Geçit Hakkı Davası Nedir? Nasıl Açılır?
(4721 sayılı TMK m. 747, 748)
Görevli Mahkeme
Asliye Hukuk mahkemesi
Yetkili Mahkeme
Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi
Davacı
Genel yola çıkmak için yeterli yolu (geçit’i) bulunmayan yer maliki
Davalı
Geçit istenen taşınmaz veya taşınmazların maliki veya malikleri.
Açıklamalar
Genel yola genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan taşınmaz maliki, komşularından bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.
Geçit hakkı davası, mülkiyet ve yol durumuna göre uygun düşen ve en az zarar görecek olan komşuya karşı açılacaktır. Zorunlu geçit belirlenirken her iki tarafında da menfaati göz önünde bulundurulacaktır.
Paylı mülkiyette (müşterek mülkiyet) paydaşlardan birinin zorunlu geçit isteminde bulunması, diğer paydaşların yararına ve paylı mülkiyetin kullanılabilirliğini arttıran bir tasarruf olması nedeniyle, paydaşlardan her biri de geçit hakkından yararlanabilecektir.
Zorunlu geçit dışında kalan geçici nitelikte geçitler ile kırsal alanlarda ihtiyaç duyulan diğer geçitler (Taşınmaz malikinin taşınmazını işletme veya iyileştirme ya da taşınmazı üzerinde yapı yapma amacıyla komşu taşınmaza geçici olarak girme hakkı ile tarla yolu, hayvan sulama yolu, kış geçidi, tomruk kaydırma yolu ve oluğu ve bunlara benzer diğer geçitler) özel kanun hükümlerine tâbidir. Özel kanun hükmü yoksa yerel âdet uygulanacaktır (TMK. madde 748).
Doğrudan doğruya kanundan kaynaklanan geçit haklarının tapu kütüğüne tescil edilmesine gerek olmadığı halde, sürekli nitelikte olan geçit hakları ise tapu sicilinin beyanlar hanesine yazılacaktır.
Geçit hakkı kurulabilmesi için;
1-Geçit hakkı istenen taşınmazın genel çıkmak için yolu bulunmamalıdır. Geçit istemek için zaruret halinin olması zorunludur.
2-Gerek genel yola çıkışı bulunmayan, gerekse üzerinden geçit hakkı istenen taşınmazın tapulu taşınmaz olması gerekir.
3-Geçit, tam bir bedel karşılığı geçişi olmayan taşınmaz lehine tanınır. Taşınmaz maliki lehine geçit hakkı verilemez.
4-Geçit, geçit istenen taşınmaz veya taşınmazlara en az zarar verecek yerinden asgari ihtiyaç kadar verilecektir.
Geçit Hakkı Davası Dilekçe Örneği
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DAVACI :…………………. (T.C. Kimlik numarası:……….. )
Adresi :…………………………..
DAVALI :…………………………………………………
Adresi :…………………………..
KONU : Geçit hakkı verilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ :……………… TL.
AÇIKLAMALAR :1- … ili……………… ilçesi … mevkiinde kain ada …. parsel nolu taşın
mazın malikiyim. (EK -1)
2-Taşınmazımın genel yola çıkışı bulunmamaktadır. Bu durum mağduriyetime neden olmaktadır.
3-Genel yola çıkabilmem için en uygun en kısa, en uygun ve en ekonomik yer davalı adına tapuda kayıtlı ….ada … parseldir. (EK-2)
4-Mahkemece belirlenecek bedeli ödeye hazırım.
5-Davalı taşınmazından geçebilmem için, bedeli karşılığında 3 metre eninde geçit hakkı verilmesi için iş bu davanın açılması zaruri olmuştur.
DELİLLER : Tapu kaydı, çap, pafta, keşif, bilirkişi incelemesi ve sair deliller.
HUKUKİ SEBEPLER : 4721 s. TMK. m. 747, 748 maddeleri ve ilgili yasal mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile;
Davalı adına tapuda kayıtlı,………… ili…… ilçesi………… mahallesi…….. ada …. parsel sayılı
taşınmazdan, mahkemenizce uygun görülecek tazminat bedeli karşılığında, adıma tapuda kayıtlı ada …. parsel nolu taşınmaz lehine geçit hakkı tesisine karar verilmesini arz
ederim.
Davacı
EKLER:
Ek-1 Tapu kayıtları
Ek-2 Davalı tapu kaydı
Ek-3 Pafta ve çap