TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu ve Cezası
MADDE 268.- (1) İşlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, (Değişik İbare: 29.06.2005-5377/30. md.) başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kimse, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Açıklama
268.madde hükmüyle, “işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla bir başka kişiye ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanmak” şeklindeki eylem bir yenilik olarak iftira suçunun özel bir işleniş biçimi olarak düzenlenmiştir. Bu hüküm, 765 sayılı ETCK’nun adli işlere ilişkin bulunan “memura yalan bildirimde bulunma” suçunu düzenleyen 343/2. fıkrasının karşılığını oluşturmaktadır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçla Korunan Hukuksal Değer
Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanılmasının iftira suçunun özel bir işleniş biçimi olarak düzenlenmesi ile korunmak istenilen hukuksal değer, adli- yenin ve kişi haklarının korunmasıdır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçun Faili
İftira suçunun 268’unci maddede düzenlenen şeklinde suçun faili, işlediği suç nedeniyle hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılırken kendi kimliği veya kimlik bilgisi yerine başkasına ait kimlik ve kimlik bilgisini kullanan kimsedir. Diğer bir anlatımla fail, kendisi hakkında işlediği bir suç nedeniyle soruşturma yürütülen ve şüpheli konumunda olan bir kimse veya hakkında kovuşturma yürütülen ve sanık (CMK 2.md.) konumunda olan bir kimsedir.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçun Mağduru
Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suretiyle iftira suçunun mağduru, TCK’nun sistematiği gözetildiğinde dar anlamda “adliye” ya da “adli mekanizma”dır. Zira bu suç “Adliyeye karşı suçlar” başlığı altında düzenlenmiştir. Geniş anlamda suçun mağduru ise, fail tarafından hakkında gerçek dışı hukuka aykırı bir fiil isnat edilen masum kişidir.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçun Maddi Unsuru
Bu suçun maddi unsuru, işlediği bir suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanmaktır.
Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması “savunma hakkı” kapsamına girmez. Zira savunma hakkı, isnat olunan suç ve olaya ilişkin olarak tanınmış olup kimlik açısından böyle bir hak söz konusu değildir. Şüpheli veya sanık işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yürütülürken kimliğini doğru olarak bildirmek zorundadır. Nitekim, 5271 sayılı CMK’nun 147/1-a bendinde “şüpheli veya sanığın kimliği saptanır. Şüpheli veya sanık, kimliğine ilişkin sorulan doğru olarak cevaplandırmakla yükümlüdür” hükmüne yer verilmiştir.
Soruşturma ve kovuşturma mekamları önünde kimliği konusunda yalan beyanda bulunan şüpheli ya da sanığın eylemi YTCK’nun 2O6.maddesine uyan suçu oluşturur. Eğer şüpheli ya da sanık, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini verirse, bu durumda 268.madde yollamasıyla 267.madde hükmüne göre cezalandırılacaktır. Failin, işlediği veya işlemediği bir suç nedeniyle hayali bir kimsenin kimlik bilgilerini vermesi ya da işlemediği bir suç dolayısıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmada şüpheli veya sanık sıfatıyla ifadesine başvurulurken başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini vermesi durumlarında 268.madde hükmü uygulanmaz, bu durumlarda eylem 2O6.maddeye uyan “resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan” suçunu oluşturur.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçun Manevi Unsuru
Suçun manevi unsurunun oluşabilmesi için, failde genel kastın yanı sıra “işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacı” bulunması gerekir. Bu itibarla, failin böyle bir özel kastla suçu işlediğinin sübutu aranacaktır. Ayrıca olası kast yeterli olmayıp failin bu suçu doğrudan kastla işlemiş olması gerekir.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Ağırlatıcı Nedenler
268.maddede, failin, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılacağı öngörüldüğünden, 267.maddenin 2., 3., 5., 6. ve 7.fıkralarmda belirtilen ağırlatıcı nedenler iftira suçunun bu özel işleniş biçimi hakkında da geçerli olacaktır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Hafifletici Nedenler
İftira suçu açısından etkin pişmanlıkla ilgili 269.madde hükmü bu suçu bakımından da uygulanacaktır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Teşebbüs
Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılmasıyla bu suç tamamlanır. Bu suça teşebbüs ancak icra hareketlerinin tamamlanamaması halinde mümkündür.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu İştirak
Bu suçta iştirakin tüm şekillerinin gerçekleşmesi mümkündür.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu İçtima
İftira suçuna ilişkin hükümlere yapılan yollama nedeniyle, mağdurun bu fiil sebebiyle gözaltına alınması veya tutuklanması durumunda, fail, ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (109.md.) suçuna ilişkin hükümlere göre dolaylı fail olarak sorumlu tutulacaktır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Kovuşturma
Suçun soruşturma ve kovuşturması C.Savcılığınca re’sen yapılır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Görevli Mahkeme
5235 sayılı Kanunun ll.maddesi uyarınca görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Suçun Yaptırımı
268.maddede tanımlanan suçun faili iftira suçuna ilişkin 267.madde hükümlerine göre cezalandırılacaktır.
TCK m 268 Başkasına Ait Kimlik Veya Kimlik Bilgilerinin Kullanılması Suçu Dava Zamanaşımı
Yapılan yollama nedeniyle 267.maddede açıklanan dava zamanaşımı süreleri bu suç açısından da geçerlidir.