarası hatalı seçile­rek verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerine ilişkin düzeltme amaçlı olarak yasal süresi dışında verilen aylık prim ve hizmet belge­leri, düzeltme ile fiili hizmet süresi zammı kazandırma hali hariç, bel­gede kayıtlı sigortalılar ve bu sigortalıların prim ödeme gün sayısı ile prime esas kazanç tutarının aynı olması kaydıyla, ayrıca incelemeye gerek kalmaksızın işleme alınır. Bu nitelikte verilen aylık prim ve hizmet belgelerine İdarî para cezası uygulanmaz. Sonradan düzeltme amaçlı verilen belge ile fiili hizmet süresi zammı kazandırılması ha­linde, söz konusu belgenin işleme alınmasında bu maddenin yukarıda­ki fıkralarında belirtilen usul izlenir.

Yasal süresi geçirildikten sonra Kuruma verilen iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgeleri ise,

• Defter tutmakla yükümlü olan işverenlerce düzenlenmiş olması halinde, doğruluğunun tespiti için kayıt tetkikine başvurulmak suretiy­le,
• Defter tutmakla yükümlü olunmayan işverenlerce düzenlenmiş olması halinde ise, doğruluğunun her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan belgelerle kanıtlanması halinde,

işleme alınabilecektir.

E-Sigorta Uygulamasına Başvurulması, Sözleşmenin Dü­zenlenmesi ve Şifre Zarfının Teslimi

Başvuru

Aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma e-Sigorta kanalıyla gönderilebilmesi için, işveren veya yetkili kişiler tarafından usulüne uygun olarak doldurulmuş ve imzalanmış e-Sigorta Hizmetleri İnter­net Kullanıcı Kodu ve Kullanıcı Şifresi Başvuru Formu ile Kurumun ilgili ünitesine başvurulması ve işveren veya yetkili kişiler tarafından e-Sigorta Sözleşmesinin imzalanması gerekmektedir.

îşveren haricindeki kişilerce e-Sigorta hizmetleri internet kullanı­cı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusunun yapılabilmesi ve/veya e- Sigorta sözleşmesinin imzalanabilmesi için, işveren vekili veya işve­reni temsil ve ilzama yetkili olunması ya da işveren adına; Sosyal Gü­venlik Kurumuna her türlü başvuruyu yapmaya, Kurumla her türlü sözleşmeyi imzalamaya, Kurumdan her türlü belgeyi teslim almaya ve Kuruma her türlü belgeyi vermeye yetkili olunduğuna veya e-Sigorta hizmetleri internet kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusu yap­maya, e-Sigorta sözleşmesi imzalamaya, kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi teslim almaya, Kuruma e-Sigorta kanalıyla aylık prim ve hiz­met belgesi göndermeye yetkili olunduğuna dair özel vekâletname bu­lunması icap etmektedir. Dolayısıyla, belirtilen hususların yer almadı­ğı özel vekâletnameler ile e-Sigorta hizmetleri internet kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusunda bulunulması veya e-Sigorta sözleş­mesinin imzalanması mümkün bulunmamaktadır.

Alt işvereni olan işyerlerinde, hem işveren, hem de alt işverenle­rin her biri ayrı ayrı başvuruda bulunarak, ayrı ayrı kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi alacaklardır.

İşverenin gerçek kişi olması durumunda kullanıcı kodu ve şifresi almak için yapılacak başvurular, gerçek kişi olan işverenlerce yapıla­bileceği gibi, gerçek kişi işverenlerin yetki verilmesini talep ettikleri kullanıcılar tarafından da yapılabilecektir. Ancak bu durumda, yetki verilmesi talep edilen kullanıcı için düzenlenmiş vekaletnamenin aslı­nın veya noter onaylı suretinin ya da ilgili idarelerce onaylı suretinin de e-Sigorta Sözleşmesi ile birlikte başvuru formunun ekinde ibraz edilmesi gerekmektedir. İşverence yetki verilmesi talep edilen kişinin, serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavir olması du­rumunda da yine aynı yol izlenecektir.

İşverenin özel hukuk tüzel kişisi olması halinde, kullanıcı kodu ve şifresi almak için yapılacak başvurular, tüzel kişiliği temsil ve il­zama yetkili bulunan kişilerce (yönetim kurulu başkanı, şirket rnüdü- rü, kooperatif, demek, oda, vakıf başkanları vs.) veya bu kişilerin yö­netim kurulu kararı, noterden onaylı vekaletname veya imza sirküleri ile yetki verilmesini talep ettikleri kişilerce de yapılabilecektir. Bu du­rumda, başvuru formunda hem tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili bu­lunan kişinin işveren olarak imzası, hem de bu kişi tarafından yetkili kılınan kişinin imzası bulunacak olup, başvuru formuna imza sirküle­rinin veya vekaletnamenin aslı ya da noter onaylı sureti veya ilgili ida­relerce onaylı sureti eklenecektir.

İşverenin kamu kurum veya kuruluşu olması halinde, ilgili kurum ve kuruluş tarafından kullanıcı kodu ve şifresi verilmesi talep edilmiş olan kişiler başvuruda bulunabileceklerdir. Bu durumda, ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından düzenlenmiş görevlendirme yazısı başvuru formuna eklenecektir.

Apartman yöneticiliklerince (kat malikleri kurullarınca) yapılacak olan başvuru sırasında,

1. Kullanıcı kodu ve şifresinin yönetici adına verilmesinin talep edilmesi halinde, başvuru sırasında, noter onaylı karar defterinin;

• Binaya ilişkin bilgilerin yer aldığı ilk sayfasının,
• Yönetici seçimine ilişkin kat malikleri kurul kararının yer aldığı sayfanın,

birer fotokopisinin, e-Sigorta sözleşmesi ile birlikte başvuru for­mu ekinde ibraz edilmesi,

1. Kullanıcı kodu ve şifresinin başka bir kişiye verilmesinin talep edilmesi halinde ise,

• Binaya ilişkin bilgilerin yer aldığı ilk sayfasının,
• Yönetici seçimine ilişkin kat malikleri kurul kararının yer aldığı sayfanın,
• Yetki verilmesi talep edilen kullanıcı için çıkartılmış vekâlet­namenin aslı veya noter onaylı sureti ya da ilgili idarelerce onaylı su­retinin,

e-Sigorta sözleşmesi ile birlikte başvuru formunun ekinde ibraz edilmesi gerekmektedir.

Başvuru formları, evrak servisince evrak tarih ve numarası veril­dikten sonra, e-Sigorta Servisinde çalışan personel tarafından teslim alınacak, gerekli kontrollerin yapılmasının ardından “Kurum Ünitesi” bölümü teslim alan personel tarafından kaşelenip imzalanacaktır.

Başvuru Formlarının Kaydedilmesi ve Klase Edilmesi

E-Sigorta sözleşmeleri iki nüsha olarak düzenlenecek olup, ilk nüshası ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce/Sosyal Güvenlik Merkezince başvurunun alındığı tarih ve sıraya göre klase edilecek, ikinci nüshası ise işverene/yetki verilen kullanıcıya verilecektir.