Kira Sözleşmesinin Esaslı Unsurları Nelerdir?

Çekten Cayma Talep Dilekçesi

Kira Sözleşmesinin Esaslı Unsurları Nelerdir?

Kira sözleşmesinin tanımından hareket edecek olursak, kira söz­leşmesinin unsurlarının; anlaşma, kiraya konu olan mal ve kira bedeli olduğu söylenebilecektir.

Anlaşma

Kira rızaî bir akittir. Tarafların, kira konusunun, kullanılmasının bir bedel karşılığında devri hususunda anlaşması, akdin tamamlanması için yeterlidir. Kira konusu olan şeyin teslimi, aktin oluşması için şart değil­dir. Kira akdi kural olarak bir sıhhat şekline tabi tutulmamıştır. Zımnî olarak da yapılabilir.

Kira ilişkisinin karşılıklı anlaşma ile feshedildiğine ilişkin itirazını, borçlu kiracı, yazılı bir belge ile kanıtlayamadığı sürece, kira parasından sorumlu olup, bu durum yargılamayı gerektiren bir durum da olmadığın­dan icra mahkemesi görevlidir.

Kiraya Konu Mal

Kira sözleşmesinin konusunu, taşınır ve taşınmaz mallar ile haklar oluşturur. Kira akdinin geçerli olarak oluşması için, kiralanan şeyin mutlaka kiralayana ait olması gerekmez. Bu, kira akdinin sadece borç doğurucu bir akit olmasının sonucudur. Kiracı şeyi, alt kiraya verebileceği, yahut başkasına ait şeyler üzerinde idare veya intifa hakkı sahibi olan kimse, bunları kiralayabileceği gibi, başkasının şeyi üzerinde böyle bir hakkı olmayan kimse de, malikin rızası olmaksızın, o şeyi kiraya vermek için bir akit yapabilir. Başkasının malını kiraya veren, o malı teslim ede­mezse veya teslim edip de, şey sahibi tarafından geri alınırsa, akit gere­ğince kiracıya karşı sorumlu olur.

TMK’nun 762. maddesinde ifade edildiği üzere, taşınır mallar, ni­telikleri itibarıyla bir yerden başka bir yere taşınabilen maddi şeyler ile, edinmeye elverişli olan ve taşınmaz mülkiyetinin kapsamına girmeyen doğal güçlerdir. Bir makinanın kiralanması, taşınır mal kirasına örnek teşkil eder. Taşınmaz mallar ise, MK’nun 704. maddesi hükmüne göre, taşınmaz mülkiyetinin konusunu arazi, tapu kütüğünde aynı sayfaya kay­dedilen bağımsız ve sürekli haklar ve kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı ba­ğımsız bölümler oluşturur. Ticari işletme hakkının kiralanması, ihtira haklarının işletilmesinin devri, avlanma hakkının devri gibi kiralamalar, hak kirasına örnek teşkil ederler.

Kısaca, kira sözleşmesinin konusunu, taşınır veya taşınmaz mallar, haklar, bir sınai veya ticari işletme oluşturabilir.

Kira Bedeli

Adi kira ve hasılat kirası, ivazlı karşılıklı borç yükleyen akitlerdir. Bu akitlerde, kullanma bir bedel karşılığında terk edilir. Bu ivaz unsuru, kirayı ariyet ve karz dan ayırır. Kira bedeli, genellikle bir miktar paradan ibarettir. Misli eşyada olabilir. Hasılat kirasında ise, kira bedelini semere veya hasılatın bir miktarı bir payı teşkil edebilir. Bu halde, iştirakli kira­dan bahsedilecektir. Bunlara örnek yarıcılık ortakçılık, marabacılık veri­lebilir (BK. md 270 f.2). Tarafların bu sözleşmelerde alacakları oranlar ise, yerel adetlere göre değişebilir. Taraflar, kira bedelinin bir hizmet şeklinde ödenmesini kararlaştırmışlarsa, bir karma akit var demektir. Bazen de bir müstahdeme, veya işçiye iş akdi dolayısıyla verilen ücretin bir kısmının karşılığını, ona bir konut tahsis edilmesi şeklinde ödenebilir.

Bu taktirde, hizmet akdi sona erdiği taktirde kira akdi de sona erer.

Kira parası, kural olarak, kiralananın kullanımı karşılığıdır. Kiracı­nın kira sözleşmesinde, bunun dışında kapıcı, su, elektrik, havagazı para­sı, asansör, yönetim gideri, temizlik ve aydınlatma resmi vb. giderleri üstlenmiş olduğu hallerde, bu gibi masrafları Ödememiş olması, kiraya verene İİK’nun 269 vd. maddelerine göre, takip yapabilme olanağı ver­mez. Bu paraların ödenmemesine rağmen temerrüt söz konusu olamaya­cağından akün feshi ve tahliye yoluna gidilemez. Sözleşmede kiracının üstlendiği bu  gibi masrafların, kira bedeli kavramına dahil değildir. Ödenmemesi temerrüde ve tahliyeye sebep olmayacaktır  .

Buna karşılık, kiracı tarafından ödenmesi kararlaştırılan ve miktarı belli edilmiş yakıt parası, geçmiş yıllara ait olan ödenmemiş kira borcu, 6570 sayılı yasanın 5.maddesine göre; Bakanlar Kurulunca kabul edilen kalorifer yakıt zammı kira bedelinden sayılır.

Kira parası, Borçlar Kanunun 73. maddesi 1. bendi uyarınca, götü­rülecek borçlardandır. Bu yüzden kiracının kira parasını, ancak kiraya verenin ikametgahında ödemeli göndermesi halinde, kira borcunu yerine getirdiği kabul edilir.

Borçlar Kanununun çizdiği sınırlar içinde kalmak şartıyla, taraflar kira parasının miktarını belirlemekte tamamen serbesttirler. Hatta kira parasının belirlenebilir olması da, sözleşmenin kurulması için yeterlidir.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat