İfade veya sorguda yasak usuller nelerdir? Yasak usullerden birisinin mevcut olması durumunda ifadenin akıbeti ne olur?

Fazla çalışmaya ilişkin yasal düzenlemeler

İfade veya sorguda yasak usuller nelerdir? Yasak usullerden birisinin mevcut olması durumunda ifadenin akıbeti ne olur?

Anayasa’nın 38/5. Maddesinde “ hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz” hükmüne yer verilmiştir. Şüpheli ve sanık beyanda bulunurken özgür olmalıdır. Sanık veya şüphelinin özgür iradesini engelleyen yasak yöntemler ile elde edilmiş ifadeler rızayla verilmiş olsa dahi delil olarak nitelendirilemez, kovuşturma devresinde okunmaz. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 148 hükmünde, yasak yöntemler kapsamında bedensel veya ruhsal müdahaleler ile yasaya aykırı bir yarar vaadi gösterilmiştir. Kanuna göre, kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz.

Yasak yöntemleri pratikte, savcı veya kolluk kuvvetleri uygulamaktadır. Yargı makamlarının bu yöntemleri kullandığını kabul etmek bu makamların hukuki konumuyla zaten bağdaşmayacaktır. Yasak ifade yöntemleri bilirkişi için de geçerli olacaktır. Zira, bilirkişi, incelemesini yaparken şüpheli veya sanık ile doğrudan doğruya ilişki kurmaktadır. Bunun yanında yasak ifade yöntemleri resmi sıfatı bulunmayan, ancak suçu açıklamaya çalışan kişiler için uygulama alanı bulmayacaktır.

Yasak sorgu yöntemlerinin neler olduğu kanunda sayılmıştır. Sorgu sırasında, kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir ve tehditte bulunma ve iradeyi bozan diğer müdahalelerde bulunma gibi hareketler sorguda kullanılan yasak yöntemlerdir.

Yasak usullerle elde edilmiş olan ifadeler, hiçbir şekilde duruşmada okunamaz, bu ifadeye tanıklık eden kişiler de tanık olarak dinlenemez. Yasak usullerle elde edilmiş olan ifadeleri rızayla verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez. Şüphelinin bu yasak yönteme rıza göstermiş olması bu sonucu değiştirmeyecektir. İşkence ve kötü muamele sonucunda elde edilmiş olan ikrarın kovuşturma evresinde tekrarlanması halinde dahi delil olarak kullanılmaması veya bu ikrarın önceki kötü muamelenin etkisiyle yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekir.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat