TÜRK MEDENİ YASASI MADDE 995.- İyi niyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılı­ğında tazminat ödemek zorundadır.

İyi niyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazmin edilmesini isteyebilir.

iyi niyetli olmayan zilyet, şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece an­cak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olur.

MADDE 996.- Kazandırıcı zamanaşımından yararlanma hakkına sahip olan zilyet, zilyetliği kendisine devreden aynı yetkiye sahip idiyse onun zilyetlik süresini kendi süresine ekleyebilir.

Açıklama

İyi niyetli olmayan zilyet; geri vermekle yükümlü olduğu şeyi (örneğin; ta­şınır, taşınmazı) haksız olarak (alıkoymuş) elinde tutmuş olması nedeniyle;

  1. Hak sahibine verdiği zararlar ile,
  2. Elde ettiği ürünler ile,
  3. Elde etmeyi ihmal ettiği ürünler,

karşılığında tazminat ödemekle yükümlüdür. Kötü niyetli zilyet, yaptığı harcamalardan ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazminini isteyebile­cektir. Ancak; kötü niyetli zilyet, elinde tuttuğu şeyi kime geri vereceğini iade edeceğini bilmiyorsa, ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu tutulacaktır.

Açıkladığımız bu tazminatlar, uygulamada ecrimisil olarak belirtilmekte ve davaların bir kısmını kapsamaktadır.

Görevli Mahkeme

Dava değerine göre tayin edilir. Dava elatmanm önlenmesi (meni müda­hale)  veya  tapu  iptali  davası  ile birlikte açılmışsa,  taşınmazın  değeri  ile ecrimisilin toplamı 5.910 YTL’den fazla ise, Asliye Hukuk Mahkemesi, 5.910 YTL veya daha az ise Sulh Hukuk Mahkemesi veya; İstenilen ecrimisil 5.910 YTL’den fazla ise Asliye Hukuk Mahkemesi 5.910 YTL veya daha azsa Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olacaktır.

Yetkili Mahkeme

  1. Ecrimisile konu taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi, veya
  2. Davalının konutunun bulunduğu yer mahkemesi, yetkili mahkemedir.

Davacı

Taşınmazı haksız olarak işgal edilen ve müdahale edilip kullanılan kişi veya kişiler,

Davalı

Taşınmazı haksız olarak kullanan veya kullananlar, yani müdahale edip kullanarak yarar sağlayanlar.

Dava Açma Koşulları
  1. Taşınmaza davacının izni olmadan, haksız olarak davalı tarafından, el konulup kullanılmış olmalı,
  2. Davalı, bu kullanmasında kötü niyetli bulunmalıdır.
Göz Önünde Tutulacak Hususlar
  1. Davacının taşınmazla ilgisi saptanacaktır. Sunacağı tapu kaydı, vergi kaydı incelenir. Zilyetlik iddiasını ispatlaması istenir.
  2. Davalının, davacının taşınmazını, hiçbir neden yokken ve taşınmazla il­gisi bulunmazken, haksız olarak tecavüz ve işgal edip etmediği, kötü niyetli olup olmadığı araştırılacaktır.
  3. Davalı işgal etmese idi, davacının taşınmazdan temin edeceği yarar, ye­rinde bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılarak tespit edilecektir. Bu yararın ne kadar olduğu bilirkişilerce tayin ve takdir edilir. Ecrimisil tayininde emsal taşınmazlar göz önünde bulundurulacaktır.
  4. Ecrimisil, tapu iptali ve meni müdahale ile birlikte işlenmişse, önce tapu iptali ve men’i müdahale hususları incelenerek, davacının taşınmaza malik ol­duğu anlaşılırsa, yine keşifte bilirkişilerce tayin ve takdir edilen ecrimisilin, da­valının tapusunun iptali ve müdahalesinin meni ile birlikle, alınması yoluna gi­
  5. Taşınmazlarda paydaş olanlar, kural olarak intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler.
  6. Bağ, bahçe gibi doğal ürün veren ya da başkalarına kiralanmak suretiyle hukuksal semere elde edilen taşınmazlarda ayrıcalıklı (istisnai) olarak intifadan men koşulu aranmaz. Bu durumda ecrimisil davası açılabilir.
  7. Taşınmaz 10 yıl haksız olarak davalı tarafından işgal edilse ve davacı da 10 yıllık ecrimisil istese bile, ancak 5 yıllığın davalıdan alınması gerekecektir. Zira bu tür davalar (5) yıllık zamanaşımına bağlıdır.
  8. Taşınmaz davacıdan haricen, davalı tarafından satın alınmış ve zilyetliği de devralınmış ise, davacı, ecrimisil işleyemeyecektir.
Zamanaşımı

Bu tür davalar beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. (B. Yasası 126).

  1. Hudutlarında yol, dağ ve hazine arazisi bulunduğunda hazine temsilcisi ile, taşınmaz Belediye hudutları içinde ise Belediye Başkanı veya temsilcisi çağ­rılarak diyeceği sorulur.
  2. Keşif yerinde huduttaşlar dinlenip, yüzölçümü düzeltilmesi istenilen ta­şınmazın komşu taşınmazlara bir el atması bulunup bulunmadığı sorulur. Keşif tutanağına geçirilir.
  3. Tapu kaydındaki isim düzeltilmesi davalarında keşif yapılmasına gerek Nüfus kaydı getirtilir. Tanık dinlenir, tapu kaydı incelenir (Örneğin: Ta­puda davacının soyadı yanlış yazılmış olabilir. Düzeltilmesi için, nüfus kaydı getirtilir, tanık dinlenir).
  4. İskan Yasasına göre tesis edilmiş tapu kayıtlarının düzeltilmesi idari mercilere aittir. Yani tapu kaydının tesisine dair iskan tahsis kararı idari merci­lerce düzeltilecektir. Bu düzeltme yapıldıktan sonra, yine yüzölçümü düzeltme­leri mahkemece yapılacaktır.
Tapu Sicil Muhafız veya Memurlarınca Açılacak Davalar

Tapu sicil muhafızları veya memurları, tapu kayıtlanndaki müstenidat ev­rakına uygun olmayan basit hataları, tapu sahiplerinin izinleriyle düzeltebilirler. Evrakına uygun olmayan basit hatalar tapu sahiplerinin izinleri olmadığı veya tapu kaydındaki hatalar önemli bulunduğu takdirde, mahkemeye başvurabilirler:

Görevli mahkeme, yine değere göre belirlenecektir.

Dava Türleri
  1. Tapu kaydı ad düzeltilmesi davaları,
  2. Tapu kaydı soyadı düzeltilmesi davaları,
  3. Tapu kaydı yüzölçümü düzeltilmesi davaları,
  4. Tapu kaydı mevki ve hudut düzeltilmesi davaları, olmak üzere, muhtelif türde tapu kaydı düzeltilmesi davaları bulunmaktadır.
Açılacak Davalarda Yapılacak işlemler

Hakim, davanın niteliğine göre gerekli incelemeyi yapacaktır (Örneğin: Yüzölçümü düzeltilmesi isteniyorsa, tapu taşınmaza uygulanacak, huduttaşlar dinlenecektir. Taşınmazın komşu taşınmazlara tecavüzü olmadığı, hudutlarının sabit bulunduğu tespit edilecektir. Taşınmaz tapu fen memuruna, yoksa serbest olarak çalışan fen memurlarına ölçtürülecek, krokisi tanzim ettirilecek, tapu isim düzeltilmesinde nüfus kaydı getirtilecek, tanık dinlenecektir. Mevki ve hudut dü­zeltilmesi davasında da keşif yapılıp tapu taşınmaza uygulanacak, hudutlar ve mevki üzerinde bilirkişi ve tanıkların beyanları alınacaktır).

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...