4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 40 – Cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini iste­yebilir. Ancak, iznin verilebilmesi için, istem sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması; ayrıca transseksüel yapıda olup, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısın­dan zorunluluğunu ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmî sağlık kurulu raporuyla belgelemesi şarttır.

Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbî yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması hâlinde, mah­kemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir.

Açıklamalar

Cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cin­siyet değişikliğine izin verilmesini isteyebilir. Ancak, iznin verilebilmesi için, istem sahibi­nin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması; ayrıca transseksüel yapıda olup, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğunu ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmî sağlık kurulu raporuyla belgelemesi şarttır.

Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbî yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması hâlinde, mah­kemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir.

Davada nüfus idaresi taraf gösterilecektir. Kamu hukukunu ilgilendiren hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından da dava açılabilecektir.

Mahkemece gerekli inceleme yapılacak, davacı tam teşekküllü bir hastane sağlık ku­ruluna sevk edilerek cinsiyetinin tespiti yaptırılacaktır.

Erkek olduğu halde yanlışlıkla nüfusa kadın, kadın olduğu halde yanlışlıkla nüfusa erkek olarak yazılan kişilerde, bu yanlışlığın düzeltilmesi için dava açabileceklerdir.

Dava, sağlık kurulu raporu, tanık beyanları, cinsiyetinin düzeltilmesi istenen kişinin mahkemedeki görünüşü ve sair delillerle ispat edilebilecektir.

Cinsiyet değişikliği davalarında basit muhakeme usulü uygulanır.

Görevli Mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesi

Yetkili Mahkeme

l-Davacının yerleşim yeri mahkemesi

2-Davacının nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesi

Davacı

l-Zorunlu operasyon sonucu cinsiyetinin düzeltilmesini isteyen kimse (reşit)

2-Cinsiyeti nüfusa yanlış yazılan kişi

3-Cinsiyeti nüfusa yanlış yazılan kişi reşit değilse velisi veya vasisi yani yasal temsilcisi

4-Kamu hukukunu ilgilendiren hallerde Cumhuriyet savcısı

Davalı

Yerleşim yeri veya nüfusa kayıtlı olunan yer nüfus müdürlüğü

Konu İle İlgili Dikkat Edilecek Hususlar

l-Bu tür davalar basit yargılama usulüne tabidir. Adli tatilde görülür.

2-Nüfus aile tablosu ve nüfusa tescili esas alınan doğum tutanağı getirtilecektir.

3-Bu tür davalar nüfus idaresi temsilcisinin yüzüne karşı, Cumhuriyet savcısının hu­zuru ile görülecektir.

4-Bu tür davalar, sağlık kurulu raporu, tanık beyanları, cinsiyetinin düzeltilmesi iste­nen kişinin mahkemedeki görünüşü ve sair delillerle ispat edilebilecektir.

5-Cinsiyet değiştirmek isteyen kişinin bu değişikliğe gitmeden önce bizzat mahke­meye başvurması zorunludur.

6-Cinsiyet değiştirmek isteyen kişinin 18 yaşını doldurmuş olması gerekir.

7-Cinsiyet değiştirmek isteyen kişinin, transseksüel yapıda olması, ruh sağlığı açı­sından cinsiyet değişikliğinin zorunlu bulunması ve kişinin üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun olmalıdır. Bu koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği için de uzmanlardan oluşan bir resmi sağlık kurulu raporu alınması suretiyle tespit edilecektir.

8-Kamu hukukunu ilgilendiren hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından da dava açı­labilecektir.

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.metinpolat.av.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...