Yaş Düzeltilmesi (Tashihi) Davası Hakkında Önemli Bilgiler
(4721 sayılı TMK. Madde 38, 39, 42, Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 218, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu madde 35,36, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 383,384, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 60, 64)
Görevli Mahkeme
1-Asliye Hukuk Mahkemesi (5490 s. NHK. m. 36).
2-Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemesi (5271 s. CMK. m. 218/2)
Yetkili Mahkeme
1-Davacının yerleşim yeri mahkemesi (5490s.NHK. m.36, 6100 s. HMK. 383,384)
2-Nüfusa kayıtlı olunan yer mahkemesi
Davacı
1-Adın değiştirilmesini isteyen kimse (Reşit)
2-Adın değiştirilmesi istenen kimse reşit değilse veli, vasi veya kanuni temsilcisi,
3-îlgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları (5490 s. NHK. m. 36)
Davalı
1-Dava açılan yerin Nüfus Müdürlüğü
2-Yerleşim yeri veya nüfusa kayıtlı olunan yer nüfus müdürlüğü
Zamanaşımı
a-Yaş düzeltme davaları genelde zaman aşımına tabi değildir. Her zaman açılabilir.
b-Ancak, yaşının düzeltilmesini isteyen genel yazım suretiyle nüfus kütüğüne yazılmışsa, ya 18 yaşını bitirdikten veya nüfus hüviyet cüzdanının ilk defa kendisine verilmesinden itibaren 6 ay içinde dava açması gerekir. Bu süre geçirildikten sonra açılan dava din- lenmeyecektir. Zira bu süre hak düşürücü süredir. Mahkemece resen nazara alınır.
Açıklamalar
Asıl doğum tarihi nüfus kütüğüne yazılmayıp ta daha küçük veya daha büyük yazıldığını iddia eden kimse, yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi veya nüfusa kayıtlı olduğu Asliye Hukuk Mahkemesine dava açarak nüfus sicilindeki doğum günün düzeltilmesini isteyebilir.
Cumhuriyet Başsavcılığı da kamu yarına yaş düzeltmesi davası açabilir.
Asliye Ceza veya Ağır Ceza mahkemelerinin yargılaması sırasında sanık veya mağdurun nüfus sicilindeki yaşının görünürdeki gerçek haline uymadığının gözlenmesi halinde nüfus idaresi temsilcisi (müdür veya memuru) mahkemeye çağrılarak yaş düzeltilmesi yapılabilir. (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 218/2)
Yaşının düzeltilmesi istenilen kişi reşit değilse dava velisi veya vasisi yani yasal temsilcisi tarafından açılacaktır.
Aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir.
Yaşının düzeltilmesi istenen kişinin resmi kurumlarda doğmamış olması lazımdır. Hastane doğum ilmühaberinin sahteliği iddia ve ispat edilmedikçe, doğum tarihinin düzeltilmesine karar verilemez. Yani doğumevi veya hastanede doğduğuna dair doğum belgesi olan ve bu belgeye istinaden nüfusa doğumu kaydedilen kişi yaş düzelmesi davası açamayacak- tır. Açılan dava ise reddedilecektir.
Yaşın küçültülmesinin talep edilmesi halinde, istenen yaşın nüfusa tescil tarihinden daha küçük yaşta küçültülmesi mümkün değildir. Zira kimse doğmadan nüfusa yazılama- yacağına göre nüfusa tescil tarihinde doğmuş sayılır, bir kimsenin doğmadan önce nüfus kütüğüne kaydı söz konusu olamaz.
Yaşın büyütülmesi isteminde nüfusa tescil tarihinin önemi yoktur. Önemli olan istenilen yaşta kardeşinin bulunup bulunmamasıdır.
Doktor raporu veya gerekli görüldüğünde heyet raporu alınarak davacının gerçek yaşı tespit edilecektir.
Ölen çocuğun nüfustaki kaydının sonradan doğan çocuğa mal edilerek düzeltilmesini karar verilmesi istenemez, böyle bir talep mahkemece reddedilecektir. Davacının idari yollara başvurması gerekir.
Düzeltilmesi istenen yaşın davacının görünüşüne uygun olması gerekir.
Kişisel durum sicilindeki kaydın düzeltilmesi, çekişmesiz yargı işidir. (6100 s. HMK.. m. 382/II-a-5).
Çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi ge- çerlidir.
Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir.
Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve nüfus müdürlükleri kanuni harç ve her türlü mahkeme masraflarından muaftır.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve nüfus müdürlükleri, mahkemece verilen kararlar hakkında her türlü kanun yoluna başvurmaya yetkilidir.
Aile kütüklerine tescil edilmesi gereken bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalı veya eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlar maddi hata kapsamında değerlendirilir. Bu tür maddi hatalar Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nce ya da nüfus müdürlükleri tarafından düzeltilir veya tamamlanır.
Doğum tarihlerinde doğum yılı yazılıp, doğum ayı ve günü yazılmamış olanların yaşlarının hesaplanmasında doğduğu yılın Temmuz ayının birinci günü, ayı yazılıp da günü belli olmayanlar için de o ayın birinci günü başlangıç olarak alınır.
Vekil, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez (6100 s. HMK. m. 74).
Yaşının düzeltilmesi isteyen kişinin, istediği doğum gününde kardeşi bulunmamalıdır.
Yaşının düzeltilmesi istenen kimsenin, tashih edilecek yaşta bir kardeşi bulunur ve ikiz olmadıkları anlaşılırsa, diğer kardeşin celp ve muayenesinden sonra hasıl olacak durum ve kanaate göre karar verilmelidir.
Dava her türlü delille ispat edilebilir. (Tanık, film, kemik grafisi vs.)
Dava basit muhakeme usulüne tabidir. Adli tatilde görülür.
Yaş Düzeltilmesi (Tashihi) Davası Dilekçesi Örneği
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI :………………………… (T.C. Kimlik no:…………………. )
Adres :………………………………
VEKİLİ : Av
Adres :………………………………
DAVALI : Nüfus Müdürlüğü’ne izafeten,……………….. Nüfus Müdürü
KONU : Doğum tarihinin düzeltilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR :1-Müvekkilimiz,… tarihinde…………………………… Hastanesi’nde doğmuştur. Doğum tarihi………………………………………………………………………………………………. Hastanesi’nin …/ …/… tarihinde düzenlemiş olduğu doğum belgesi
ile sabit olup dilekçemiz ekinde sunulmuştur. (EK-1)
2-Müvekkilimiz, nüfusa …/…/… tarihinde babası……….. tarafından yazdırılmıştır. İlgili …
Nüfus Müdürlüğünün, müvekkilimizin …/ …/ … olan doğum tarihini …/ …/ … olarak nüfus kaydına yazdığı nüfus kayıtlarında açıkça gözükmektedir. (EK 2)
Ancak bu durum, nüfus kayıt tablosunda görüleceği üzere kardeşi…………… ile aralarında
… ay … gün gibi imkansız bir yaş farkı olduğu neticesini doğurmaktadır. Ayrıca müvekkilimizin kardeşi ‘nin de doğum tutanağı dilekçemiz ekinde sunulmuştur. (EK 3)
3-Müvekkilimiz hakkında düzenlenen …/…./…. tarihli…………. sağlık kurulu raporunda da
fizik ve radyolojik olarak belirlenen doğum tarihi olan …/…/… tarihi çerçevesinde, müvekkilimizin kardeşi ile … ay … gün gibi oluşan zaman farkı içerisinde, bir kadının iki kez doğum yapması tıbben mümkün değildir. (EK 4)
4-Tüm bu gelişmeler ışığında, ilgili belge, tutanak ve rapor örnekleri dilekçemiz ekinde sunulmuş olup, tanık listesinde isimleri yer alan ilgililer tarafından mahkemenizce uygun görülmesi halinde, duruma ilişkin izahat verilecektir. (EK 5),
5-Müvekkilimizin açıklanan sebepler uyarınca doğum tarihinin olarak değiştirilmesi ve nüfus kayıtlarının düzeltilmesi için mahkemenize başvurulması zorunluluğu doğmuştur.
DELİLLER : tarihli doğum tutanağı, Aile nüfus kaydı örneği, tarihli doğum belgesi,…/…./…. tarihli sağlık kurulu raporu, Tanık anlatımları,
HUKUKİ NEDENLER : 5490 s. NHK. m. 35, 36, 4721 s. TMK. m. 30, 42, 6100 s. HMK. 382-388, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 60, 64.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle müvekkilimizin doğum tarihinin olarak tespitine ve nüfus kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz…./ …/ …
Davacı Vekili
Av………………….
EKLER :
Ek-1tarihli doğum tutanağı
Ek-2 Aile nüfus kaydı örneği
Ek-3. tarihli doğum belgesi
Ek-4 tarihli………………….. sağlık kurulu raporu
Ek-5 Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri konu
gösterir tanık listesi
Ek-6 Bir adet özel yetki içerir onaylı vekâletname örneği