Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası

İlgili Yasa 1163 SAYILI KOOPERATİFLER YASASI

Ortaklık Sıfatının Kazanılması ve Kaybedilmesi

  1. A) ORTAKLIĞA GİRME ŞARTLARI VE EK ÖDEMELER
  2. YÜKÜMLERİNİN AÇIKLANMASI

MADDE 8- Kooperatif ortaklığına girmek için özel kişilerin medeni hakları kullanma yeterliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak,isteyen özel kişiler, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiğini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığının dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, ancak istekli tarafından bu yükümlerin, açıkça kabulü yazılı olarak belirtildiği takdirde değer taşır.

TÜZEL KİŞİLERİN ORTAKLIĞI

MADDE 9 – Özel İdareler, belediyeler, köyler gibi kamu tüzel kişileri ile cemiyetler ve dernekler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kooperatifler, amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olur, önderlik eder ve ortak olabilirler.

ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ

ORTAKLIKTAN ÇIKMA SERBESTİSİ TAZMİNAT

MADDE 10- Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak İsteyen ortağın, muhik bir tazminat ödemesine dair hüküm ana sözleşmeye konulabilir.

ORTAKLIKTAN ÇIKMANIN SINIRLANDIRILMASI

MADDE 11- Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, ana sözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir.

Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda Ana sözleşmeye hüküm konulabilir.

Bir ortağın hiç bir suretle kooperetiften çıkamayacağına dair bağlamalar hükümsüzdür.

BİLDİRME SÜRESİ VE ÇIKMA ZAMANI

MADDE 12 – Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Ana sözleşmede kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir.

ORTAKLIKTAN ÇIKMAYI KABULDEN KAÇINMA

MADDE 13- Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir, bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.

ORTAĞIN ÖLÜMÜ VE ORTAKLIĞIN DEVRİ

MADDE 14- Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.

Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.

Ortaklık devredilebilir. Ancak bu hususta ana sözleşmeye kısıtlayıcı hükümler konulabilir.

GÖREV VEYA HİZMETİN BİTMESİ, TAŞINMAZ MAL VEYA İŞLETME KARŞILIĞI ORTAKLIK

MADDE 15- Ortaklık sıfatı bir görev veya hizmetin yerine getirilmesine bağlı ise, bu görev veya hizmetin sona ermesi ile ortaklık sıfatı kalkar. Bu halde anasözleşmeye hüküm konulmak suretiyle ortaklığın devamı sağlanabilir.

Ortaklık sıfatının kazanılması, anasözleşme ile taşınmaz malın mülkiyetine bağlı hakların kullanılmasına veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlanabilir. Bu gibi hallerde taşınmaz malın mülkiyetinin veya işletmenin üçüncü şahıslara devri veya temliki ile ortaklık sıfatının bir hak olarak yeni malike veya işletmeyi alana geçebileceğini ana sözleşme hüküm altına alabilir. Taşınmaz mala ait bu şekil iktisabın üçüncü şahıslara karşı muteber olması tapu siciline bu yoldan meşruhat verilmesine bağlıdır.

  1. C) ORTAKLIKTAN ÇIKARLILMA ESASLARI VE İTİRAZ

MADDE 16- Anasözleşme, kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebebleri tayin edebilir. Bunların dışındaki haklı sebeblerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.

Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.

Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçireleceğl gibi ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir.

Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise, ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarılma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.

 Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Açıklama

Kooperatif üyeliği,

  1. Ortağın kendi isteği ile;
  2. Ana sözleşmede, çıkarılmayı gerektiren nedenlerin oluşması ile genel kurul veya yönetim kurulu kararı ile sona erer. Aynca, üyenin ölümü ile de üyelik nihayet Bundan başka, üyeliğin devri ile de son bulur.

İsteğe bağlı son bulma; ortağın üyelikten ayrılması, üyelik hakkını devretmesi.

İstek dışı üyeliğin son bulması da; üyenin ölmesi görevi ve hizmetinin son bulması ve üyeliğine; kooperatif genel kurulunca veya yetkili kıldığı yönetim kurulunca son verilmiş olması yani üyelikten çıkanlması ile hüküm ifade eder.

  1. Ortağın kendi isteği ile üyelikten ayrılmasını kooperatifler yasası lO.ncu maddesinde açıklamıştır.
  2. Görev ve hizmeti biten ortak da üyelikten ayrılmış olur.
  3. Ortağın ölümü ile de üyelik son bulur.

Ortaklıktan çıkış, ancak bir hesap yılı sonu için en az 6 ay önceden haber verilerek yapılacaktır. Ancak Yönetim Kurulu, ana sözleşmeye uygun olacak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın üyelikten çıkışını kabul etmezse, ortak üyelikten çıkma isteğini noter aracılığı ile kooperatif Yönetim Kurulu Başkanlığına bildirecektir. Bildirimin Yönetim Kuralu Başkanlığına tebliğ edildiği günden itibaren üyelik son bulacaktır. Üyelik, Görev veya hizmetin yerine getirilmesine bağlı bulunduğu takdirde, görev ve hizmetin sona ermesi ile ortaklık sıfatı kalkacaktır.

Ortaklık (üyelik) sıfatının kazanılması, Ana sözleşme ile bir taşınmaz malın mülkiyetine bağlı hakların kullanılmasina veya teşebbüsün işletilmesine bağlanmışsa, taşınmazın veya işletmenin 3.ncü kişilere devri ile de üyelik kalkacak devralana geçecektir.

Biz Kooperatif (üyeliğinin; ortaklığının kendiliğinden sona ermesini değil, ortaklıktan çıkarılmaya karşı itiraz davasını inceleyeceğiz. Ortaklıktan çıkarılmaya itiraz; Yasanın lö.ncı maddesinde açıklanmıştır. Kooperatif Anasözleşmesi ortaklıktan çıkarılmayı gerekli kılan nedenleri belirler. Belirlenen çıkarılma nedenlerinin dışında haklı nedenlerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.

Ortaklıklan çıkarılmaya Yönetim Kurulunun teklifiyle Genel Kurulca Karar verilir. Bu hususta Yönetim Kuruluna da anasözleşme ile yetki verilebilir. Bu halde, Ortaklıktan çıkarma Yönetim Kurulu Kararına bağlıdır.

Çıkarılma kararı, gerekçeleriyle tutanak biçiminde alınır, ayrıca ortaklık defterine de yazılır. Kararın alındığı günden itibaren 10 gün içinde çıkarılan ortağa tebliğ olunmak üzere Notere verilir, noterlikçe bu ortağa tebliğ olunur. Tebliğ gününden itibaren (3) ay içinde çıkarılan ortak itirazı davası açabilir.

Burada yasa çıkarılan ortağa iki hak tanımıştır.

Birincisi: Tebliğ olunan çıkarılma kararı Yönetim Kurulunca verilmişse, (3) ay içinde Genel Kurula itiraz edilmesi halidir. Genel Kurula itiraz edildiği takdirde, ayrıca mahkemeye itiraz davası açılamaz. Ancak, itiraz üzerine genel Kurulda verilen Karar çıkarılan ortağın aleyhinde ise yani itirazı reddolunmuş bulunursa, bu kararın iptali için yine malıkemeye dava açılabilecektir. İtiraz Genel Kurulun ilk toplantısında görüşülmek üzere, noter aracılığı ile Yönetim Kuruluna tebliğ edilecek yazı ile yapılır.

İkincisi: Yönetim Kurulunun çıkarma kararma, kararın tebliğinden itibaren (3) ay içinde doğrudan doğruya malıkemeye itiraz olunarak kararın kaldırılması istenmesi halidir. Bu takdirde, ayrıca Genel Kurula itiraz edilemez.

Üç aylık süre içinde çıkarılma kararma itiraz edilmediği, takdirde, ortaklıktan çıkarılma kararı kesinleşir. Ortağin artık yapacak işi, kalmamıştır.

Genel Kurul; ortağın çıkarılmasına karar vermişse bu takdirde, itiraz davası mahkemeye (3) ay içinde açılması gerekecektir.

Görevli mahkeme Asliye (Ticaret) Hukuk Mahkemesidir. Ancak her Adli kazada Ticaret Mahkemesi Kurulmamıştır. Asliye Hukuk Mahkemeleri Ticaret mahkemesi sıfatiyle davaya bakacaktır. Kooperatifin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Dava basit yargılama usulüne tabidir. Her türlü delille ispatlanabilir.

 Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Görevli Mahkeme

Asliye (Ticaret) Hukuk Mahkemesi’dir. (Asliye Hukuk Mahkemesi Ticaret Mahkemesi sıfatiyle davaya bakacaktır).

Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Yetkili Mahkeme

Kooperatifin bulunduğu yer mahkemesi’dir.

Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Davacı

Ortaklıktan çıkarılan Kooperatif Ortağı (üyesi).

Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Davalı

Ortaklıktan çıkarma karan veren kooperstif (Yönetim Kurulu Başkanlığı) Temsile yetkili organ.

Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Dava Açma Koşulları

  1. Ortaklıktan çıkarılma nedeni olmamalı.
  2. Ortaklıktan çıkarılma kararı gerekçel’i olmamalı,
  3. Çıkarılma kararının tebliğinden itibaren 3 ay içinde dava açılmalı.
  4. Kooperatif Yönetim Kurulunun çıkarma kararma, genel Kurulda itiraz edilmemeli (itiraz edildiği takdirde dava açılamaz).
  5. Kooperatif Genel Kurula itiraz edildiği takdirde, genel kurul itirazı reddetmeli ve açılan davadan genel Kurul Kararının iptali istenilmeli,

Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Gözönünde Tutulacak Hususlar

  1. Ortaklıktan çıkarılma kararı getirtilecektir.
  2. Ortaklıktan çıkarılma kararı Kooperatif Yönetim Kurulunca alınmışsa, davacmm Kooperatif genel kuruluna itiraz etmiş olmalıdır. Her itiraz davası, hem de Genel Kurula itiraz dinlenemez.
  3. Kooperatif Yönetim Kurulunun çıkarma kararma genel Kurula itiraz olunmuşsa, Genel Kurul Kararı getirtilecek, Genel Kunıl’ca itiraz reddolunmuşsa, dava dinlenecek, itiraz kabul edilmişse, dava konusu kalmayacağından dava reddolunacaktır.
  4. Mahkemece; ortaklıktan çıkarılma nedenleri araştırılacaktır.
  5. Kooperatif ana sözleşmesi de getirtilecek Ana sözleşmede çıkarılma nedenleri
  6. Ortaklıktan çıkarılma nedeni Ana sözleşmede açıklanmış ve ona göre çıkarılma gerçekleşmişse dava yerinde bulunmayacaktır.
  7. Ortaklıktan çıkarılma nedenleri çok değişiktir.

(Örneğin: Ortağın zimmetine para geçirmesi, Genel Kurulda hizipçilik, ayrıcalık yapması, vs. gibi).

  1. Mahkemece göz önünde tutulacak en önemli husus; davanın (3) aylık süre içinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi olacaktır. Dava süresinde açılmamışsa red olunacaktır. Zira (3) aylık süre hak düşürücü süredir.
  2. Mahkemece, açılan davanın ortaklıktan çıkarılma kararına itiraz davası mı? yoksa genel Kurul kararlarının iptali davası mı olduğnun da tespiti gerekecek, davanın çözümü ona göre yapılacaktır. Zira; ortaklığın tespiti ve ortak ile kooperatif arasındaki ilişkiler iç ilişki sayılacağından dava dinlenemeyecektir.

10.Kooperatif genel kuruluna itiraz edilmişse, mahkemeye itiraz davası açılmayacaktır. Genel Kurulun vereceği karar çıkarılan ortak bekleyecektir. Genel Kurul Kararı beklenmeden açılan dava dinlenmeyecektir.

11 .Kooperatif Genel Kurulu Kararı, davacı ortağın itirazını red yolunda ise, bu kararın iptali için mahkemeye başvuru yapilacaktır.

12.Kooperatif Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri davalı olarak gösterilmişse. Kooperatifin de davalı gösterilemeyeceği 23.10.1979 gün ve 3860/4916 sayılı 11 .Hukuk Dairesi kararında içtihat edilmiştir.

13.Dava her türlü delille ispatlanabilir.

14.Mahkemece dava kabul edildiği takdirde itiraz edilen karar kaldırılır, Genel Kurul Kararma itiraz edilmişse o karamı da iptali yoluna gidilir.

15.Dava kabul edildiği takdirde davacının ortaklığı devam edecektir.

16.Kazanan taraf lehine Mahkemece, maktu harç ve avukatlık ücreti takdir olunacaktır.

 Kooperatif Ortaklığından Çıkarılma Kararına İtiraz Davası Dava Açma Süresi

Çıkarılma kararının tebliği gününden itibaren 3 ay içinde itiraz ve iptal davaları açılmalıdır. Süre geçirildikten sonra açılan dava dinlenemez. Zira bu süre hak ; “süren süredir

CategoryMakale
Yorum Yazın:

*

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Call Now Button
WhatsApp chat