Bordroda Düşük Ücret Gösteren İşverene Ne Gibi Yaptırımlar Var?

Sözleşme Cezası Nedir?

Bordroda Düşük Ücret Gösteren İşverene Ne Gibi Yaptırımlar Var?

SGK Başkanı bir basın toplantısında 2013 yılında ücretlerle ilgili yeni bir dönem kışladığını vurguladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yüksek ücret ödediği halde maaşları asgari ücretten göstererek, hem çalışanlarını, hem de devleti zarara uğratan işverenleri yeni yılda yoğun denetimlerle ortaya çıkarıp, her işçi kaç lira maaş alı­yorsa, bordrosunda gösterileceğini sağlayacaklarını açıkladı.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bir basın toplantısında; ‘”Özel sektörde çalışanların yüzde 45’i asgari ücretten sigortalı gösteriliyor. Bu kabul edilemez” sözleri ile Gelir İdaresinin Kayıt dışı ile mücadele Eylem planını işleme koyduğunu gözlemliyoruz. Gelir i İdaresinin 2011 yılı Faaliyet Raporu’na göre, Türkiye’de 5 milyon 129 bin 623 asgari ücretli var. SGK istatistiklerine göre ise, 2012 yılı Nisan ayı itibarıyla sigortalı çalışan sayısı 11 milyon 257 bin. Bu analizden de anlaşılacağı gibi sigortalıların yüzde 50’si asgari ücretli.

  Eylem planı gereği gelir idaresince şirketlere:

Kaç işçi çalıştırıyorsunuz?

Ne kadar ücret alıyorlar?

Bordrolarını ve banka dökümlerini içeren belgeleri hemen gönderin!

çağrısı yapılıyor. Belgelerin toplanmasının ardından da çalışanlara yapılan ödemeler ve bordrolar karşılaştırılacak, çalışanların asgari ücretten sigortalı gösterilmesinin önüne geçilmeye çalışılacaktır.

Vergi Usul Kanunumuzu Açısından:

İşverenin düşük ücretle düzenlediği ücret bordrosu naylon fatura gibi işlem görmek­tedir, şöyle ki; 22 Ocak 2008 tarihinde Meclis’te kabul edilen ve Resmi Gazete’ de yayınlanan 5728 sayılı Yasa ile Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi değiştirildi.

Değişen Düzenlemeye Göre:

Muhteviyatı (kapsamı) itibariyle, yanıltıcı belge düzenleme sayılan, gerçeğe aykırı bordrolar nedeniyle, işveren hakkında (Anonim şirketlerde yönetim kurulu hakkın da) 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek (VUK Md. 359/a-2). Ayrıca, bununla da yetinilmeyecek, ücretin vergisi de, üç kat ceza ve gecikme faizi ile birlikte istenecektir. Tabi sigorta primi de cezalı olarak istenilecektir.

Bu maddeye göre muhteviyat itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi kaçakçılık sa­yılıyor. Ücret bordrosu da bir belgedir, çalışanı asgari ücretli gösterip, daha fazla maaş ödeyen bir işveren yanıltıcı belge düzenlemiş gibi cezalandırılacaktır.

4857 Sayılı İş Kanunumuzu Açısından:

İş Kanunumuzun 24-11 e bendi “İşveren tarafından işçinin ücreti kamın hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,” diyerek, iş­çiye haklı nedenle derhal fesih hakkı tanımaktadır. 24. maddesinin e fıkrası da işçinin bu nedenle işten derhal ayrılmasına ve birikmiş kıdem tazminatını da talep etmesine olanak sağlar.

Yargı Kararlarımız Açısından:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi. E.8001-K.12296 no.lu kararında;

“İşçinin çalıştığı süreye ait sigorta primleri tamamen ödenmemiş veya gerçek ücretine göre noksan ödenmiş ise, davacı işi kabul etmemekte ve iş akdini feshetmekte haklı olur. Böyle olunca da ihbar tazminatı alamaz ise, kıdem tazminatına hak kazanır” demiştir. Görüleceği üzere, yüksek yargı da konuyla ilgili işçinin lehinde karar vermiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2007/1414 no.lu kararında;

“işçinin ücretinin sunulan belgelerden ziyade yaptığı işe ve işçinin pozisyonuna bağlı olarak değerlendirmiş meslek odalarından o mesleğin piyasa rayici olan üc­retleri istenerek”, buna göre karar oluşturmuştur.

Yargıtay’ın İçtihatları Birleştirme Kurulu 07.10.1953-8/7 kararında;

“Bir akdin şekil ve şartlarını tayinde, iki tarafın gerek sehven, gerek akitteki hakiki maksatlarını gizlemek için kullandıkları tabirlere ve isimlere bakılmayarak, onların hakiki ve müşterek maksatlarını aramak lazımdır” hükmü ile muvazaayı tanımla­mış, devletin vergi ve sigorta primi alacağını daha az ödemek için, işveren ile işçi arasında yapılan anlaşmalar muvazaalı işlem olup, başından itibaren geçersiz oldu­ğunu belirtmiştir.

Düşük Ücretle Bordroda Görünmenin İşçiye Ne Zararı Var?

  1. İşçi bordroda düşük ücretten gösterildiğinde, her şeyden önce emeklik dö­nemi geldiğinde, alacağı emekli maaşına olumsuz yansıyacaktır. Bilindiği gibi, artık sosyal güvenlik kurumlan emekli maaşı saptarken genel ortala­mayı (tüm çalışma süresi) esas almaktadır.
  2. İşçinin Sosyal güvenlik kurumlarından hastalık ve raporlu olunan dönem süresince alacağı geçici iş göremezlik ödeneği ve işsiz kaldığında (hak ka­zanırsa), Türkiye İş Kurumundan alacağı işsizlik sigortasından alacağı iş­sizlik sigortası da, bordroda beyan edilen ücret üzerinden yapılmaktadır.
  3. İşçi bordroda gerçek ücretten düşük gösterildiğinde, yine kıdem ve ihbar tazminatı brüt ücret ve eklentileri baz alınarak hesaplandığından, ortaya önemli kayıplar çıkacaktır. Bunun dışında, işçinin çalışma gün sayısının eksik beyan edilmesi de benzer kayıplara yol açacaktır. Her şeyden önce emeklilik ve SGK prim gününe bağlı olarak kazanılan bazı haklar bakı­mından işçi önemli kayıplara uğrayacaktır.
  4. İşçi bakımından önem arz eden bir diğer konu da, iş sözleşmesinin sona eriş biçimine bağlı olarak, gerek eksik gün gösterilmesi ve gerekse ücretin düşük gösterilmesi ayrı ayrı sorunlara neden olacaktır. Eksik gün gösteril­diğinde, işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanabilmesi bakımından gerekli olan süreye ulaşması güçleşebileceği gibi, tazminata esas ücreti de etkilenecektir.

Ücreti düşük gösterilen işçinin tüm bu ödemeleri düşük ücretten yapılacağından, or­taya ciddi bir kayıp çıkmaktadır. Görülebileceği gibi, bu konunun yaratacağı olumsuzluklar saymakla bilmiyor.

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Call Now Button
WhatsApp chat