4/a Kapsamındaki Sigortalılara İlişkin Primlerin Ödenmesi

Prim Ödeme Yükümlüleri

5510 sayılı Kanununda; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olanlar için işverenleri prim ödeme yü­kümlüsü olarak sayılmışlardır.

Hizmet akdi kapsamında çalışmamakla birlikte, ceza infaz ku­rumlan ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutulular için Ceza İnfaz Kurumlan ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumlan prim ödeme yükümlüsü olarak sayılmışlardır.

5510 sayılı Kanununda 5 inci maddenin (b) bendinde belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim görenler ile meslek li­selerinde staja tâbi tutulan öğrenciler için Milli Eğitim Bakanlığı veya bu öğrencilerin eğitim gördükleri okullar, yüksek öğrenim sırasında staja tâbi tutulan öğrenciler için öğrenim gördükleri Yüksek Öğretim Kurumu prim ödeme yükümlüsü olarak sayılmışlardır.

Prim Ödeme Süreleri

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalıları çalıştıran işverenler, bir ay içinde çalış­tırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödeyeceklerdir.

Ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması halinde ise, prim tutarları, en geç son günü izleyen ilk iş günü içinde Kuruma öde­necektir.

Örnek 1- Özel nitelikteki A Limited Şirketi, 2008/Kasım ayında çalıştırmış olduğu sigortalıların primlerini en geç 31/12/2008 tarihine kadar, 2008/Aralık ayında çalıştırmış olduğu sigortalıların primlerini ise 31/1/2009 tarihinin Cumartesine rastlaması nedeniyle 2/2/2009 Pa­zartesi günü ödeyecektir.

Örnek 2 – 5110 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkra­sının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran resmi nitelikteki (B) Kamu Kurumu, 15/11/2008 – 14/12/2008 döneminde çalıştırmış oldu­ğu sigortalıların primlerini en geç 14/1/2009 Çarşamba günü, 15/12/2008 – 14/1/2009 döneminde çalıştırmış olduğu sigortalıların primlerini ise 14/2/2009 tarihinin Cumartesine rastlaması nedeniyle 16/2/2009 Pazartesi günü ödeyecektir.

Diğer taraftan, prim borçlarının katma değer vergisi iade alaca­ğından mahsubu suretiyle de ödenmesi de mümkün bulunmaktadır. Bu durumda, katma değer vergisi iade hakkı sahibi olan işveren, kendisi­nin veya mal ya da hizmet satın aldığı/iştirak/ortaklık ilişkisi içinde bulunduğu işverenlerin prim borçları için de mahsup talep edebilecek­tir.

Prim borçlarının katma değer vergisi iade alacığından mahsup edilmesi talebinde bulunan işverenlerin, cari aylara ilişkin prim borç­larını ödeme süresinin sona erdiği tarihten itibaren 15 gün içinde mah­sup suretiyle ödemeleri halinde, bahse konu primler yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilecektir. Ancak prim borçlarının katma değer vergi­si iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi talebinde bulunulduğu halde, yukarıda belirtilen süre içinde mahsup edilemeyen veya eksik mahsup edilen prim borçları, yasal ödeme süresinin sonundan borç ödeninceye kadar gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmak su­retiyle tahsil edilecektir.

Öte yandan,

1. 2822 sayılı Kanuna göre toplu iş sözleşmesi akdedilen işyerle­rinden dolayı toplu iş sözleşmesine istinaden geriye yönelik olarak ödenen ücretlere ilişkin sigorta priminin, toplu iş sözleşmesinin imza-
2. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan sigortalı personel ile toplu iş sözleşmesine tabi olmakla beraber sendikalara üye olmamaları sebebiyle özel sektöre ait işyerle­rinde sözleşme kapsamında bulunmayan personele yapılan geriye dö­nük ücret artışlarına ilişkin sigorta primlerinin, kararların alındığı ta­rihleri,
3. Ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olması sebebiyle ödenmesine sonradan karar verilen kamu sektöründe görevli sigortalı için vizenin gecikmesine bağlı olarak yasal süresi dışında verilmek zo­runda kalman ek prim belgelerine ilişkin sigorta primlerinin, vize iş­leminin gerçekleştiğine ilişkin yazının ilgili kuruluşa intikal tarihini,
4. Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen ge­çici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra işverenlerince toplu iş sözleş­mesine dayanılarak istirahattı bulunulan süre için ücret ödenmesi hâ­linde, bu ücretlere ilişkin sigorta primlerinin, istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
5. 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mah­kemelerince veya özel hakem tarafından verilen kararlar uyarınca, gö­reve iadesine karar verilen sigortalı için kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının, sigortalıya tebliğinden sonra on iş günü içinde sigortalı işverene işe başlamak üzere başvurduğu takdirde, iş mahke­meleri veya özel hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin sigorta primlerinin, kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren (tebliğ edi­len gün hariç) onuncu iş gününün içinde bulunduğu ay/dönemi,
6. İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen si­gortalı ile ilgili olarak, ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin si­gorta primlerinin, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi ta­kip eden günü,
7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında bulunanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülenlere enflasyon farkı veya başka ad altında geriye yönelik olarak ya­pılan ödemelere ilişkin sigorta primlerinin, ödemenin yapıldığı tarihi,
8. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyeri işverenlerince veya kamu idarelerince ya da yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, hiz­met akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere ilişkin sigorta primlerinin (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son ayın kazancına dahil edilecektir) yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme ta­rihlerini,
9. Kamu kuramlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkra­sının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi ta­kip eden günden veya idarenin karar tarihini

izleyen ay/dönemin sonuna kadar Kurama ödenirse yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilir.

Libya’da daimi işçi çalıştıran işverenlerin, Kanun hükümlerine göre her ay için sigortalılardan kesecekleri sigorta primlerini kendile­rine ait prim tutarlarına da ekleyerek en geç ilgili olduğu ayı takip eden üç ay içinde ödemeleri halinde,söz konusu primler yasal süresi içerisinde ödenmiş sayılacak olup, bu süre içinde ödenmeyen primlere Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen gecikme ce­zası ve gecikme zammının uygulanması gerekmektedir.