Uzlaştırma  görüşmeleri  tanışma,  bilgi  toplama,  çözülmesi  gereken sorunların sınırlandırılması ve daraltılması ve  tarafların  tekliflerinin belirlenmesi aşamalarından sonra başlamaktadır.

Ceza muhakemesinde  uzlaştırmacı  olarak  görevlendirilen  uzlaştırmacıya  soruşturma  dosyasının  içindeki  belgelerden  C.  savcısınca uygun görülenlerin birer örneği verilir. Uzlaştırma bürosu, uzlaştırmacıya soruşturmanın gizliliği  ilkesine uygun davranmakla yükümlü olduğunu hatırlatır (CMK 253/11).

Uzlaştırma muhakemesinde 30 günlük süre bulunmaktadır. Uzlaştırmacı,  dosya  içindeki  belgelerin  birer  örneği  kendisine  verildikten itibaren en geç otuz gün  içinde uzlaştırma  işlemlerini sonuçlandırmalıdır. Uzlaştırma  bürosu  bu  süreyi  en  çok  yirmi  gün  daha  uzatabilir (CMK 253/12).

Uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür. Uzlaştırma müzakerelerine şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar görenin kendisi veya kanunî  temsilcisi ya da vekilinin müzakerelere katılmaktan imtina etmesi halinde, uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır.

Uzlaştırmacı, müzakereler  sırasında  izlenmesi  gereken  yöntemle ilgili  olarak  Cumhuriyet  savcısıyla  görüşebilir;  Cumhuriyet  savcısı, uzlaştırmacıya talimat verebilir.

Uzlaştırma  müzakereleri  GİZLİDİR.  Bu  nedenle,  müzakerelere sadece şüpheli, müdafii, mağdur veya suçtan zarar gören, vekili ile bu kişilerin kanuni temsilcileri katılabilir.

Tarafların  katılmasında  zorunluluk  yoktur  ama,  katılmamanın doğurduğu  hukuki  sonuçlar  vardır:  Sonuçlarına  katılmak  koşuluyla, taraflar katılmayabilirler. Uzlaştırma kurum olarak, belli  sorunun  çözülmesi  için  tarafların bir araya gelerek konuşmaları ve müzakere etmeleri  niteliğini  taşıdığı  için,  uzlaştırmacının  karşısında  konuşacağı bir kişinin bulunması gerekir. Bu kişilerin şüpheli  ile mağdur olması, ideal  olanıdır. Ancak,  uzlaştırma müzakeresine  bizzat  katılmak  istemeyen  taraf,  temsilcisini  gönderebilirse  de,  görüşmelere  katılmak YARARLIDIR.

Taraflardan biri müzakereye bizzat katılmaz veya kendisini orada temsil ettirmezse, uzlaştırmayı kabul etmemiş sayılır (CMK 253/13).

Şüpheli  için  müdafii  gelebilir:  şüpheli  görüşmeye  gelmek  istemezse müdafiini gönderilebilir.

Bu aşamada, gönderilen kişinin vekil, yani özel yetkiyle donatılmış  vekaletnameli bir  avukat  olması gerekmez. CMK 253/13 madde hükmüne  göre,  “uzlaştırma müzakerelerine,  şüpheli, mağdur,  suçtan zarar  gören,  kanuni  temsilci, müdafii  ve  vekil  katılabilir». CMK‟nın tanımlar başlıklı 2‟nci maddesinde müdafiyi, şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukat olarak tanımladığına göre, uzlaştırmanın da ceza muhakemesi süreci içindeki bir kurum ve özellikle  de  savunmaya  yönelik  bir  düzenleme  olduğundan, müdafiin  de bu yetkiyi taşıdığı konusunda kuşku yoktur.

Mağdur  veya  suçtan  zarar  gören  için  vekili  gelebilir: Aynı  şey, suçtan  zarar  gören  veya mağdur  için  de  geçerlidir. Bunlar  da  vekil gönderebilirler. Kanuni temsilci de uzlaştırma görüşmelerine katılabilir.

Eğer  bu  süjeler  gelmez  ve  temsil  de  edilmezlerse,  uzlaştırmayı kabul etmemiş sayılırlar ve uzlaştırma süreci sona erer (CMK 253/13); ancak,  iddianamenin düzenlenmesine kadar haricen uzlaştırma mümkündür (CMK 253/16).

Uzlaştırmada yapılan bütün açıklamalar ne mevcut soruşturmada, ne de başka bir ceza soruşturma veya kovuşturmasında, hatta disiplin soruşturmasında kanıt olarak kullanılamaz: CMK 253/20, “Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar, herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz”, hükmünü getirmektedir.

Bu  düzenleme,  uzlaştırmanın  en  tartışılabilir  koşuludur.  C. Savcısı veya Hâkimin önünde suçu kabul edip, uzlaştırma görüşmelerinin olumsuz geçmesi halinde kararı verecek hâkimin bu kabulden etkileneceği akla gelebilir. En azından sanığın bu şekilde düşüneceği akla  gelebilir. Bu  sakıncanın  önlenebilmesi  için,  gizlilik  yükümlülüğünün dikkatli bir biçimde yerine getirilmesi gerekmektedir.

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...